بیخبری در بحران؛ افزایش فشار روانی در سایه خاموشی اینترنت
قطع دسترسی مردم به اینترنت در شرایط بحران، علاوه بر تبعات اقتصادی گسترده باعث افزایش استرس و فشار روانی ناشی از بیخبری شده و به نارضایتی عمومی دامن میزند.
هما میرزایی-جهان صنعت نیوز: در دورانی که شبکههای اجتماعی به مرجع اصلی تولید و انتشار اخبار تبدیل شده و جایگزین نهادهای رسمی مانند صداوسیما شدهاند، قطع دسترسی مردم به اینترنت پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و روانی گستردهای به همراه دارد. در شرایط بحران مردم نیازمند پیگیری هرچه بیشتر اخبار روز هستند و قطع ارتباط با سایرین احساس ناامیدی، استرس و فشار روانی را تشدید خواهد کرد.
بحران اینترنت در ایران تنها مختص بحرانها نیست
وضعیت ناپایدار و قطع مداوم اینترنت در ایران تنها مختص شرایط بحران نیست. دولتهای مختلف با اصرار بر سیاست پرهزینه و خسارتبار فیلترینگ شبکههای اجتماعی طی سالهای اخیر باعث ایجاد نارضایتی گسترده اجتماعی و به زمین خوردن کسبوکارهای آنلاین شدند. حتی دولت چهاردهم نیز با وجود وعدههای فراوان در دوران انتخابات قدرت ایستادگی در برابر این سیاست را نداشت و موفق به جلب رضایت شهروندان در این حوزه نشد. دولت چهاردهم سعی کرد با رفع فیلتر واتساپ رضایت مردم را به دست آورد اما این اقدام آنقدر کوچک و آنقدر دیر بود که توجه مردمی که به استفاده از فیلترشکنها عادت کردهاند را جلب نکرد.
شبکههای اجتماعی؛ رسانههای پیشرو در تولید و انتشار خبر
با کاهش تمایل افراد به خواندن روزنامههای کاغذی و از دست رفتن مرجعیت رسانههای رسمی مانند صداوسیما، شبکههای اجتماعی به رسانههای پیشرو و اصلی در تولید و انتشار خبر تبدیل شدهاند. در چنین شرایطی دولتهایی مانند دولت ایران که با انواع چالشهای مردمی روبهرو هستند، راهحل را در مسدود کردن دسترسی شهروندان به اینترنت میدانند. در جریان اعتراضات اخیر دسترسی به اینترنت بهطور کلی قطع و امکان ایجاد هر نوع ارتباط از مردم در شرایطی سلب شد که کارهای روزمره مردم مانند دسترسی به کلاسهای آنلاین مستقیما به اینترنت وابسته هستند. بسیاری از کسبوکارها که در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ از قطعی اینترنت متضرر شدند، باز هم در شرایط مشابه قرتر گرفتهاند. این در حالی است که پیش از این هم با رکود گسترده، کاهش فروش، و گرانی مواد اولیه دست و پنجه نرم میکردند.
به جای قطع ارتباط مرجعیت خبر را به دست بگیرید
یک کارشناس مسائل اجتماعی در خصوص جنبه دیگری از آسیبهای ناشی از اختلال در دسترسی به شبکه آزاد اطلاعات به جهانصنعتنیوز میگوید: قطع چند روزه اینترنت به کسبوکارها ضرر و زیان گسترده میرساند و باعث اختلال شدید در روند زندگی عادی شهروندان میشود. در روزهای اخیر شاهد این بودیم که افراد بسیاری قادر به برقراری ارتباط با خانواده خود نبوده و دچار استرس شدید ناشی از بیخبری در شرایط بحران شدند. اما این ماجرا یک روی دیگر هم دارد؛ تبعات روانی بلندمدت ناشی از نااطمینانی به تصمیمگیران و سیاستگذاران. وقتی مردم میبینند سیاستمداران به راحتی و اصطلاحا با فشردن یک دکمه میتوانند ارتباط آنها با سایرین را قطع کرده و زندگی روزمرهشان را مختل کنند، دچار نوعی استرس و بار روانی مداوممیشوند. یعنی به محض بروز هر گونه بحران اجتماعی، مردم منتظر قطع اینترنت میمانند. این موضوع آثار و تبعات گسترده اقتصادی، اجتماعی دارد و بر سلامت روان شهروندان اثر جدی و مستقیم خواهد گذاشت. مردم حق دارند چه در شرایط عادی و چه در شرایط بحران از آنچه در اطرافشان میگذرد آگاه باشند.
اگر مسئولین نگران انتشار اخبار نادرست هستند، بهتر است به جای قطع ارتباط مرجعیت خبر را به دست گیرند. شما تنها یک صداوسیما را با آن بودجه کلان در نظر بگیرید؛ چند درصد مردم به اخبار آن اعتماد کامل دارند و از آن طریق اخبار روز را دنبال میکنند؟ از آن سو شبکههای ماهوارهای هم اخبار را به شکل دیگری نشان میدهند. در این بین مردمی میمانند که نیازمند شنیدن روایتی صحیح و بی شائبه از اتفاقات روز بوده و مسئولینی که به این موضوع مهم بیتوجه هستند.
بررسی گروه سنی فعالین تجارت الکترونیک؛ جوانان پیشگام هستند
در نگاه کلانتر نیز این ناپایداری و احتمال مداوم قطعی، تمایل سرمایهگذاران داخلی و خارجی را برای ورود به این حوزه مهم به کمترین حد رسانده است. طبق آمارهای بینالمللی سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی در سراسر دنیا ۱۵ درصد و در ایران ۷ الی ۸ درصد است. جایگاه ایران در اقتصاد دیجیتال نیز بسیار پایین و رتبه ۷۰ است.
بررسی گروه سنی فعالان این حوزه نشان میدهد گروه سنی ۳۰ تا ۴۰ سال با در اختیار داشتن ۴۲ درصد از سهم فعالیت در تجارت الکترونیک در رتبه اول قرار دارند. پس از آن گروه سنی ۲۰ تا ۳۰ سال با ۲۴ درصد در رتبه بعدی قرار دارند. این آمار و ارقام نشاندهنده پتانسیل بزرگ و قابل توجه این حوزه برای کارآفرینی و اشتغالزایی نسل جوان و جلوگیری از مهاجرت متخصصان و نخبگان این حوزه است.
تجارت آنلاین میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای جذب سرمایه داخلی و خارجی کشورها تبدیل شود. اما سرمایهگذار داخلی انگیزهای برای ورود به این عرصه نداشته و به دلیل عدم اطمینان از بازگشت سرمایه و ناپایداری اینترنت ترجیح میدهد سرمایه خود را به بازارهای غیرمولد و مطمئن هدایت کند. سرمایهگذار خارجی نیز به دلیل تحریمها و شرایط نه جنگ و نه صلح ریسک سرمایهگذاری در ایران را نمیپذیرد.
اجتماعی و فرهنگیاخبار برگزیدهلینک کوتاه :