ترخیص واردات ماشین آلات صنعتی + شرایط اخذ مجوز

واردات ماشین‌آلات صنعتی نقش حیاتی در توسعه کسب‌وکارها و افزایش بهره‌وری تولید ایفا می‌کند. اما فرآیند ترخیص ماشین هاو تجهیزات از گمرک، به دلیل پیچیدگی‌های قانونی، الزامات فنی و مقررات مرتبط با مجوزها، می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. آشنایی با مراحل قانونی، مدارک مورد نیاز و شرایط اخذ مجوزهای لازم، نه تنها از بروز مشکلات و تأخیرها جلوگیری می‌کند، بلکه به شما کمک می‌کند تا روند واردات ماشین آلات صنعتی مورد نیاز خود را به شکل سریع و مطمئن انجام دهید.

مراحل دریافت مجوز واردات ماشین آلات صنعتی

قبل از اقدام به واردات ماشین‌آلات صنعتی، ضروری است بدانید که این فرآیند فقط به خرید و حمل کالا خلاصه نمی‌شود. در ایران، برای قانونی و بی‌دردسر وارد کردن چنین تجهیزاتی، باید مجموعه‌ای از مراحل اداری را با دقت طی کنید و مجوزهای لازم را کسب کنید. این مجوزها کمک می‌کنند تا کالا به‌درستی شناسایی شود، استانداردهای لازم رعایت گردد و ترخیص از گمرک با کمترین ریسک و حداکثر شفافیت انجام شود.

اخذ کارت بازرگانی

اولین گام برای واردات هر نوع کالای تجاری یا صنعتی در ایران، دریافت کارت بازرگانی معتبر است. این کارت توسط اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران صادر می‌شود و دارنده آن اجازه انجام عملیات بازرگانی خارجی را دارد. داشتن کارت بازرگانی شرط لازم برای ثبت سفارش، واردات و ترخیص کالا است.

ثبت در سامانه جامع تجارت

پس از دریافت کارت بازرگانی، واردکننده باید در سامانه جامع تجارت ثبت‌نام کند و اطلاعات خود را بارگذاری نماید. با ثبت‌نام و فعال‌سازی حساب کاربری، امکان ثبت سفارش رسمی برای ماشین‌آلات صنعتی فراهم می‌شود. این ثبت سفارش در واقع مجوز اولیه ورود کالا به کشور به شمار می‌آید.

ثبت سفارش و اخذ مجوز واردات

در این مرحله باید سفارش خود را با ذکر مشخصات دقیق ماشین‌آلات (نوع، مدل، تعداد، ارزش، کشور مبدا و غیره) در سامانه ثبت کنید.  برای این کار معمولاً پیش‌فاکتور (Proforma Invoice) از فروشنده درخواست می‌شود. پس از ثبت سفارش، مجوز واردات از نهاد ذی‌صلاح (معمولاً وزارت صنعت، معدن و تجارت – صمت) صادر می‌گردد.

تأمین ارز و مجوز تخصیص ارز (در صورت نیاز)

اگر واردات مستلزم انتقال ارز باشد، باید مجوز تخصیص ارز را نیز دریافت کرد،‌ یعنی حواله ارزی از بانک دریافت شود. بدون تأمین ارز و پروسه‌های ارزی، ترخیص کالا ممکن است با مشکل مواجه گردد.

رعایت استانداردها و مجوزهای فنی / کیفیت / ایمنی

ماشین‌آلات صنعتی وارداتی اغلب تابع استانداردهای فنی، ایمنی یا محیط زیستی هستند. بنابراین، لازم است دستگاه وارد شده مطابق با مقررات فنی یا استانداردهای مصوب باشد. گاهی باید مجوز یا گواهی از سازمان استاندارد یا دیگر نهادهای مرتبط دریافت گردد.

انجام تشریفات گمرکی و ترخیص

پس از ورود کالا به کشور، باید مدارک لازم را به گمرک ارائه دهید: اظهارنامه، فاکتور تجاری، بارنامه، گواهی مبدأ، مجوز ثبت سفارش، مجوز استاندارد (در صورت نیاز) و دیگر مستندات طبق قانون. سپس کالا بررسی، تعرفه گمرکی محاسبه و پس از پرداخت و تأیید مجوزها، کالا ترخیص می‌شود.

حمل‌ونقل داخلی و انتقال به محل نهایی

پس از ترخیص، معمولاً ماشین‌آلات صنعتی باید به محل کارخانه یا کارگاه منتقل شوند. این مرحله شامل هماهنگی لجستیکی، باربری، تخلیه و نصب (در صورت ضرورت) است تا کالا به‌درستی به مقصد برسد.

شرایط اخذ مجوز

اخذ مجوز واردات ماشین‌آلات صنعتی در ایران تابع قوانین و مقررات وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و سایر نهادهای مرتبط است. هدف از این مجوز، اطمینان از رعایت استانداردهای فنی، ایمنی، زیست‌محیطی و قانونی است. شرایط اخذ مجوز شامل موارد زیر می‌شود:

دارا بودن صلاحیت حقوقی یا حقیقی

برای اخذ مجوز واردات، واردکننده باید به صورت قانونی واجد صلاحیت باشد؛ یعنی یا یک شخص حقیقی با کارت بازرگانی معتبر باشد یا یک شرکت حقوقی ثبت شده که فعالیت آن در حوزه تولید، صنعت یا تجارت مشخص است. در صورتی که شرکت باشد، ارائه مدارک ثبت شرکت و در صورت نیاز پروانه بهره‌برداری الزامی است. این شرط تضمین می‌کند که واردکننده دارای توان عملیاتی، تجربه و مسئولیت قانونی برای مدیریت و بهره‌برداری از ماشین‌آلات صنعتی باشد و واردات بدون پشتوانه قانونی صورت نگیرد.

