تاوان اقتصادی جنگ خاورمیانه برای کاخ سفید؛ بنزین ۴ دلاری و تورم ۳.۳ درصدی
اقتصاد آمریکا تحت تاثیر تنشهای خاورمیانه و جنگ ایران، با شوک انرژی و افزایش تورم مواجه شده است. نرخ تورم در این کشور در ماه مارس به ۳.۳ درصد رسید که بالاترین رقم از ماه مه ۲۰۲۴ محسوب میشود. این جهش قیمتی عمدتاً ناشی از افزایش بیسابقه قیمت بنزین بوده و تبعات اقتصادی و سیاسی گستردهای، از جمله سقوط اعتماد مصرفکنندگان، تهدید جایگاه سیاسی دولت مستقر و سردرگمی فدرال رزرو در تعیین نرخ بهره را به همراه داشته است.
جهان صنعت نیوز – اداره آمار کار آمریکا در تازهترین گزارش خود، نخستین تصویر رسمی از پیامدهای اقتصادی جنگ ایران را ارائه داده است. بر اساس این دادهها، شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا در ماه مارس نسبت به سال گذشته به ۳.۳ درصد افزایش یافته است. اگرچه این رقم در مقایسه با تورم ۲.۴ درصدی ماه فوریه رشد قابلتوجهی را نشان میدهد، اما همچنان اندکی کمتر از پیشبینی ۳.۴ درصدی تحلیلگران بلومبرگ است.
با این حال، قیمتهای مصرفکننده تنها در فاصله یکماهه از فوریه تا مارس، جهشی ۰.۹ درصدی را ثبت کردهاند. عامل اصلی این صعود تورمی در بزرگترین اقتصاد جهان، افزایش سرسامآور قیمت سوخت در جایگاهها بوده است؛ به طوری که طبق آمارهای رسمی، قیمت بنزین در مقایسه با ماه قبل ۲۱.۲ درصد گرانتر شده که این میزان، بزرگترین افزایش ماهانه حداقل از سال ۱۹۶۷ تاکنون به شمار میرود.
در همین رابطه، مایک رید، تحلیلگر موسسه آربیسی معتقد است که درگیریهای اخیر در حال حاضر فشار مضاعفی بر قیمت بنزین وارد کرده و مصرفکنندگانی که مجبور به پرداخت هزینه بیشتری برای سوخت هستند، ناگزیر باید مخارج خود را در بخشهای دیگر کاهش دهند.
سرریز شوک انرژی و سقوط تاریخی اعتماد مصرفکنندگان
با وجود جهش چشمگیر قیمت سوخت، تورم هسته که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی را در محاسبه لحاظ نمیکند، با رشدی کمتر از انتظارات، از ۲.۵ درصد در ماه گذشته به ۲.۶ درصد رسیده است. این موضوع نشان میدهد که اثرات گرانی انرژی هنوز به طور کامل به سایر بخشهای اقتصاد نفوذ نکرده است.
با این وجود، کارشناسانی نظیر برند وایدنشتاینر از کومرتسبانک هشدار میدهند که اگرچه این شوک تاکنون تاثیر اندکی بر قیمتهای غیرانرژی داشته، اما این وضعیت به زودی تغییر خواهد کرد و موج گرانی سوخت به حوزههای دیگری نظیر حملونقل و کشاورزی نیز کشیده خواهد شد.
همزمان با این تحولات، آمارهای منتشر شده از سوی دانشگاه میشیگان نشاندهنده چشمانداز بدبینانه جامعه نسبت به آینده است؛ مصرفکنندگان انتظار دارند تورم در سال آینده به جای ۳.۸ درصد پیشبینی شده در ماه قبل، روی رقم ۴.۸ درصد بایستد. همچنین، شاخص اعتماد مصرفکننده این دانشگاه با سقوطی تاریخی از ۵۳.۳ در ماه مارس به رکورد بیسابقه ۴۷.۶ در ماه آوریل کاهش یافته است.
این فشارهای اقتصادی، ریسکهای سیاسی داخلی را برای دونالد ترامپ، آن هم درست کمی بیش از شش ماه مانده به انتخابات میاندورهای، به وضوح نمایان کرده است؛ به ویژه که میزان محبوبیت رئیسجمهور آمریکا در دور دوم ریاستجمهوریاش با افت شدیدی مواجه شده است.
انسداد هرمز و سردرگمی فدرال رزرو در سیاستگذاری
ریشه اصلی این بحران تورمی را باید در بازارهای جهانی نفت جستجو کرد. با شروع درگیریها و مسدود شدن عملی تنگه هرمز توسط ایران که به طور معمول مسیر عبور یکپنجم از عرضه جهانی نفت است، قیمت نفت خام آمریکا از حدود ۷۰ دلار به ازای هر بشکه در زمان آغاز درگیریها، به بیش از ۱۱۰ دلار در هفتههای اخیر جهش کرد. به تبع این اتفاق، قیمت بنزین در داخل آمریکا نیز از مرز ۴ دلار در هر گالن عبور کرد.
اگرچه در هفته جاری و با اجرای یک آتشبس شکننده میان ایالات متحده و ایران، قیمت نفت اندکی عقبنشینی کرد، اما تردد در تنگه هرمز همچنان محدود است. کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بینالمللی پول، در این خصوص هشدار داده است که حتی در صورت پابرجا ماندن این آتشبس، بازگشت منظم و شفافی به وضعیت پیش از جنگ وجود نخواهد داشت.
این شرایط پیچیده و مبهم، سیاستگذاران اقتصادی را به تکاپو انداخته است. مشروح مذاکرات فدرال رزرو نشان میدهد که مقامات این نهاد، در حالی که با تبعات بحران بر روی قیمتها و بازار کار دستوپنجه نرم میکنند، درگیر یک بحث جدی شدهاند که آیا طولانی شدن جنگ، نیازمند افزایش نرخ بهره است یا کاهش آن.
استیون بلیتز، اقتصاددان ارشد آمریکا در این باره تحلیل میکند که تبعات جنگ، فدرال رزرو را در شرایطی گرفتار کرده است که اکنون نمیتواند به سمت کاهش نرخ بهره حرکت کند، زیرا آنها از میزان ماندگاری این جهش قیمت سوخت بیاطلاع هستند. وی تاکید دارد که صرفنظر از سرنوشت آتشبس، از این پس یک حق بیمه ریسک در قیمت انرژی وجود خواهد داشت که پیش از جنگ سابقه نداشته است.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :