تناقض بزرگ اقتصاد ایران؛ سوبسید استالینی، مطالبه آدام اسمیتی

یک تحلیلگر اقتصادی با انتقاد تند از مدیریت ارزی کشور تأکید کرد که در شرایط جنگ اقتصادی، حاکمیت ابزارهای اصلی صادرات و ارز را در اختیار دارد اما ناتوانی در اعمال اقتدار بر مدیران و شرکتهای وابسته، به بحران بازگشت ارز و بیثباتی بازار دامن زده است.
جهان صنعت نیوز – مجید رضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین با بیان اینکه کشور درگیر جنگ اقتصادی است، اظهار داشت: در چنین شرایطی، سیاستهای مبتنی بر اقتصاد آزاد یا مخالفت با قیمتگذاری دستوری عملاً موضوعیت ندارد، چراکه در زمان جنگ، اقتصاد بهطور طبیعی به سمت کنترل و مدیریت دستوری حرکت میکند. او تأکید کرد مشکل اصلی نه کمبود ابزار بلکه ناتوانی در استفاده از ابزارهای موجود است.
به گفته حریری حدود ۸۰ درصد صادرات غیرنفتی کشور در اختیار شرکتهای بزرگ وابسته به نهادهای حاکمیتی، صندوقهای بازنشستگی، ستادهای اجرایی و برخی بنیادهاست. این شرکتها از گاز، سوخت و خوراک ارزان و یارانهای استفاده میکنند و محصولاتی صادر میکنند که از ابتدا تا انتها مبتنی بر سوبسید استالینی است، اما هنگام بازگرداندن ارز، رفتار مبتنی بر منطق بازار آزاد و آدام اسمیت در پیش میگیرند.
این تحلیلگر با انتقاد از عدم بازگشت ارز صادراتی گفت: وقتی شرکتهای بزرگ چند روز ارز به کشور تزریق نمیکنند، نرخ ارز بهسرعت افزایش مییابد و در نهایت اعلام میشود منابع ارزی در دسترس نیست. در حالی که این منابع عملاً در اختیار همان مدیرانی است که توسط حاکمیت منصوب شدهاند و از حقوق و مزایای حاکمیتی برخوردارند.
او افزود: اگر حاکمیت نتواند بر مدیران و بنگاههای وابسته به خود اعمال قدرت کند، دچار بحران حکمرانی میشود. به گفته او، صرف مصاحبه و دستور شفاهی کافی نیست و عدم برخورد قاطع با مدیرانی که ارز را بازنمیگردانند، نشاندهنده ضعف جدی در مدیریت اقتصادی کشور است.
وی همچنین به نفوذ گسترده مدیران شرکتهای حاکمیتی در رسانهها و کمیتههای تصمیمگیر اشاره کرد و گفت: همین شبکهها در نهایت بهگونهای عمل میکنند که حتی دولت، وزیر و رئیس بانک مرکزی نیز در برابر آنها قدرت اجرایی مؤثری ندارند و عملاً تصمیمسازی و تصمیمگیری اقتصادی را تحت تأثیر قرار میدهند.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :
