ارزیابی اثر تحولات ونزوئلا بر منافع ایران

جهان‌صنعت نیوز: تحولات سیاسی پرسر و صدا در عرصه بین‌الملل، به‌ویژه زمانی که با فضاسازی رسانه‌ای و مواضع تند قدرت‌های بزرگ همراه می‌شوند، گاه تصویری اغراق‌آمیز از واقعیت‌ها ترسیم می‌کنند؛ تصویری که می‌تواند تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و راهبردی کشورها را تحت تأثیر هیجان و برداشت‌های نادرست قرار دهد. ونزوئلا نیز از جمله کشورهایی است که در ماه‌های اخیر به کانون چنین فضاسازی‌هایی تبدیل شده است. در این میان، آنچه برای ایران اهمیت دارد، نه تفسیرهای شتاب‌زده سیاسی، بلکه تحلیل واقع‌بینانه وضعیت موجود و ارزیابی دقیق منافع و سرمایه‌گذاری‌های خود در این کشور است؛ تحلیلی که با تکیه بر واقعیت‌های حقوقی و اقتصادی، امکان صیانت از منافع ملی را فراهم می‌آورد. سوالی که در این میان مطرح می‌شود، تأثیری است که ایران از اتفاقی که برای ونزوئلا افتاده، می‌پذیرد؛ آن هم با توجه به روابط نزدیک و دوستانه ایران و ونزوئلا. بر همین اساس، گفت‌وگویی با عماد آبشناس، کارشناس سیاست خارجی، داشتیم.

لزوم تحلیل واقع‌بینانه منافع ایران در ونزوئلا

در بحث ونزوئلا، لازم است ارتباط ما با منافع تجاری و سرمایه‌گذاری‌هایی که در این کشور داشته‌ایم با دقت و بدون هیجان تحلیل شود. پیش از هر چیز باید توجه داشت که نباید بیش از اندازه روی اظهارات مقامات آمریکایی به‌ویژه شخص آقای ترامپ حساب باز کرد. بخش قابل توجهی از این اظهارات، جنبه تبلیغاتی و بزرگ‌نمایی دارد. واقعیت این است که ونزوئلا همچنان همان ونزوئلاست. درست است که رئیس‌جمهور این کشور بازداشت و به آمریکا منتقل شده، اما ساختار سیاسی کشور فرو نریخته و همچنان پابرجاست. دولت ونزوئلا از بین نرفته و نظم حقوقی کشور به‌طور کامل مختل نشده است. در حال حاضر نیز، به‌صورت رسمی، معاون اول رئیس‌جمهور، خانم رودریگز، به‌طور موقت قدرت را تا زمان بازگشت آقای مادورو در دست گرفته است.

وضعیت فعلی؛ نه اشغال، نه اعمال حاکمیت

ایالات متحده هنوز ونزوئلا را اشغال نکرده و حاکمیتی بر این کشور اعمال نمی‌کند. آن تصوری که بر اثر فضاسازی رسانه‌ای و بازی‌های سیاسی ایجاد شده اینکه گویا آمریکا کنترل کامل ونزوئلا را در دست گرفته دست‌کم تا امروز محقق نشده است. ممکن است در آینده تحولات دیگری رخ دهد، اما فعلاً چنین وضعیتی وجود ندارد.

منطق تعامل اقتصادی در نظام بین‌الملل

در سطح بین‌الملل، کشورها با یکدیگر تعامل اقتصادی، قرارداد و معاهده دارند و این روابط لزوماً با تغییرات سیاسی کوتاه‌مدت از بین نمی‌رود. سرمایه‌گذاری، ذاتاً با ریسک همراه است؛ همان‌طور که در همه جای دنیا، حتی در داخل ایران سرمایه‌گذاری می‌تواند به سود یا زیان منجر شود. این واقعیتی انکارناپذیر است.

ضرورت صیانت از منافع ایران در ونزوئلا

ایران نیز در ونزوئلا سرمایه‌گذاری کرده است. البته باید تأکید کرد که حجم سرمایه‌گذاری ایران قابل مقایسه با سرمایه‌گذاری کشورهایی مانند چین یا حتی روسیه نیست، اما به هر حال سرمایه‌گذاری وجود دارد و ایران به‌دنبال حفظ منافع و حقوق خود در این سرمایه‌گذاری‌ها خواهد بود. تصور من این است که هر دولتی با هر گرایشی که در ونزوئلا روی کار بیاید، ناگزیر خواهد بود حقوق سرمایه‌گذاران خارجی را به رسمیت بشناسد و حفظ کند. برای روشن‌تر شدن موضوع، می‌توان به مثال عراق اشاره کرد. عراق هنوز به‌نوعی تحت اشغال آمریکاست، اما ایران در این کشور سرمایه‌گذاری دارد، سرمایه‌هایش محفوظ مانده و از منافع آن نیز استفاده می‌کند. بنابراین حتی در شرایط اشغال یا فشار خارجی هم، سرمایه‌گذاری لزوماً از بین نمی‌رود. این الگو می‌تواند در موارد مشابه دیگر نیز تکرار شود.

مطالبات ایران؛ مستقل از تحولات سیاسی

در مورد میزان بدهی‌ها، باید صادقانه گفت که من اطلاع دقیقی ندارم. در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی عدد دو میلیارد دلار مطرح شده، اما چون اطلاعات مستندی در اختیار ندارم، نه می‌توانم آن را تأیید کنم و نه رد. با این حال، اصل موضوع روشن است: مطالبات و بدهی‌ها سر جای خود باقی است و هر دولتی که در ونزوئلا سر کار بیاید، ایران مطالبات خود را به‌صورت رسمی از آن دولت پیگیری و مطالبه خواهد کرد. ونزوئلا از بین نرفته است. دولت آن کشور ساقط نشده و سرزمینش اشغال نشده است. اتفاقی که افتاده، بازداشت غیرقانونی و خلاف اصول و مقررات بین‌المللی یک رئیس‌جمهور بوده است، نه فروپاشی یک کشور. دولت همچنان برقرار است و ساختار حاکمیتی پابرجاست. به‌مرور، فضاسازی و هوچی‌گری سیاسی به‌ویژه آنچه از سوی ترامپ ایجاد شده، فروکش خواهد کرد و واقعیت‌ها خودشان را نشان خواهند داد: ونزوئلا وجود دارد، دولت سر جای خود است، و تعاملات اقتصادی همچنان جریان دارد. ایران نیز، بر همین اساس، تعاملات خود را ادامه می‌دهد و حقوق و منافعش را پیگیری خواهد کرد.

اخبار برگزیدهسیاسی