رکود و انسداد در بازارها
کسبوکارهای اینترنتی رو به تعطیلیاند، بسیاری از قراردادهای بینالمللی شرکتهای ارائهدهنده خدمکات اینترنتی لغو شده و بازارها در حالت رکود و انسداد کامل قرار دارند و بازگشت به شرایط عادی به سادگی امکانپذیر نیست.
هما میرزایی- جهان صنعت نیوز: خسارات وارد شده به بدنه اقتصادی کشور، چه در زمینه تولید و تجارت چه در زمینه اقتصاد دیجیتال به آسانی قابل رفع نیست. چراغ بسیاری از کسبوکارهای اینترنتی رو به خاموشی است و بسیاری از قراردادهای بینالمللی شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی لغو شده است. بازارها به عنوان بدنه اصلی اقتصاد خرد نیز در رکود و انسداد کامل قرار گرفتهاند و امید چندانی به بهبود اوضاع ندارند. مصرفکنندگان نیز در شرایط بیثبات فعلی نه توان مالی خرید دارند و نه حال و حوصله سر زدن به بازارها.
۶۰۰ میلیارد تومان؛ خسارت روزانه قطعی اینترنت
احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات با اشاره به عدم امکان برآورد رسمی خسارات ناشی از قطعی اینترنت میگوید: «در حال حاضر برآورد رسمی از خسارات ناشی از اختلال و قطعی اینترنت وجود ندارد؛ با این حال گزارشهای کارشناسان مستقل نشان میدهد هر روز قطعی اینترنت میتواند خسارات میلیاردی به اقتصاد دیجیتال کشور وارد کند. هرچند رقم خسارات وارده بسته به شدت اختلال و نوع محدودیتها متغیر است؛ اما به طور متوسط روزانه بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان تخمین زده میشود.»
دسترسی به پلتفرمهای فروش آنلاین بزرگ مانند دیجیکالا و اسنپ شاپ امکانپذیر است، اما فروش آنلاین کسبوکارهای کوچک که بر بستر شبکههای مجازی مانند اینستاگرام و تلگرام فعالیت میکنند، به صفر رسیده است. درآمدهای حاصل از تبلیغات دیجیتال در فضای آنلاین نیز به شکل چشمگیری کاهش یافته است. در بستر بینالمللی هم علاوه بر عدم دسترسی به اینترنت آزاد, قطعی اینترنت باعث عدم اطمینان از وجود یک بستر دائمی و امن و نااطمینانی از آینده و بازدهی تبلیغات، اختلال در خدمات پرداخت و کاهش تمایل به سرمایهگذاری بلندمدت شده است. ارائهدهندگان خدمات نرمافزاری بینالمللی ارتباط خود با بازارهای جهانی را از دست داده و در معرض حذف کامل قرار گرفتهاند. مجموع این شرایط علاوه بر تضعیف زیرساختها برای فعالیت داخلی و بینالمللی سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی را تحت تاثیر جدی قرار داده، باعث افزایش تمایل فعالین این حوزه برای خروج از کشور شده و اقتصاد دیجیتال کشور را با معضلات جدی و طولانی مدت روبهرو کرده است.
رکود و انسداد در بازار
با وجود اینکه شرایط در ظاهر به حالت عادی بازگشته، کسبوکارهای کوچک و بازار به عنوان بدنه اقتصاد خرد به این راحتیها قادر به بازگشت به شرایط عادی خود نیستند؛ مردم به عنوان مخاطبان اصلی بازارها انگیزه و حوصله کافی برای مراجعه ندارند و عدم اطمینان از آینده اقتصاد نیز در ادامه این وضعیت انسدادی دخیل است. شدت گرفتن گمانهزنیها مبنی بر افزایش احتمال جنگ، اعمال تعرفه ۲۵ درصدی برای شرکای تجای ایران از سوی آمریکا و احتمال افزایش فشار اقتصادی از سوی جامعه بینالملل ریسک به وجود آمدن یک ابربحران اقتصادی را افزایش داده و امکان ادامه حیات عادی را از عرضهکنندگان و مصرفکنندگان سلب کرده است. در حال حاضر، فروشندگان و کسبه با چالش جدی در کسب درآمد روبهرو هستند و خریداران نیز تمایلی به خریدهای غیر ضروری ندارند. بازارهای مختلف در حالت انسداد قرار گرفتهاند و خری و فروش تنها در بازار کالاهای اساسی در جریان است.