ارائه مدارک فنی و مشخصات دقیق کالا

واردکننده موظف است اطلاعات دقیق و مستندات فنی ماشین‌آلات را ارائه دهد. این مدارک شامل نوع، مدل، ظرفیت، کشور سازنده، مشخصات فنی و گواهی‌های بین‌المللی معتبر مانند ISO یا CE می‌شود. ارائه این مدارک به وزارت صمت یا سازمان‌های مربوطه امکان بررسی تطابق کالا با استانداردها و اطمینان از کیفیت و ایمنی ماشین‌آلات را می‌دهد و از ورود تجهیزات غیر استاندارد جلوگیری می‌کند.

تطابق با استانداردها و مقررات ملی

ماشین‌آلات وارداتی باید با استانداردهای ملی ایران و مقررات فنی، ایمنی و محیط زیستی تطابق داشته باشند. برای برخی صنایع حساس مانند صنایع غذایی، دارویی یا پتروشیمی، دریافت گواهی از سازمان ملی استاندارد ایران (INSO) یا سایر مراجع ذی‌صلاح پیش‌شرط صدور مجوز است. این شرط از واردات تجهیزات غیرمطابق جلوگیری کرده و تضمین می‌کند که ماشین‌آلات صنعتی پس از ورود، با شرایط عملیاتی و قانونی کشور هماهنگ باشند.

سابقه و توان فنی واردکننده

در مواردی که ماشین‌آلات صنعتی پیچیده یا پرهزینه هستند، وزارت صمت ممکن است سابقه فعالیت واردکننده در صنعت مرتبط یا توان فنی آن را بررسی کند. این بررسی اطمینان می‌دهد که واردکننده قادر به نصب، بهره‌برداری و نگهداری از تجهیزات باشد و از ورود کالاهایی که ممکن است به دلیل عدم توان فنی استفاده نشوند یا آسیب ببینند، جلوگیری شود.

رعایت محدودیت‌ها و ضوابط قانونی

برخی ماشین‌آلات صنعتی مشمول محدودیت‌های وارداتی، ممنوعیت‌های موقت یا نیاز به مجوزهای خاص دیگر هستند. واردکننده باید از این قوانین مطلع بوده و پیش از اقدام به واردات، بررسی کند که تجهیزات مورد نظر شامل هیچ ممنوعیت قانونی نباشند. این شرط کمک می‌کند تا از مشکلات قانونی، توقیف کالا در گمرک یا رد درخواست مجوز جلوگیری شود و فرآیند واردات به شکل قانونی و روان پیش برود.

تعرفه واردات ماشین آلات صنعتی

تعرفه گمرکی واردات ماشین‌آلات صنعتی، مبلغ یا درصدی است که دولت برای ورود کالا به کشور تعیین می‌کند و بر اساس نوع ماشین‌آلات، وضعیت دستگاه (نو یا دست‌دوم) و سیاست‌های حمایتی دولت متغیر است. این تعرفه علاوه بر تأمین درآمد گمرکی، نقش مهمی در حمایت از تولید داخلی و تنظیم بازار ایفا می‌کند.

１. تعرفه گمرکی واردات ماشین‌آلات نو

ماشین‌آلات تولیدی نو معمولاً بین ۵ تا ۱۵ درصد ارزش CIF (قیمت خرید به اضافه هزینه حمل و بیمه تا مرز ایران) مشمول تعرفه گمرکی می‌شوند. در برخی دستگاه‌های پیشرفته و  CNC، این درصد ممکن است تا ۲۰ درصد نیز افزایش یابد، البته بسته به سیاست‌های حمایتی دولت و اهمیت دستگاه برای توسعه صنایع داخلی است. ماشین‌آلات کشاورزی معمولاً تعرفه کمتری دارند و بین ۴ تا ۱۰ درصد ارزش CIF محاسبه می‌شوند. نکته مهم این است که برخی دستگاه‌ها، به ویژه برای صنایع خاص یا پروژه‌های توسعه‌ای، ممکن است مشمول معافیت گمرکی موقت شوند که این موضوع باعث کاهش هزینه نهایی واردات می‌شود.

２. تعرفه گمرکی واردات ماشین‌آلات دست دوم

واردات ماشین‌آلات دست دوم یا کارکرده محدودیت‌هایی دارد و سیاست دولت در این زمینه حمایت از تولید داخلی است. حداکثر سن مجاز برای ماشین‌آلات دست دوم،‌ بسته به نوع دستگاه و شرایط فنی آن،‌ معمولاً ۵ تا ۱۰ سال تعیین می‌شود. تعرفه گمرکی این دستگاه‌ها نیز به مراتب بالاتر است و معمولاً بین ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزش CIF محاسبه می‌شود. علاوه بر این، برای واردات ماشین‌آلات دست دوم، ارائه گواهی سلامت فنی از کشور مبدأ الزامی است تا اطمینان حاصل شود دستگاه توان عملیاتی لازم را دارد و با استانداردهای ایمنی و فنی کشور سازگار است.

نکات مهم درباره تعرفه‌ها

• تعیین دقیق کد تعرفه HS برای ماشین‌آلات ضروری است تا درصد تعرفه به درستی محاسبه شود و از مشکلات گمرکی جلوگیری گردد.
• تغییرات سالانه سیاست‌های حمایتی و تعرفه‌ها باید پیگیری شود، زیرا ممکن است نرخ تعرفه یا معافیت‌ها بر اساس تصمیمات دولت تغییر کند.
• همکاری با کارشناسان با تجربه دایان ترخیص می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و تسریع فرایند واردات کمک کند.

 

 

خواندنی