افزایش قیمت در بازار خودروهای تجاری؛ اثر مستقیم سیاستهای ارزی
افزایش قیمت خودروهای تجاری در شرایطی رخ داده که بازار این بخش در وضعیت اشباع قرار دارد و همزمان تغییر سیاستهای ارزی و نظارت نهادهای تنظیمگر، معادلات قیمتگذاری را پیچیدهتر کرده است؛ موضوعی که بار دیگر توجهها را به نقش دولت و بانک مرکزی در کنترل هزینههای تولید و ثبات بازار جلب کرده است.
سارا پوردلجو – جهانصنعت نیوز: در شرایطی که بازار خودرو در ایران همزمان تحتتأثیر سیاستهای ارزی، الزامات نظارتی و محدودیتهای ساختاری تولید قرار دارد، بخش خودروهای تجاری بیش از سایر بخشها با فشار هزینه و تغییر معادلات اقتصادی مواجه شده است. افزایش بهای نهادههای تولید، تغییر مسیر تخصیص ارز و بازتعریف نقش نهادهای تنظیمگر، پرسشهای متعددی را درباره دلایل نوسان قیمتها و منطق تصمیمات خودروسازان مطرح کرده است.به همین دلیل، شرکت ایرانخودرو دیزل بهتازگی قیمت چهار خودروی سنگین و نیمهسنگین خود را در بازهای بین ۶۰۰ میلیون تا ۶ میلیارد تومان افزایش داده است؛ افزایشی که به گفته مدیرعامل این شرکت تأثیری در سودآوری ندارد. این در حالی است که مدیرعامل ایرانخودرو دیزل همزمان عضو هیئتمدیره ایرانخودرو نیز هست و سابقه افزایش چندمرحلهای قیمت محصولات ایرانخودرو پیشتر با ورود سازمان بازرسی همراه شده بود. مجموعه این تحولات، بار دیگر توجهها را به منطق اقتصادی افزایش قیمت در بازار خودروهای تجاری و نسبت آن با نظارتهای رسمی جلب کرده است. بر همین اساس، گفتوگویی با دکتر امیرحسین کاکایی، کارشناس ارشد حوزه خودرو داشتیم.
اثر سیاستهای ارزی بر هزینه تولید خودروهای سنگین
در حال حاضر، بازار خودروهای تجاری با چالشهای خاصی روبهرو است. این بازار مشمول قیمتگذاری دستوری نیست، اما با این حال، خودروسازان برای ارائه قیمتها به سازمان حمایت مراجعه میکنند تا اسناد و مستندات مربوطه را بررسی کنند. اگر سازمان حمایت تشخیص دهد که قیمتها بهطور غیرمنطقی بالا رفتهاند، جریمههایی برای آن در نظر گرفته میشود. بازار خودروهای تجاری، به ویژه کامیونها و تریلیها، در وضعیت اشباع و رقابتی قرار دارد. در این شرایط، خودروسازان تمایلی به افزایش قیمتها ندارند، زیرا افزایش قیمتها منجر به کاهش تقاضا و در نهایت به زیان بیشتر تولیدکنندگان میشود. از طرف دیگر، تورم در کالاهای صنعتی بهویژه در خودروهای تجاری محسوس است و این موضوع به دلیل تغییرات در سیاستهای تخصیص ارز، بهویژه در تالار دوم ارز، اتفاق افتاده است.
افزایش ۸۰ درصدی هزینهها در پی تغییر سیاست ارزی
در گذشته، تخصیص ارز از تالار اول به مدت طولانیتر صورت میگرفت، بهطوری که مدت زمان تخصیص ارز به ۲۵۰ روز هم میرسید. اما یک ماه پیش بانک مرکزی تصمیم گرفت که برخی کالاها، مانند خودرو، از تالار دوم ارز تخصیص یابند. این تغییر بهطور ناگهانی اعمال شد و باعث افزایش قیمت ارز تخصیصیافته به این کالاها از ۷۰ هزار تومان به حدود ۱۲۰ هزار تومان شد، که معادل افزایش حدود ۸۰ درصدی قیمتها است. این افزایش قیمت شامل همه کالاهایی که از تالار دوم ارز دریافت میکنند نمیشود. بلکه حتی ورق فولادی که داخل کشور خریداری میشود، تحت تاثیر این افزایش قرار دارد. با توجه به اینکه خودروسازان معمولاً درصدی از تولیدات خود را بهطور داخلیسازی میکنند، هزینههای تولید افزایش یافته است. برای مثال، در خودروهای تجاری مانند کامیونها، درصد داخلیسازی ممکن است به ۳۰ درصد کاهش یابد و مابقی هزینهها به نرخ ارز بستگی دارد. بنابراین، این افزایش قیمتها بهطور مستقیم تحت تاثیر تغییرات نرخ ارز قرار دارد.
منطق عددی پشت تغییر قیمتها چیست؟
همچنین باید توجه داشت که سازمانهای نظارتی همچون سازمان حمایت برای بررسی و نظارت بر قیمتها وارد عمل میشوند. به همین دلیل، خودروسازان نمیتوانند قیمتها را بدون ارائه مستندات و مدارک معتبر تغییر دهند. این تغییرات قیمتی که مشاهده میشود، مبتنی بر محاسبات دقیق اقتصادی و واقعی است که در حال حاضر در بازار اتفاق افتاده و نه بر اساس پیشبینیهای آینده. در همین راستا، باید توجه داشت که قیمت ارز تخصیصیافته به کالاهای صنعتی همچنان در حال تغییر است. برای مثال، یک ماه پیش قیمت ارز تخصیصیافته به کالاها ۱۳۰ هزار تومان بود، ولی ممکن است در هفتههای آینده این قیمت به ۱۴۰ هزار تومان برسد. این تغییرات، که بهطور ناگهانی و بدون پیشبینی قبلی به وقوع پیوستهاند، بر قیمت نهایی محصولات تاثیر میگذارند.
ریسک تداوم افزایش قیمت در صورت ناکامی سیاستهای ارزی
در نهایت، در صورتی که دولت نتواند سیاستهای خود را در جهت مدیریت بازار خودرو بهویژه در بخش تجاری به درستی اجرا کند، احتمال افزایش دوباره قیمتها وجود دارد. در این شرایط، ممکن است این افزایش قیمتها بهطور پیوسته ادامه یابد. در نتیجه، امیدواریم که دولت با موفقیت بتواند بازار را مدیریت کند و از افزایش بیش از حد قیمتها جلوگیری کند.
اخبار برگزیدهخودرولینک کوتاه :