پارادوکس طلا در بحران خاورمیانه؛ طلا به سرنوشت بیت‌کوین دچار شد؟

جهان صنعت نیوز – در دنیای سرمایه‌گذاری سنتی، سرمایه‌گذاران دارایی‌هایی را ترجیح می‌دهند که سودآور باشند؛ اوراق قرضه کوپن پرداخت می‌کنند و سهام سود تقسیمی دارد. اما طلا فاقد جریان نقدی است و کاربردهای واقعی آن در جواهرسازی یا الکترونیک نیز حضور پررنگ آن در سبدهای سرمایه‌گذاری را توجیه نمی‌کند. بهترین دلیل برای نگهداری طلا، استفاده از آن به عنوان بیمه در برابر بحران‌ها است. طلا عموماً این ویژگی مفید را داشته است که هنگام سقوط سایر دارایی‌ها، ارزشمندتر می‌شود.

با توجه به این پیشینه، شوک بی‌سابقه انرژی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌بایست دوران طلایی این فلز را رقم می‌زد. همان‌طور که با آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ و پیش از آن در پی انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹، قیمت طلا جهش یافت. با این حال، از زمان آغاز درگیری‌ها، ارزش طلا حدود ۱۵ درصد سقوط کرده است که عملکردی حتی بدتر از سهام جهانی محسوب می‌شود.

نقش بازده اوراق قرضه و ترس از تورم

بخشی از این رفتار متناقض به ماهیت واکنش طلا به بازده اوراق قرضه مصون از تورم (بازده واقعی) برمی‌گردد. طلا سود یا بهره‌ای پرداخت نمی‌کند، اما همانند اوراق مصون از تورم، از سرمایه اصلی در برابر افزایش قیمت‌ها محافظت می‌کند. بنابراین، زمانی که سود پرداختی اوراق مصون از تورم افزایش می‌یابد، طلا جذابیت نسبی خود را از دست می‌دهد.

از زمان آغاز بمباران‌ها، بازده واقعی جهش یافته است. بازده اوراق خزانه‌داری ده‌ساله آمریکا به میزان ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. این امر بازتاب‌دهنده یک محیط جهانی پرخطرتر و این نگرانی است که افزایش قیمت نفت به تورم دامن زده و بانک‌های مرکزی را مجبور به افزایش نرخ‌های بهره پایه خواهد کرد.

عقب‌نشینی استراتژیک بانک‌های مرکزی

دلیل دوم این افت قیمت، مدیریت ذخایر طلا توسط بانک‌های مرکزی است. در کشورهایی که از تحریم‌های غربی هراس دارند (مانند روسیه)، طلا به عنوان ابزاری برای مقابله با تسلیحاتی شدن دلار عمل می‌کند و برای سایرین، راهی برای تنوع‌بخشی به ذخایر است. اما پس از جهش خیره‌کننده قیمت طلا در سال‌های اخیر، اکنون ذخیره سود و نقد کردن این دارایی برای بانک‌های مرکزی جذاب شده است.

به عنوان نمونه، تا تاریخ ۲۰ مارس، ترکیه برای حمایت از لیر، معادل ۸ میلیارد دلار از ذخایر طلای خود را به فروش رساند. به نظر می‌رسد هند نیز در حال انجام اقدام مشابهی است. رئیس بانک مرکزی لهستان نیز اخیراً از ایده تثبیت سود حاصل از رشد قیمت طلا برای کمک به تامین مالی هزینه‌های دفاعی سخن گفته است. این واگذاری‌های فرصت‌طلبانه، بخش دیگری از افت اخیر بازار را توضیح می‌دهد.

طلا؛ بازیچه جدید سفته‌بازان و معامله‌گران هیجانی

با این وجود، نه افزایش بازده واقعی و نه فروش بانک‌های مرکزی، رفتار اخیر طلا را به طور کامل توجیه نمی‌کنند. توضیح دقیق‌تر این است که طلا در حال تبدیل شدن به همان دارایی‌ای است که قرار بود جایگزینش شود: بیت‌کوین. بیت‌کوین زمانی به عنوان «طلای دیجیتال» و پناهگاهی امن معرفی می‌شد، اما به سرعت به ابزاری برای سفته‌بازی‌های هیجانی بازار تبدیل شد.

اکنون به نظر می‌رسد طلا نیز در حال تبدیل شدن به یک «میم‌ترید» (معامله هیجانی و سفته‌بازانه) است. رشد ۶۰ درصد قیمت طلا بین تابستان گذشته تا اواخر فوریه، با رونق صندوق‌های قابل معامله در بورس طلا همزمان بود که ذخایر خود را در سال گذشته با ۲۵ درصد افزایش به حدود ۴۲۰۰ تن رساندند. اکنون روند نزولی طلا به دلیل خروج این سرمایه‌گذاران سفته‌باز و لغو شرط‌بندی‌هایشان، شتاب بیشتری گرفته است.

چشم‌انداز: تقابل معامله‌گران هیجانی و حافظان ارزش پول

اتفاقات هفته‌های اخیر نشان می‌دهد که طلا در حال حاضر یک پوشش ریسک جهانی نیست. جذابیت اصلی و تاریخی طلا نه محافظت در برابر جنگ‌های خاورمیانه یا شوک‌های انرژی، بلکه محافظت در برابر «کاهش ارزش پول ملی» ناشی از بدهی‌های عمومی دولت‌هاست.

در شرایط عادی، زمانی که آمریکا وارد یک جنگ پرهزینه می‌شود و سایر کشورهای بدهکار به فکر پرداخت یارانه انرژی به شهروندان خود می‌افتند، طلا باید رشد کند. اما در حال حاضر که تعداد سفته‌بازان از معامله‌گران سنتی بیشتر شده و سرمایه‌گذاران نهادی برای جبران ضرر در سایر بازارها مجبور به فروش طلای سودآور خود هستند، شرایط عادی نیست. با گذشت زمان و خروج سفته‌بازان برای یافتن دارایی‌های هیجانی دیگر، طلا ممکن است دوباره جایگاه خود را به عنوان پناهگاه امن بازیابد، اما پیش‌بینی اینکه قیمت طلا دقیقاً در چه نقطه‌ای به ثبات می‌رسد، مسئله‌ای کاملاً متفاوت است.

اخبار برگزیدهطلا و ارز