ابرچرخه صنعتی آسیا آغاز شد؛ اقتصاد جهان وارد عصر جدید میشود؟
اقتصاد آسیا در حال ورود به یک «ابرچرخه صنعتی» جدید است؛ دورهای که برخلاف رونقهای کوتاهمدت گذشته، بر پایه افزایش ساختاری سرمایهگذاری در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، زیرساختهای انرژی، گذار به انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع دفاعی شکل گرفته است. این روند، تنها محدود به صادرات فناوری نیست، بلکه از طریق موج گسترده افزایش هزینههای سرمایهای در بخشهای دولتی و خصوصی، کل ساختار صنعتی آسیا را متحول میکند. برآوردها نشان میدهد حجم سرمایهگذاری سالانه آسیا تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۶ تریلیون دلار خواهد رسید؛ روندی که میتواند بزرگترین چرخه صنعتی منطقه از دهه ۲۰۰۰ تاکنون باشد.
جهان صنعت نیوز، در حالی که بخش مهمی از توجه بازارهای جهانی طی ماههای اخیر بر اثرات هوش مصنوعی بر اقتصادها و شرکتها متمرکز بوده، آنچه در آسیا در حال وقوع است بسیار فراتر از موج فعلی هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی تنها یکی از اجزای یک تغییر ساختاری عمیقتر محسوب میشود؛ تغییری که آسیا را وارد یک ابرچرخه صنعتی تازه کرده است.
موتور اصلی این تحول، افزایش مستمر هزینههای سرمایهای در سراسر منطقه است. برخلاف دورههای قبلی که رشد سرمایهگذاری عمدتاً ناشی از رونق مقطعی صادرات فناوری بود، این بار چرخه سرمایهگذاری ریشهای ساختاری دارد و بر پایه رشد همزمان هزینههای بخش خصوصی و دولتها شکل گرفته است.
هوش مصنوعی و زیرساختهای مرتبط با آن نقش مهمی در این روند دارند، اما تنها محرک نیستند. گذار به انرژیهای تجدیدپذیر، سرمایهگذاری برای امنیت انرژی و همچنین افزایش هزینههای نظامی و دفاعی، سه نیروی مکملی هستند که در کنار هوش مصنوعی، موتور جدید صنعتی آسیا را تشکیل میدهند.
بر اساس برآوردهای انجام شده سرمایهگذاری در این حوزهها طی پنج سال آینده با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۶ درصدی به دلار افزایش خواهد یافت. در نتیجه، متوسط رشد کلی سرمایهگذاری آسیا در این دوره به حدود ۷ درصد میرسد؛ رقمی که تقریباً سه برابر سرعت رشد سرمایهگذاری در دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ است. در این چارچوب، حجم سرمایهگذاری سالانه آسیا تا سال ۲۰۳۰ از حدود ۱۱ تریلیون دلار کنونی به ۱۶ تریلیون دلار افزایش پیدا خواهد کرد.
نشانههای ابرچرخه صنعتی
آثار این ابرچرخه هماکنون در دادههای اقتصادی مشاهده میشود. بخش مهمی از شاخصهای صنعتی آسیا به بالاترین سطوح چندساله رسیدهاند و در بسیاری از موارد حتی به سطوح سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ نزدیک شده یا از آن عبور کردهاند؛ دورهای که آخرین هماهنگی بزرگ رشد اقتصادی جهانی شکل گرفت.
یکی از مهمترین شاخصها، واردات کالاهای سرمایهای است که بهعنوان نماینده اصلی چرخه سرمایهگذاری در نظر گرفته میشود. این شاخص اکنون از اوجهای ثبتشده در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ عبور کرده است. همزمان، شاخص مدیران خرید آسیا در ماه فوریه به بالاترین سطح چهار و نیم سال اخیر رسید و رشد تولید صنعتی نیز به محدوده اوج چهار ساله نزدیک شد.
در کنار آن، صادرات غیرتکنولوژیک آسیا که طی بخش بزرگی از سال ۲۰۲۵ ضعیف باقی مانده بود، از سهماهه چهارم سال گذشته روند صعودی محسوسی پیدا کرده است. دادههای صادراتی مربوط به آوریل و اوایل مه نیز همچنان قدرت چرخه صنعتی منطقه را تأیید میکنند؛ بهگونهای که حتی شوک ناشی از افزایش قیمت انرژی نیز نتوانسته این روند را متوقف کند.
هوش مصنوعی، انرژی و دفاع؛ سه ستون تحول صنعتی
در بخش فناوری، شرکتهای آسیایی اکنون ناچارند برای جبران فاصله با آمریکا، سرمایهگذاریهای خود در حوزه هوش مصنوعی را با سرعت بیشتری افزایش دهند. در عین حال، آسیا همچنان یکی از مهمترین حلقههای زنجیره جهانی تأمین هوش مصنوعی محسوب میشود.
