بحران تعدیل نیروی کار در کمین مشاغل؛ از شهرکهای صنعتی تا مشاغل آنلاین
کسبوکارها از شهرکهای صنعتی تا مشاغل آنلاین تحت تاثیر شرایط اقتصادی وخیم و قطعی اینترنت در آستانه ورشکستگی و تعدیل نیروی گسترده قرار گرفتهاند.
هما میرزایی- جهان صنعت نیوز: اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ هرچند با دلایل اقتصادی آغاز شد، اما فراتر از اقتصاد و با تبعات سیاسی و روانی و اجتماعی گسترده به پایان رسید. شکاف اجتماعی میان ملت و دولت که به خودی خود بسیار پایین بود، به پایینترین حد رسید و عدم روشنگری و پاسخگویی به موقع مسئولان از تریبونهای رسمی و ملی مانند صداوسیما، که دیگر فقط نام ملی را یدک میکشد و تبدیل به بنگاه نفرتپراکنی علیه اکثریت مردم شده است، اندک سرمایه اجتماعی باقیمانده را از بین برد. رکود شدید حاکم بر بازار، ادامه قطعی گسترده اینترنت به عنوان منبع درآمد بسیاری از مردم، و افزایش روزانه قیمت کالاهای اساسی راه تنفس را برای قاطبه مردم تنگ کرده است. در این بین بحرانی تازه در حال رخ دادن است؛ تعدیل نیروی گسترده و بیکاری قشر بزرگی از کارگران، کارمندان، فعالین مجازی و فریلنسرها.
بحران نیروی کار؛ از شهرک صنعتی تا فروشگاه آنلاین
در میانه بحرانها نیروی کار تبدیل به یکی از آسیبپذیرترین بخشهای جامعه شده است. طبق آمارهای منتتشرشده، در بازه جنگ ۱۲ روزه ۱۶۵ هزار نفر از کار بیکار شدهاند. ظرفیت تولید در شهرکهای صنعتی در حال حاضر به ۵۰ درصد رسیده خرابی قطعات و دستگاهها و افزایش هزینه تعمیرات به هزینههای اولیه، مالیات، حقوق و دستمزد و بازپرداخت تسهیلات اضافه شده و بسیاری از واحدهای تولیدی را به تعطیلی کشانده است. مشاغل اینترنتی نیز وضعیت بهتری ندارند؛ گردش مالی کلی بازار کسبوکارهای اینستاگرامی در ایران به بیش از ۷۵ هزار میلیارد تومان میرسد. تعداد صفحاتی که به صورت مجازی فعالیت میکنند و بهطور رسمی از وزارت صمت اینماد دریافت کردهاند، به ۲۰۰ هزار نفر میرسد؛ این آمار تنها بخش کوچکی از این کسبوکارهاست، چرا که اکثریت آنها بدون دریافت اینماد مشغول به فعالیت هستند. بنا بر اعلام اتحادیه کسبوکارهای مجازی، طی جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل که منجر به قطع شدن اینترنت بینالملل شد، ۸۰ درصد این مشاغل فروش نزدیک به صفر را تجربه کردهاند. هنوز آماری از ضرر و زیان این مشاغل در دوران قطع اینترنت در دی ماه ۱۴۰۴ منتشر نشده است، اما بررسیهای میدانی نشان از ورشکستگی کامل درصد بزرگی از این صفحات خرده فروشی دارند.
