کاهش مصرف لبنیات؛ نتیجه تورم ۷۰ درصدی

سارا پوردلجو – جهان‌صنعت نیوز: بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران درباره شاخص قیمت مصرف‌کننده در دی‌ماه ۱۴۰۴، نرخ تورم سالانه لبنیات در کشور به حدود ۴۵ درصد رسیده است؛ رقمی که نشان‌دهنده تداوم فشارهای تورمی بر سبد معیشت خانوارهاست. در این میان، بازار مواد غذایی به‌ویژه محصولات لبنی با نوسانات قابل توجهی مواجه بوده و افزایش قیمت‌ها در این گروه کالایی، نگرانی‌های جدی برای مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است. در هفته‌های اخیر، بهای انواع محصولات لبنی با شتابی چشمگیر افزایش یافته و در برخی موارد، تغییرات قیمتی به‌صورت روزانه در بازار مشاهده می‌شود. فعالان صنعت لبنیات، علت اصلی این روند صعودی را افزایش قیمت شیر خام عنوان می‌کنند؛ موضوعی که خود دامداران آن را ناشی از کمبود نهاده‌های دامی، افزایش هزینه‌های تولید و اختلال در زنجیره تأمین می‌دانند. مجموعه این عوامل موجب شده است توان خرید لبنیات در میان اقشار مختلف جامعه کاهش یابد و مصرف این محصولات که نقش مهمی در سلامت خانوارها دارد، تحت تأثیر قرار گیرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد طی سه ماه گذشته، قیمت مواد اولیه تولید لبنیات حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است. در همین بازه زمانی، بهای شیر خام از حدود ۲۳ هزار تومان به ۳۵ هزار تومان در هر کیلو رسیده و فشار هزینه‌ای قابل توجهی را به کارخانه‌های لبنی تحمیل کرده است. این در حالی است که حدود ۶۵ درصد هزینه تمام‌شده شیر خام به نهاده‌های دامی نظیر ذرت، جو، سویا و کاه اختصاص دارد؛ نهاده‌هایی که تأمین آن‌ها در ماه‌های اخیر از طریق سامانه «بازارگاه» با اختلالات جدی همراه بوده و دامداران را ناچار به تهیه آن‌ها از بازار آزاد با قیمت‌های بالاتر کرده است مشکلات تولید تنها به بخش دامداری محدود نمی‌شود. قطعی‌های مکرر برق در کارخانه‌های لبنی، آسیب‌هایی به تجهیزات صنعتی از جمله دیگ‌های بخار وارد کرده و هزینه‌های تعمیر و نگهداری را افزایش داده است. این عوامل در نهایت باعث رشد هزینه تمام‌شده تولید و انتقال آن به قیمت مصرف‌کننده شده است. در همین راستا، گفت‌وگویی با محمد فربد، سخنگوی انجمن فرآورده‌های لبنی داشتیم.

تورمِ فراتر از لبنیات؛ گرانی در اغلب سبد مصرفی

محمد فربد با اشاره به شرایط کلی اقتصاد کشور تأکید می‌کند که افزایش قیمت‌ها تنها محدود به لبنیات نبوده و اقلامی همچون روغن، میوه و خشکبار، نان و غلات، سبزیجات، چای و قهوه، همچنین هزینه‌های حمل‌ونقل، آب، برق و سوخت، رشد قیمتی بیشتری نسبت به لبنیات داشته‌اند. به گفته وی، تا پایان دی‌ماه، نرخ تورم سالانه لبنیات به حدود ۴۴.۱ درصد رسیده که تقریباً هم‌سطح با نرخ تورم سالانه کل کشور (۴۴.۶ درصد) است.

افزایش هزینه نهاده‌ها؛ ریشه جهش قیمت لبنیات

فربد همچنین به تغییر قیمت مصوب شیر خام اشاره کرد و گفت: «به دنبال افزایش قیمت مصوب شیر خام از ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان به ۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلو درب دامداری، حدود ۱۷ هزار تومان به قیمت هر کیلو شیر افزوده شده است. از ابتدای بهمن‌ماه، کارخانه‌های لبنی متعهد به پرداخت این نرخ جدید شده‌اند و از همان زمان نیز اصلاح قیمت محصولات لبنی در بازار آغاز شده است.» به گفته او، برخی کارخانه‌ها قیمت‌های جدید را اعمال کرده‌اند و سایر واحدها نیز در حال طی مراحل اصلاح قیمت هستند. وی در ادامه توضیح می‌دهد که این افزایش قیمت شیر خام در پی حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی رخ داده و با توجه به شرایط فعلی، پیش‌بینی می‌شود قیمت محصولات لبنی تا پایان فروردین‌ماه سال آینده در سطح فعلی تثبیت شده و تغییر قابل توجهی نداشته باشد؛ هرچند تداوم این ثبات به وضعیت نهاده‌ها، انرژی و سیاست‌های حمایتی دولت وابسته خواهد بود.

کاهش سرانه مصرف لبنیات

علی‌احسان ظفری، رئیس اتحادیه فرآورده‌های لبنی، به نقل از «دنیای اقتصاد» مطرح کرد که هیچ نظارتی بر قیمت لبنیات در بازار وجود ندارد. تقاضای خرید لبنیات به‌شدت کاهش یافته و میزان تقاضای آن بسیار پایین آمده است، به‌طوری که شدیدترین کاهش تقاضا پس از انقلاب، در شرایط کنونی مشاهده می‌شود. در مجموع، تداوم تورم، اختلال در تأمین نهاده‌های دامی، افزایش هزینه‌های انرژی و مشکلات زیرساختی، همگی نقش مهمی در شکل‌گیری وضعیت کنونی داشته‌اند. در چنین شرایطی، اتخاذ سیاست‌های حمایتی مؤثر، بهبود نظام تأمین نهاده‌ها و مدیریت پایدار هزینه‌های تولید می‌تواند از تشدید کاهش مصرف لبنیات و تبعات آن بر سلامت جامعه جلوگیری کند؛ موضوعی که نیازمند توجه جدی و هماهنگی میان دولت، تولیدکنندگان و نهادهای مرتبط است.

اخبار برگزیدهصنعت و معدن