توافق ۱۵ مادهای ایران و آمریکا؛ عقبنشینی ترامپ با رمز مذاکره
نشریه آتلانتیک در گزارشی به بررسی تناقضات موجود میان ادعاهای دولت آمریکا مبنی بر انجام مذاکرات مثبت با تهران و تکذیب قاطع این موضوع از سوی مقامات ایرانی میپردازد. دونالد ترامپ پس از تعیین یک ضربالاجل ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز، با عقبنشینی از موضع خود، یک تمدید ۵ روزه را اعلام کرد و مدعی پیشرفت در گفتگوها شد. در حالی که کاخ سفید تلاش میکند یک درگیری نظامی بزرگ و بدون استراتژی خروج مشخص را مدیریت کند، نوسانات شدید بازارهای مالی و بازار نفت به عامل محرک تصمیمات ترامپ تبدیل شده است.
جهان صنعت نیوز – رئیسجمهور آمریکا پس از مواجهه با افت شدید بازارهای آسیایی و توقف نفتکشها در تنگه هرمز، ضمن تکرار تهدیدات همیشگی، مهلتی دوباره به رهبران ایران داد. ضربالاجل ۴۸ ساعته او که پیشتر با تهدید نابودی زیرساختهای انرژی ایران همراه بود، به یک تمدید ۵ روزه برای پیشبرد آنچه او گفتگوهای «بسیار خوب و سازنده» با تهران خواند، تغییر یافت. ترامپ با اشاره به نقاط توافق مهم، مدعی شد که هر دو طرف خواهان دستیابی به یک توافق هستند و کنترل تنگه هرمز در دست او و مقامات ایرانی باشد.
با این حال، این ادعای پیشرفت در مذاکرات از سوی تهران یک داستانپردازی خوانده شد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، ادعاهای ترامپ را تلاشی برای دستکاری بازار، فرار از باتلاق جنگ و آرام کردن معاملهگران نفتی نگران از بسته شدن تنگه هرمز دانست. این شکاف عمیق میان ادعاهای ترامپ و تکذیبهای ایران، نشاندهنده عدم کنترل دو طرف بر روند درگیری و روایتهای پیرامون آن است.
کانالهای دیپلماتیک و طرح ۱۵ مادهای
به گفته مقامات خارجی آگاه، استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ در خاورمیانه، از طریق پاکستان و سایر واسطههای منطقهای با دولت ایران ارتباط برقرار کرده است. هدف از این ارتباط، متقاعد کردن تهران برای پذیرش خواستههایی در زمینه برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم است. بر اساس این گزارش، ایالات متحده یک طرح ۱۵ مادهای (مبتنی بر پیشنهادی مشابه در سال گذشته) ارائه کرده است تا از بمباران بیشتر جلوگیری شود.
در همین راستا، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا که دیدگاههای انزواطلبانهاش گاهی با مواضع دولت در تضاد است، با بنیامین نتانیاهو درباره تلاشها برای از سرگیری مذاکرات با ایران گفتگو کرده و احتمالاً در روزهای آینده برای مذاکره به اسلامآباد پاکستان سفر خواهد کرد. با این حال، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، تأکید کرد که وضعیت متغیر است و دولت قصد ندارد از طریق رسانهها مذاکره کند.
فشار بازارها و هشدارهای استراتژیک متحدان
بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش شدید قیمت نفت و سقوط بازارهای سهام شد؛ موضوعی که برای ترامپ، که شاخصهای بورس را مهمترین معیار موفقیت ریاستجمهوری میداند، بسیار ناخوشایند بود. علاوه بر این، امتناع متحدان ناتو از کمک به تأمین امنیت تنگه و فشارهای سیاسی داخلی، ترامپ را به صدور ضربالاجل اولیه واداشت. با این حال، مشاوران ترامپ و متحدان منطقهای هشدار دادند که نابودی زیرساختهای برق ایران یک اشتباه بزرگ خواهد بود، زیرا ممکن است تهران را به حمله به همسایگانش ترغیب کند.
اعلام تمدید ۵ روزه بلافاصله تأثیر خود را بر بازارها گذاشت؛ وال استریت رشد کرد و قیمت نفت کاهش یافت که ترامپ نیز سریعاً به این ارتباط اشاره کرد. این مهلت به ترامپ زمان میدهد تا احتمال استقرار نیروی زمینی برای تصرف جزیره خارگ را بررسی کند؛ گزینهای که از سوی افرادی چون سناتور لیندسی گراهام حمایت میشود، اما به دلیل ترس از تلفات سنگین نیروهای آمریکایی، ترامپ تمایلی به آن ندارد.
بنبست نظامی و فقدان ائتلاف بینالمللی
از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل که به ترور رهبران ارشد ایران منجر شد، نیروهای آمریکایی سایتهای موشکی، داراییهای دریایی و مواضع مستحکم ایران در امتداد سواحل جنوبی را هدف قرار دادهاند. ترامپ مدعی است که سایتهای نظامی جزیره خارگ کاملاً نابود شدهاند، هرچند تأسیسات نفتی دستنخورده باقی ماندهاند. با این وجود، بازگشایی تنگه هرمز که با تهدید مینها، پهپادها و حملات به کشتیها بسته شده، بسیار دشوارتر از حدس و گمانهاست.
در این میان، شرکای اروپایی و کشورهای منطقه اقیونس آرام مانند ژاپن و استرالیا از مداخله مستقیم نظامی خودداری کرده و تنها خواستار دیپلماسی یا مأموریتهای اسکورت محدود شدهاند. در نتیجه، ائتلافی که ترامپ تصور میکرد، هرگز شکل نگرفت. اکنون پیامهای ترامپ به شدت بداههپردازانه شده است؛ او از یک سو اعلام پیروزی میکند و از سوی دیگر خواستار پذیرش مسئولیت امنیت تنگه توسط سایر کشورهاست. تهدیدات علیه شبکه برق ایران متوقف شده (اما لغو نشده) و جنگ بدون چشمانداز روشنی برای پایان، همچنان ادامه دارد.
پیشنهاد ویژهسیاسیلینک کوتاه :