میز مذاکرهای که بوی جنگ میدهد
مذاکرات هستهای ایران و آمریکا روز جمعه در مسقط آغاز شد؛ گفتوگوهایی که در فضایی بهشدت ملتهب و همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه برگزار میشود. واشنگتن خواستار توقف غنیسازی، محدودسازی برنامه موشکی و قطع حمایت ایران از متحدان منطقهای است، در حالی که تهران تأکید دارد تنها درباره فعالیتهای هستهای مذاکره خواهد کرد. تحلیلگران این دور از گفتوگوها را یکی از حساسترین مقاطع روابط دو کشور در دهههای اخیر میدانند.
جهان صنعت نیوز – مقامهای ارشد ایران و آمریکا روز جمعه در عمان گرد هم آمدند تا درباره برنامه هستهای مورد مناقشه تهران گفتوگو کنند؛ مذاکراتی که هدف آن جلوگیری از بروز درگیری تازه در خاورمیانه عنوان شده است. این دیدار نخستین گفتوگوی رسمی دو کشور پس از جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن با اسرائیل است؛ جنگی که با حملات هوایی آمریکا به برخی تأسیسات هستهای ایران پایان یافت.
دیپلماسی زیر سایه تهدید نظامی
این گفتوگوها در شرایطی برگزار میشود که آمریکا بار دیگر نیروهای هوایی و دریایی قابلتوجهی را در نزدیکی ایران مستقر کرده و هشدار داده است در صورت تداوم فعالیتهای هستهای تهران، گزینه نظامی را کنار نگذاشته است. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرده است دونالد ترامپ میخواهد ببیند آیا امکان دستیابی به توافق وجود دارد یا نه، اما همزمان تأکید کرده که رئیسجمهور «گزینههای متعددی فراتر از دیپلماسی» در اختیار دارد.به گفته آلن آیر، دیپلمات ارشد پیشین آمریکا، شرایط کنونی خطرناکترین دوره روابط ایران و آمریکا در بیش از چهار دهه گذشته است؛ وضعیتی که به باور او، هر اشتباه محاسباتی میتواند پیامدهای بسیار سنگینی به دنبال داشته باشد.در این مذاکرات، استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کردند. بر اساس اعلام یک مقام آمریکایی، دریاسالار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه نیز در ترکیب هیئت ایالات متحده حضور داشت؛ حضوری که با وجود غیرمعمول بودن، در دوره ترامپ سابقه داشته است.
شکاف عمیق بر سر دستور کار
آمریکا خواستار توقف کامل غنیسازی اورانیوم، محدود شدن برنامه موشکهای بالستیک و پایان حمایت ایران از نیروهای نیابتی منطقهای است. در مقابل، تهران اعلام کرده تنها حاضر است درباره فعالیتهای هستهای خود گفتوگو کند. فرناندو فریرا، تحلیلگر ژئوپلیتیک، معتقد است با وجود تمایل ظاهری ترامپ به توافق، فاصله مواضع دو طرف همچنان بسیار زیاد است.ایران در حالی به مذاکرات بازگشته که به گفته ناظران، بخشی از تجهیزات غنیسازی آن در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیده یا زیر آوار مدفون شده است. از سوی دیگر، اعتراضهای گسترده داخلی و فشارهای اقتصادی، موقعیت تهران را شکنندهتر کرده است. با این حال، مقامهای ارشد ایران بر حفظ خط قرمز غنیسازی اورانیوم پافشاری کرده و هشدار دادهاند هرگونه حمله جدید میتواند به جنگی منطقهای منجر شود.آمریکا نیز موضعی سخت اتخاذ کرده و اعلام کرده است هدف نهایی، پایان همیشگی برنامه هستهای ایران است. مارکو روبیو تأکید کرده که موضوعاتی مانند موشکهای بالستیک، حمایت از گروههایی چون حزبالله و حماس و مسائل حقوق بشری نیز باید در دستور کار مذاکرات قرار گیرد.
اختلاف حتی بر سر شکل مذاکره
حتی زمان، مکان و چارچوب مذاکرات نیز محل اختلاف بوده است. پس از مخالفت ایران با برگزاری نشست در ترکیه و فرمت گسترده مذاکرات، در نهایت عمان بهعنوان گزینه میانی انتخاب شد. به گفته علی واعظ از گروه بینالمللی بحران، همین اختلافات شکلی نشان میدهد رسیدن به توافق محتوایی تا چه اندازه دشوار خواهد بود.
سیاسیلینک کوتاه :