جرم‌انگاری استارلینک؛ مردم به دنبال روزنه ارتباطی

هما میرزایی- جهان صنعت نیوز: طی سال‌های اخیر و در پی ادامه‌دار شدن فیلترینگ گسترده در ایران و تجربه قطعی چند روزه در مواقع بروز بحران‌های سیاسی و اجتماعی، که حالا به بیش از ۱ هفته یا به عبارت دیگر ۲۵۶ ساعت رسیده است، بسیاری از افراد در شهرهای مختلف به خرید استارلینک روی آورده‌اند. تجهیزات ارتباطی که خرید و فروش و استفاده از آن از سوی مجلس جرم‌انگاری شده است. گزارش‌های مردمی هم از تشدید برخورد با دارندگان تجهیزات استارلینک خبر می‌دهد. استارلینک از پاییز ۱۴۰۱ و در پی فیلتر تمام پلتفرم‌های مجازی مانند اینستاگرام، توییتر، لینکدین، و واتسپ از سوی دولت سیزدهم در میان ایرانیان محبوبیت پیدا کرد.

۱۰۰ هزار کاربر استارلینک در ایران

به‌کارگیری استارلینک غیرقانونی است و آمار رسمی از پراکندگی و گستردگی دامنه مصرف‌کنندگان و هزینه‌های خرید و نصب تجهیزات مورد نیاز آن در دسترس نیست، اما طبق آمارهای غیر رسمی و مشاهدات میدانی شهروندان هزینه نصب استارلینک پس از جنگ ۱۲ روزه و در پی ناآرامی‌های هفته گذشته به بیش از نیم میلیارد تومان رسیده است. قیمت‌ها به دلار است و فروشندگان این تجهیزات برای نصب حدود ۱۳۰۰ دلار طلب می‌کنند. این در حالی است که این هزینه در کشورهای دیگر کمتر از ۶۰۰ دلار است. استارلینک حدود ۹ میلیون کاربر در سرتاسر جهان دارد و این رقم در ایران حدود ۱۰۰ هزار کاربر اعلام شده است. برآوردهای انجمن تجارت الکترونیک نشان می‌دهند که بیش از ۳۰ هزار مشترک استارلینک در ایران وجود دارند که برای بیش از ۱۰۰ هزار نفر دسترسی ایجاد کرده است.  

جرم‌انگاری خرید و فروش و استفاده از استارلینک پس از جنگ ۱۲ روزه

بعد از جنگ ۱۲ روزه مجلس کلیات و جزئیات طرح تشدید مجازات جاسوسان و همکاری‌کنندگان با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی را به تصویب رسانید که استفاده از استارلینک نیز یکی از ۹ ماده این طرح بوده است. بر این اساس، واردات، خرید و فروش، استفاده، و نگهداری ابزارهای الکترونیکی ارتباطی اینترنتی فاقد مجوز مانند استارلینک، به عنوان اختلال در امنیت کشور در نظر گرفته ممنوع اعلام شد‌ و مجازات حبس تعزیری درجه ۶ یعنی شش ماه تا سه سال حبس برای آن در نظر گرفته شده است‌. واردات و توزیع بیش از ۱۰ دستگاه از تجهیزات ارتباطی اینترنتی فاقد مجوز، مانند استارلینک نیز ۵ تا ۱۰ سال حبس به دنبال خواهد داشت. خبرگزاری فارس از معدود خبرگزاری‌هایی بود که در زمان قطعی اینترنت بین‌الملل همچنان به سایت‌های خارجی دسترسی داشت؛ این خبرگزاری در خبری که به نقل از نشریه فوربس آورده اینگونه نوشته است: «ایران اولین کشوری است که خدمات‌دهی استارلینک را از کار انداخته و دسترسی‌ها را تا این میزان مختل کرده است.» این خبرگزاری در ادامه و در مذمت استفاده از این سرویس می‌نویسد: «سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، تحت مالکیت شرکت اسپیس‌ایکس، در بحران‌های بین‌المللی بیش از آن که یک ابزار ارتباطی ساده باشد، نقش ستون فقرات اطلاعاتی و ابزار استراتژیک قدرت‌های بزرگ را ایفا کرده است.»

نگاه امنیتی سیاست‌مداران به اینترنت و بار خسارتی که بر دوش شهروندان است

احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات درباره میزان خسارت وارد شده ناشی از قطعی اینترنت به اقتصاد کشور می‌گوید: «اگرچه این رقم بسته به شدت اختلال و نوع محدودیت متغیر است، اما به‌طور متوسط روزانه بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان تخمین زده می‌شود.» طبق گزارش فوربس اما آسیب هر یک ساعت قطعی اینترنت در ایران ۱.۵۶ میلیون دلار برآورد شده است.

مساله اینترنت در ایران مانند بسیاری از مسائل دیگر، به چالشی دوگانه میان مردم و مسئولین تبدیل شده است. اصرار و پافشاری تصمیم‌گیران بر ادامه سیاست خسارت‌بار فیلترینگ و تشدید نگاه امنیتی به اینترنت، که امروزه به یکی از نیازهای اساسی مردم تبدیل شده است، باعث وارد آمدن خسارات جدی بر پیکره کسب‌وکارهای آنلاین شده است. بسیاری از صاحبان مشاغل آنلاین می‌گویند پس از جنگ ۱۲ روزه تازه در حال سرپا شدن بودند که دوباره اینترنت را قطع کردند. در نگاه کلان‌تر هم، بسیاری از قراردادهای بین‌المللی شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی به دلیل عدم سرویس‌دهی لغو شده است. برخی شرکت‌ها که نیم‌نگاهی به استارلینک به عنوان یک راه‌حل جایگزین داشتند حالا و با جرم‌انگاری آن این راه را نیز بسته می‌بینند. گزارش‌های میدانی حاکی از این است که در روزهای اخیر عده‌ای از شهروندان از مراجعه ماموران به برج‌ها و مجتمع‌های مسکونی برای جمع‌آوری دیش‌های ماهواره و استارلینک و تشدید برخورد با دارندگان این تجهیزات خبر داده‌اند.

اجتماعی و فرهنگیاخبار برگزیده