مغازهداران در چه حالند؟
بررسی میدانی بازارها نشان میدهد اکثریت قریب به اتفاق فروشگاهها از صبح تا بعد از ظهر باز هستند و پس از آن به دلیل نگرانی از شرایط تعطیل میکنند. در همان ساعات محدود هم تعداد مراجعهکنندگان بسیار کم است و خرید و فروش قابل توجهی صورت نمیگیرد. یکی از کسبه در راسته فروش سیسمونی و لوازم نوزاد در محله عبدلآباد تهران، که یکی از پر رفتوآمدترین بازارهای پایتخت است، در خصوص شرایط بازار به جهان صنعت نیوز میگوید: «ماهی ۸۰ میلیون تومان اجاره مغازه میدهم و کلی هم چک و بدهی دارم، فروش تقریبا نزدیک به صفر است و معدود افرادی هم که میآیند دنبال جنس ارزان و ضروری هستند. با این وضعیت اگر ببندم و کار نکنم بهتر است. نه تنها من بلکه تمام همکارانم در این راسته استرس و فشار روانی زیادی را تحمل میکنند و نمیدانیم این وضعیت تا کی ادامه خواهد داشت. قبل از این جریان اخیر هم به خاطر گرانی بیش از حد فروش آنچنانی نداشتیم و نمیتوانستیم هزینههای اجاره، مالیات و آب و برق را پرداخت کنیم؛ الان که دیگر نمیدانیم چه خواهد شد. هیچ روزنه امیدی باقی نمانده است و کسی به فکر ما نیست. نه فقط ما بلکه خریداران هم وضعیت بهتری ندارند و عدم مراجعه آنها هم قابل درک است.»
خریداران چه میگویند؟
یک زوج جوان که با نوزاد خود برای خرید به این بازار آمدهاند نیز به جهان صنعت نیوز میگویند: «برای خرید چند دست لباس و پتو آمدهایم. قیمتها از چند صد هزار تومان به بالا شروع میشوند، و فعلا نتوانستهایم مایحتاج مورد نیاز خود را بخریم. در شرایط فعلی که نمیدانیم فردایمان چه میشود، خودمان از خریدهای شخصی صرف نظر کردهایم اما نمیتوانیم وسایل مورد نیاز بچه را نخریم. هر چند دل و دماغی برای خرید هم نداریم، اما ناچار به بازار آمدهایم و با این قیمتها احتمالا دست خالی برگردیم.»
هرچند رفتوآمد در محدوده بازارهای خرید و فروش اصلی شهر مانند بازار بزرگ در مرکز، نارمک و هفت حوض در شرق و آریاشهر و ستارخان در غرب تهران بیشتر از روزهای قبل شده است، خرید و فروش آنچنانی صورت نمیگیرد و اکثر مغازهها خالی از مشتری هستند. به نظر میرسد بیشتر افراد برای گذران وقت و یا خریدهای کوچک و جزئی به این مراکز مراجعه میکنند.
اتفاقات یکی دو هفته اخیر فارغ از خسارات سیاسی و اجتماعی گسترده، از دست رفتن جان بسیاری از افراد، و ایجاد جو ناامیدی و سرخوردگی عمومی خسارات اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته است. شاید به جرات بتوان گفت کشور شاهد بزرگترین خسارت مالی طی سالیان اخیر بود؛ خساراتی که نیاز به بازسازی اساسی و طولانی مدت دارند. در شرایطیکه تا پیش از بروز این بحران نیز بدنه تولید و تجارت با چالشهای جدی روبهرو بود، چشمانداز روشنی برای مردم وجود ندارد و نگرانی از آینده و ناامیدی اجتماعی به احساس غالب در عامه مردم تبدیل شده است. اجرای سیاستهایی مانند حذف ارز ترجیحی بدون بسترسازی عمومی و اصلاح بودجه نهادهای متنوع و بیمصرف نمیتواند به تنهایی گرهگشای مشکلات معیشتی و نارضایتیهای عمومی باشد. جامعه بارها اعتراض خود را به اشکال مختلف مانند اعتراض خیابانی اصناف و عدم مشارکت در انتخاباتهای مختلف نشان داده است، اما مسئولین و تصمیمگیران گوش شنوایی نداشتهاند.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :