تامین پایدار سوخت با افزایش تولید و مدیریت مصرف

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران اعلامکرد: صنعت پالایش در دولت چهاردهم پس از عبور از ناترازی و فشارهای شدید مصرفی، امروز به پایداری رسیده است و افزایش تولید، توقف واردات نفتگاز، مدیریت مصرف، توسعه خطوط لوله و پیشرفت طرحهای کیفیسازی محورهای اصلی این تحول بودهاند.
جهان صنعت نیوز، محمدصادق عظیمیفر اظهار داشت: در ابتدای استقرار دولت چهاردم به دلیل روند مصرف در سالهای گذشته، وارث ناترازی در حوزه سوخت بودهایم و این ناترازی تأمین سوخت کشور را در شرایط شکنندهای قرار داده بود.
وی بیانداشت: ما کار را در پیک مصرف بنزین یعنی شهریور ۱۴۰۳ با ذخایر خالی در شمال کشور آغاز کردیم و در آستانه ورود به فصل سرد نیز ذخیرهسازی نفتگاز در نیروگاهها به خوبی انجام نشده بود و حدود ۵۰ درصد کمتر از زمان مشابه سال پیش از آن بود. افزون بر این، به دلیل فشار ناترازی، بخش قابل توجهی از تعمیرات دورهای پالایشگاهها به تعویق افتاده بود که این امر تهدید بزرگی برای پایداری تأمین سوخت کشور بهوجود میآورد.
عظیمیفر افزود: از سوی دیگر در کنار تحریمها، پدیدهای که شاید در دورههای گذشته در پالایش و پخش با آن روبهرو نبودیم، شرایط جنگی و تنشهای منطقهای بود که بر محیط کاری ما سایه انداخت و ریسکهای متعددی به دنبال داشت؛ از جمله حمله به تأسیسات که در جنگ ۱۲ روزه با آن مواجه شدیم یا شوکهای مصرفی در شرایط خاص و همچنین موضوع سرمایهگذاری و تأمین مالی که در چنین شرایطی با محدودیت جدی روبهرو میشود.
وی گفت: افزون بر این، بهدلیل عدم تنظیمگری مناسب روابط مالی صنعت پالایش با دولت در گذشته، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران با تنگناهای مالی قابل توجهی روبهرو بود که تأثیر مستقیم بر فعالیت و توسعه صنعت پالایش داشت.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران خاطرنشان کرد: چند جهتگیری اصلی در این دوره انجام شد که از جمله آن حرکت از توجه صرف به تولید، به سمت مدیریت مصرف بود؛ البته این به معنای توقف نگهداشت یا توسعه تولید در صنعت پالایش نیست، بلکه در این دوره افزون بر شتاببخشی به توسعه، توجه ویژهای به مدیریت مصرف شد.
وی اضافهکرد: همچنین توجه ویژه به سرمایه انسانی یکی از اولویتهای اصلی شرکت در دولت چهاردهم بود، چراکه هیچ تحولی در سازمان بدون تحول در سرمایه انسانی رخ نمیدهد و نظامهای حاکم بر سرمایه انسانی باید درست باشد و نیروی انسانی انگیزه لازم برای پیگیری برنامهها را داشته باشد.
تدوین سند راهبردی شرکت ملی پالایش و پخش
عظیمی فر اظهار داشت: از سوی دیگر، اصلاح نحوه حکمرانی صنعت و روابط مالی پالایشگاهها با دولت یکی از مهمترین عواملی بود که انرژی نهفته صنعت را آزاد نمیکرد و کارکرد آن را محدود کرده بود.
وی افزود: به این منظور، سند راهبردی شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی تدوین و هدفگذاریهای لازم انجام شد.
کارنامه تولید صنعت پالایش از ابتدای دولت چهاردهم
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در ادامه بیانداشت: در مقایسه ۱۶ماه ابتدایی دولت چهاردهم با ۱۶ماه پایانی دولت گذشته، مقدار خوراک پالایشگاهها حدود ۴ درصد افزایش یافته و به میانگین روزانه ۲ میلیون و ۳۷۰ هزار بشکه رسیده است. تولید فرآوردهها نیز باتوجه به افزایش ظرفیت خوراک پالایشگاهها و اصلاحات فرآیندی انجامشده بهطور میانگین ۳ میلیون لیتر در روز تولید بنزین و نزدیک به ۴ درصد تولید نفتگاز افزوده شد.