گسترش سریع زیرساختهای هوش مصنوعی توسط غولهای فناوری آمریکایی، باعث شده تولیدکنندگان آسیایی تراشه و نیمههادی نیز سرمایهگذاریهای سنگینی را برای پاسخ به تقاضای فزاینده آغاز کنند. بنابراین، حتی اگر بخش مهمی از تقاضا در آمریکا شکل بگیرد، بخش بزرگی از منفعت صنعتی آن به اقتصادهای آسیایی منتقل خواهد شد.
در حوزه انرژی نیز چین تاکنون نقش پیشتاز را داشته، اما سایر کشورهای آسیایی نیز پیش از تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر، وارد مسیر مشابهی شده بودند. رشد هوش مصنوعی به انرژی بیشتری نیاز دارد و گذار به انرژیهای تجدیدپذیر نیز بدون سرمایهگذاری عظیم در زیرساختها امکانپذیر نیست. جهش قیمت نفت نیز موضوع امنیت انرژی را به یکی از اولویتهای سیاستگذاری تبدیل کرده است.
همزمان، هزینههای نظامی نیز در سراسر آسیا رو به افزایش است. بودجه دفاعی چین سریعتر از رشد اقتصادی این کشور افزایش مییابد. هند بودجه سرمایهگذاری دفاعی خود را ۱۸ درصد بالا برده و ژاپن، کره جنوبی و تایوان نیز قصد دارند سهم بودجه دفاعی خود را در میانمدت از مجموع ۱.۷ درصد تولید ناخالص داخلی به حدود ۳ درصد برسانند. از نگاه تحلیل حاضر، تنشهای ژئوپلیتیکی اخیر تنها این روند را تقویت خواهد کرد.
اثرات سرریز در کل اقتصاد آسیا
یکی از نکات کلیدی اثرات زنجیرهای این موج سرمایهگذاری است. افزایش هزینههای سرمایهای در بخشهایی مانند هوش مصنوعی، انرژی و دفاع، تنها محدود به همان صنایع باقی نمیماند، بلکه کل زنجیره صنعتی آسیا را فعال میکند.
افزایش تقاضا برای ماشینآلات، تجهیزات صنعتی و کالاهای پایه، موجب میشود صنایع مرتبط نیز ناچار به افزایش سرمایهگذاری شوند. در نتیجه، بخشهایی مانند کالاهای سرمایهای، تجهیزات صنعتی و مواد خام وارد یک چرخه تقویتشونده رشد خواهند شد.
آسیا از این روند دو بار سود میبرد. نخست، افزایش سرمایهگذاری داخلی خود منطقه، موتور چرخه صنعتی آسیا را فعال میکند. دوم، آسیا اکنون مرکز اصلی تولید صنعتی جهان است و نزدیک به نیمی از ارزش افزوده صنعتی جهان را در اختیار دارد. به همین دلیل، هرگونه رشد سرمایهگذاری در اقتصاد جهانی، بهطور طبیعی به افزایش تقاضا برای تولیدات آسیایی منجر میشود.
از سوی دیگر، رشد سرمایهگذاری باعث ایجاد اشتغال و افزایش دستمزدها خواهد شد و این مسئله نیز رشد مصرف داخلی را تقویت میکند. در نتیجه، چرخه سرمایهگذاری از طریق تقویت مصرف، پایداری بیشتری پیدا میکند.
برندگان اصلی ابرچرخه آسیایی
همه اقتصادهای آسیایی از این موج جدید صنعتی منتفع خواهند شد، اما برخی کشورها سهم بیشتری خواهند داشت. چین، ژاپن، کره جنوبی و تایوان به دلیل سهم بالاتر بخش صنعت در اقتصادشان و همچنین وزن بیشتر محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، انرژی و صنایع دفاعی در سبد صادراتیشان، بیشترین منفعت را خواهند برد.
هند نیز علاوه بر بهرهمندی از رونق صنعتی منطقه، از طریق سیاستهای مالی و پولی انبساطی، یک موج سرمایهگذاری داخلی را تجربه خواهد کرد. در سوی دیگر، کشورهایی مانند استرالیا و اندونزی نیز بهعنوان صادرکنندگان مواد خام و کالاهای پایه از رشد قیمت مواد اولیه سود خواهند برد؛ بهویژه آنکه شاخص قیمت مواد خام اکنون به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسیده است.
آسیا اکنون وارد یک چرخه چندساله سرمایهگذاری و توسعه صنعتی شده؛ چرخهای که میتواند قدرتمندترین موج صنعتی منطقه از دهه ۲۰۰۰ تاکنون باشد.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :