چرا گرینلند برای آمریکا مهم است؟
در حالی که همکاری راهبردی مسکو و پکن با افتتاح مسیر تجاری قطبی، کریدوری خارج از دسترس تحریمهای غرب ایجاد کرده است، نگاه واشنگتن به بزرگترین جزیره جهان، «گریلند»، معطوف شده است تا بتواند سلطهجویی خود برای کنترل شریان نوظهور تجارت جهانی و ایجاد اهرم فشار بر رقبای ژئوپلیتیک را حفظ کند.
جهان صنعت نیوز؛ پس از رسیدن موفقیتآمیز نخستین کشتی کانتینری «استانبول بریچ» از چین به لهستان از مسیر قطب شمال طی چند ماه گذشته، رویای دیرینه مسکو و پکن برای فعالسازی «راه ابریشم یخی» به واقعیت پیوست. این کریدور که با ۴۰ درصد صرفهجویی در زمان، رقیبی جدی برای کانال سوئز (مسیر فعلی جریان کالاهای تجاری) محسوب میشود، دستاوردی کلیدی در راستای کاهش وابستگی روسیه و چین به مسیرهای تحت نفوذ آمریکا است.
سرمایهگذاریهای مشترک و توسعه زیرساختهای قطبی، این مسیر را به یک گزینه تجاری واقعی و فراری از تحریمها تبدیل کرده که عبور اولین کشتی تجاری و سفارش دهها فروند کشتی یخشکن روسیه، عزم دو کشور را نشان میدهد. نکته دیگر آن است که تغییرات اقلیمی و گرم شدن کره زمین، روند ذوب شدن یخها را تسریع کرده و این امر، همسو و همزمان با همکاریهای کشورهای خواهان نظام چندقطبی از جمله روسیه و چین است.
با این حال، این موفقیت چشم انداز نگرانیهای امنیتی جدیدی را در واشنگتن گشوده است. کارشناسان تاکید میکنند که مسیر دریایی شمالی که پتانسیل تبدیل شده به شاهرگ تجاری اوراسیا را دارد، از نظر جغرافیایی در منطقهای توسعه مییابد که به طور سنتی خارج از حوزه نفوذ مستقیم ناتو و آمریکا قرار داشته است. این امر، اهرم فشار معمول واشنگتن را تضعیف میکند.
در این چارچوب، «گرینلند» به کانون محاسبات استراتژیک و تمرکز آمریکا تبدیل شده است. این جزیره که بخشی از قلمرو دانمارک است، در مدخل اقیانوس اطلس شمالی و نزدیک به مسیرهای دریایی منتهی به قطب شمال واقع شده است.
کنترل یا نفوذ قوی بر گرینلند، به واشنگتن این توانایی را میدهد که نظارت و احتمالاً کنترل دریایی بر ترافیک تجاری در حال رشدِ این کریدور جدید را اعمال کند. چنین موقعیتی میتواند به آمریکا امکان دهد جریان کالاها در مسیر «راه ابریشم یخی» را رصد، مختل یا حتی در شرایط بحرانی مسدود نماید و بنابراین یک اهرم بازدارندگی حیاتی در برابر روسیه و چین ایجاد کند.
تمایل تاریخی و گزارششده آمریکا برای خرید گرینلند را باید در این پرتو تحلیل کرد. این اقدام تنها یک مسئله اقتصادی یا حاشیهای نیست، بلکه حرکتی عمیقاً ژئوپلیتیک برای حفظ هژمونی جهانی واشنگتن در عصر رقابتهای جدید است. با فعال شدن کریدور تجاری قطب شمال توسط مسکو و پکن، که خود پاسخی به تحریمها و محدودیتهای غرب بود، آمریکا در پی به دست آوردن یک پایگاه طبیعی و غیرقابل انکار برای خنثی کردن مزیت رقبای خود است.
بنابراین، رقابت بر سر قطب شمال تنها بر سر دسترسی به منابع یا مسیرهای کوتاهتر نیست، بلکه نبردی برای تعیین کنترل بر شریانهای تجاری آینده جهان است. فعالسازی «راه ابریشم یخی» توسط روسیه و چین، و پاسخ احتمالی آمریکا با تمرکز بر گریلند، نقشه ژئوپلیتیک و تجاری جهان در دهههای آینده را ترسیم خواهد کرد.
فارس
سیاسیلینک کوتاه :