وی خاطرنشان کرد: میانگین تولید بنزین در پالایشگاه ستاره حدود ۲ تا ۳ میلیون لیتر در روز افزایش داشت و هماکنون در زمستان ۱۴۰۴ تولید روزانه بنزین این پالایشگاه به بیش از ۴۵ میلیون لیتر افزایش یافته است؛ در صورتی که در ابتدای دولت این مقدار حدود ۳۸ میلیون لیتر بود.
تولید روزانه ۱۱۰ میلیون لیتر بنزین پالایشگاهها
عظیمیفر یادآور شد: تولید روزانه بنزین پالایشگاهها در کشور هماکنون بیش از ۱۱۰ میلیون لیتر است و هدف شرکت در دولت چهاردهم افزایش تولید فرآورده در کنار افزایش کیفی است.
وی تصریحکرد: همه این رشد تولید در کنار اجرای کامل ۲۲ تعمیر اساسی در ۹۰ درصد پالایشگاهها حاصل شد. برای نمونه، تعمیرات اساسی واحد RFCC پالایشگاه اراک پس از سه تا چهار سال تعویق، امسال بهصورت کامل و بدون آنکه در تأمین سوخت وقفهای ایجاد شود، انجام شد.
ارتقای کیفیت فرآوردههای نفتی
این مقام مسئول گفت: در ۱۶ ماه گذشته چهار طرح کیفیسازی با ارزشی بیش از ۸۷۵ میلیون دلار در مدار قرار گرفت که سبب افزایش میانگین ۳ درصدی سهم بنزین و نفتگاز با استاندارد یورو ۴ و یورو ۵ در ۱۶ ماه ابتدایی دولت چهاردهم در مقایسه با ۱۶ ماه پایانی دولت سیزدهم در کل کشور شده است.
وی خاطرنشان کرد: در عمل بخشی از سوختی که پیش از این آلایندگی بالاتری داشت، با سوخت استاندارد جایگزین شد و این موضوع هم در کاهش آلودگی شهرهای بزرگ و هم در کیفیت هوای زمستان نقش محسوسی ایفا کرده است.
عظیمیفر اظهار داشت: شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در دولت چهاردهم برای نخستین بار نفتکوره کمسولفور و استاندارد به نیروگاهها تحویل داد و در سال ۱۴۰۴ بیش از ۴۲۰ میلیون لیتر نفتکوره با گوگرد پایین به چهار نیروگاه بخار مجاور کلانشهرهای تهران، البرز، اراک و اصفهان تحویل شد.
سیاستهای مدیریت مصرف
وی در ادامه گفت: شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در دولت چهاردهم در مقوله مصرف، مجموعهای از سیاستهای قیمتی و غیرقیمتی در همه فرآوردهها را دنبال کرد، بهگونهای که در بخش نفتگاز غیرنیروگاهی، روند سالانه افزایش مصرف که بهطور میانگین ۴ درصد رشد داشت، متوقف و حتی معکوس شد؛ در سال ۱۴۰۴ در پیشگیری از واردات نفتگاز اقدام بزرگی رخ داد و از میانگین واردات روزانه ۵ میلیون لیتر در سال ۱۴۰۳ به حدود صفر رسیدیم.
این مقام مسئول یادآور شد: در حوزه بنزین نیز از آبان ۱۳۹۸ هیچگونه اقدام مؤثری در زمینه مدیریت مصرف انجام نشد و در نتیجه این بیعملی، بهصورت میانگین سالانه حدود ۶ تا ۷ درصد مصرف بنزین افزایش یافته و ارقام قابلتوجهی از منابع کشور صرف واردات بنزین به کشور شد.
وی تصریح کرد: سرانجام پس از سالها، طرح سه نرخی شدن قیمت بنزین که مبتنی بر اصل تدریج و با بهرهگیری از تجارب قبلی کشور و نمونههای بینالمللی بود، عملیاتی و اجرایی شد.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران اظهار داشت: بهدنبال اجرای این طرح، سهم کارت سوخت جایگاه که بخش غیرشفاف شبکه و محل اصلی نشت و قاچاق سوخت بود، از ۴۳ درصد به ۲۶ درصد کاهش یافت؛ به این ترتیب، مردم به استفاده از کارت شخصی تشویق شدند و الگوی مصرف به سمت شفافیت رفت.
وی تشریح کرد: برای ارزیابی دقیق تأثیر طرح سهنرخی بنزین روی مصرف، باید مصرف را در بازه مشابه سالهای گذشته مقایسه کرد؛ رشد مصرف بنزین در بازه زمانی ۲۲ آذر تا نیمه بهمن، در سال ۱۴۰۱ نسبت به ۱۴۰۰؛ ۱۴ درصد، در ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱؛ ۷ درصد و ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ نیز ۷ درصد رشد داشت اما در ۱۴۰۴ پس از اجرای طرح سهنرخی، شدت رشد مصرف در بازه زمانی پس از اجرای طرح سه نرخی بنزین تقریباً نصف شده که این آمار نشاندهنده اثرگذاری این طرح است، البته سیاستهای بنزینی باید مستمر و تدریجی ادامه یابد.
این مقام مسئول خاطرنشان کرد: واردات بنزین سوپر و توزیع آن از دیگر اقدامهایی بود که با هدف تأمین سوخت باکیفیت برای مجموعههای مورد نیاز در سال ۱۴۰۴ انجام شد. همچنین در بازار بنزین سوپر، برای نخستینبار واردات و توزیع این سوخت ازسوی بخش خصوصی انجام و انحصار دولت در کل زنجیره تأمین و توزیع این فرآورده شکسته شد؛ رویدادی که نشانگر رویکرد جدید در حکمرانی مشارکتی است.
نقش گازسوز کردن خودروها در کنترل مصرف بنزین
عظیمیفر ادامهداد: در ابتدای دولت حدود ۴۴ میلیون دلار مطالبات معوق کارگاههای تبدیل سیانجی پرداخت و روند تبدیل خودروهای تکسوز به خودروهای دوگانهسوز تسریع شد، بهگونهای که دوگانهسوز کردن خودروها در ۱۶ ماه ابتدایی استقرار دولت چهاردهم نسبت به ۱۶ ماه پایانی دولت سیزدهم، ۴۶ درصد افزایش یافت.
وی افزود: در همین مدت متوسط مصرف گاز مایع (الپیجی) نیز با کنترل دقیق و نظارت هوشمندانه، حدود ۱۱ درصد کاهش یافت.
توسعه زیرساختهای انتقال نفت خام و فرآوردههای نفتی
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران همچنین با اشاره به توسعه زیرساختهای انتقال نفت خام و فرآوردههای نفتی، گفت: حدود هزار کیلومتر خط لوله در دوره ۱۶ ماه دولت چهاردهم در حوزه زیرساختهای انتقال به بهرهبرداری رسید که یک رکورد کمنظیر است.
وی با بیان اینکه طول خطوط انتقال از ۱۴ هزار کیلومتر به بیش از ۱۵ هزار کیلومتر رسید، توضیحداد: این خطوط شامل خط لوله بندرعباس – رفسنجان به طول حدود ۴۶۰ کیلومتر، خط لوله انتقال نفت خام سبزآب – شازند به طول حدود ۳۳۰ کیلومتر، خط لوله انشعاب خوراک پالایشگاه بندرعباس از خط لوله جاسک و اتصال ۶ نیروگاه کشور به خطوط انتقال فرآوردههای نفتی بود که این اقدامها نقش مهمی در افزایش توان انتقال و تحویل به موقع و کمهزینه سوخت به مصرفکنندگان عمده، بهویژه در شمال کشور داشته است.
تأمین سوخت نیروگاهها در روزهای سرد زمستان ۱۴۰۴
عظیمی فر افزود: برنامهریزی منسجمی برای تأمین سوخت نیروگاهی زمستان امسال با هماهنگی شرکت ملی گاز ایران و وزارت نیرو انجام شد. نتیجه این همافزایی این بود که در اواسط آبان رکورد ذخیرهسازی سوخت نیروگاهها با ۳.۴ میلیارد لیتر ذخیره نفتگاز شکسته شد.
وی ادامهداد: با وجود فشارهای مصرف، شوک مصرفی زمان جنگ و شرایط ابتدای دولت، توانستیم با همافزایی مؤثر با سایر بخشهای دولت، تأمین سوخت زمستان امسال را بدون واردات انجام دهیم. در دی امسال رکورد تحویل ماهانه نفتگاز با میانگین ۵۹ میلیون لیتر در روز شکسته شد و کشور هیچ کمبودی در بخش حملونقل، نیروگاهی و صنایع عمده احساس نکرد.
منبع: ایرنا
نفت و پتروشیمیلینک کوتاه :