بعد از جنگ کمی کسبوکارم رونق گرفته بود که اینترنت دوباره قطع شد
یکی از صاحبان صفحات فروش لباس زنانه در اینستاگرام که سالهای زیادی در این حوزه فعالیت کرده و مشتریان زیادی از سرتاسر ایران دارد، پیشتر درباره تجربه خود در در دوران جنگ ۱۲ روزه به جهان صنعت نیوز گفته بود: «حدود ۷ سال است در اینستاگرام فعالیت میکنم. در ابتدای کار مشتریان زیادی نداشتم تا اینکه با استمرار و گرفتن انواع وام توانستم کار را راه بیندازم. اما با شروع فیلترینگ در ۱۴۰۱ و از دست دادن الگوریتم اینستاگرام بسیاری از مشتریانم را از دست دادم. قوانین اینستاگرام به این صورت است که وقتی مدتی فعالیت نمیکنی، بازدیدکنندگانت بهطور مداوم به صفحهات دسترسی ندارند، و مدام با فیلترشکنهای مختلف وصل میشوی دیگر صفحهات را به دیگران نشان نمیدهد.» این تولیدکننده درباره قطعی مجدد و طولانی اینترنت در دی ماه ۱۴۰۴ نیز اینگونه میگوید: «بعد از آن دوران با تلاش شبانهروزی توانستم کسبوکارم را تا حدود ۶۰ ۷۰ درصد به حالت قبل برگردانم. برای زمستان و شب عید کلی برنامهریزی کرده بودم، اما دوباره با قطعی اینترنت تمام این برنامهها دود شد و به هوا رفت. راستش دیگر حتی توان فکر کردن به کارم را هم ندارم. حتی اگر اینترنت به حالت قبل برگردد هم با این وضعیت ناامیدی که بر جامعه سایه انداخته، چهگونه برگردم و تبلیغ فروش لباس بکنم؟»
رضا الفت نسب دبیر اتحادیه کسب و کارهای مجازی درباره تاثیر این اتفاق بر میزان فروش پایان سال فروشگاههای آنلاین میگوید: « تمامی بازارها چشمشان به فروش آخر سال است ولی با توجه به شرایط فعلی نمی توانیم امیدواری برای رونق بازار داشته باشیم و بدتر از آن اینکه نمی دانیم شرایط چه زمانی به حالت عادی باز می گردد. نگرانم که کسب وکارها نتوانند هزینه های خود را پرداخت کنند و مجبور به تعدیل نیرو شوند، بنابراین باید فکری کرد تا به فوریت بتوان مشکلات کسب وکارهای دیجیتال را مرتفع کرد.» تمامی این هشدارها در شرایطی داده میشود که برخی از چهرههای سیاستگذار از باز شدن مجدد فضای مجازی و دسترسی شهروندان به اینترنت بینالملل ابراز ناخرسندی کرده و بر بستن کامل اینترنت تاکید میکنند.
رکود در اکثریت بازارها؛ تعدیل نیرو از ۱ نفر تا چند ۱۰ نفر
بررسی میدانی نشان میدهد رکود و عدم مراجعه مشتری در اکثر بازارها مشهود است. بازارهای موبایل و تجهیزات الکترونیکی، البسه و لوازم آرایشی و بهداشتی، خدماتی مانند آرایشگاهها و باشگاهها همگی در رکودی عمیق به سر میبرند و با نگرانی چشم به آینده دوختهاند. اولین راهحلی که برای جبران بخشی از این خسارات به ذهن بسیاری از صاحبان این مشاغل میرسد، تعدیل نیرو است. چه مغازه کوچکی که ۱ کارگر دارد و چه سالن زیبایی که با ۳۰ نفر پرسنل کار میکند، دیگر توان پرداخت دستمزدها را ندارند و به ناچار بخشی از کارکنان خود را اخراج میکنند. این بحران در حالی رخ میدهد که تا پیش از اتفاقات اخیر هم خروج نیروی کار از مشاغل مولد و فعالیت در مشاغل غیرمولد مانند دستفروشی و رانندگی تاکسیهای اینترنتی گریبان مشاغل را گرفته بود. علت اصلی این اتفاقات عدم همخوانی دستمزد رسمی با هزینههای روزمره و عدم اطمینان شغلی بوده است؛ اکثریت کارکنان رسمی و غیررسمی توان پرداخت هزینههای مازاد بر تامین مواد غذایی اولیه ماهیانه خانوار را نداشته و هزینههایی مانند درمان و فرهنگ و تفریح بهطور کلی از سبد خرید مردم خارج شدهاند. در همین دوران قطعی اینترنت اخیر که دسترسی تنها محدود به سایتهای داخلی بود، حجم بالای کامنتهای کاربران کلافه از وضعیت زیر پستها نشاندهنده شکایات بسیار زیاد از قطعی اینترنت و از بین رفتن مشاغل مختلف بود. در چنین شرایطی افزایش تعداد بیکاران میتواند ابربحرانی تازه ایجاد کند و علاوه بر مشکلات اقتصادی تازه بر ناامیدی و سرخوردگی اجتماعی بیفزاید.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :