جنگ تجاری، اخراج مهاجران و جنگ ایران؛ هزینه واقعی ترامپ برای آمریکا

جهان صنعت نیوز –

از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در سال گذشته، اقتصاد آمریکا همچنان نسبت به سایر اقتصادهای بزرگ عملکرد بهتری داشته است. در سال ۲۰۲۵، در حالی که رشد اقتصادی بریتانیا، فرانسه و ژاپن حدود یک درصد بود و اقتصاد آلمان تقریباً درجا می‌زد، تولید ناخالص داخلی آمریکا ۲.۱ درصد رشد کرد.

بازارهای سهام آمریکا نیز طی ۱۵ ماه گذشته بارها رکوردهای تاریخی جدید ثبت کرده‌اند. این اتفاق در شرایطی رخ داده که دولت ترامپ همزمان سیاست‌هایی را اجرا کرده که در ظاهر ضد رشد اقتصادی تلقی می‌شوند؛ از جمله اخراج گسترده مهاجران، جنگ‌های تجاری بی‌ثبات‌کننده و سیاست‌گذاری‌های متناقض.

همین مسئله باعث شده برخی تحلیلگران در ارزیابی خود از آثار اقتصادی ترامپ تجدیدنظر کنند. اما اکونومیست استدلال می‌کند مسئله اصلی این نیست که اقتصاد آمریکا همچنان قوی مانده، بلکه این است که اگر این سیاست‌ها وجود نداشتند، اقتصاد آمریکا تا چه اندازه می‌توانست قوی‌تر باشد.

اکونومیست برای توضیح این موضوع، مفهوم «مالیات MAGA» را مطرح می‌کند؛ هزینه‌ای پنهان که سیاست‌های ترامپ بر اقتصاد آمریکا تحمیل کرده‌اند.

سه موتور اصلی رشد اقتصاد آمریکا

ترامپ اقتصادی را تحویل گرفت که از قبل در مسیر رشد قرار داشت و سپس سه عامل بزرگ نیز به تقویت آن کمک کردند.

نخستین عامل، انفجار سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی بود. فقط چهار غول بزرگ فناوری شامل آلفابت، آمازون، متا و مایکروسافت، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری انجام دادند و پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال ۲۰۲۶ به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار برسد.

این موج سرمایه‌گذاری، هزینه‌کرد عظیمی در مراکز داده، تراشه‌ها، سیستم‌های خنک‌کننده و نرم‌افزار ایجاد کرد. سرمایه‌گذاری واقعی در تجهیزات پردازش اطلاعات، نرم‌افزار و مراکز داده در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۵ درصد رشد کرد و نزدیک به یک واحد درصد از رشد اقتصادی آمریکا را به خود اختصاص داد.

با این حال، بخش بزرگی از این سرمایه‌گذاری عملاً در خارج از آمریکا انجام شده است، زیرا حدود دوسوم تجهیزات مراکز داده از کشورهای آسیایی مانند کره جنوبی و تایوان وارد می‌شود. بر همین اساس، سهم واقعی موج هوش مصنوعی در رشد داخلی آمریکا حدود ۰.۲ واحد درصد برآورد می‌شود.

دومین موتور رشد، جهش بازار سهام بود. از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات تا پایان ۲۰۲۵، شاخص S&P500 حدود ۱۵ درصد رشد واقعی داشت و حدود ۵ تریلیون دلار به ثروت خانوارهای آمریکایی افزود. این افزایش ثروت باعث رشد مصرف خانوار شد و حدود ۰.۳ واحد درصد به رشد اقتصادی کمک کرد.

سومین عامل نیز بخشی از سیاست‌های اقتصادی دولت ترامپ بود که ماهیت محرک رشد داشتند؛ از جمله کاهش مقررات، تسهیل ادغام شرکت‌ها، کاهش محدودیت‌های اعتباری و تصویب بسته عظیم کاهش مالیات‌ها در سال ۲۰۲۵.

برآورد نهادهای مختلف نشان می‌دهد این بسته مالیاتی حدود ۰.۲ واحد درصد در سال اول و حدود ۰.۴ واحد درصد در سال ۲۰۲۶ به رشد اقتصادی آمریکا اضافه خواهد کرد.

چرا اقتصاد آمریکا باید بسیار سریع‌تر رشد می‌کرد؟

اقتصاد آمریکا باید اکنون رشدی بسیار بالاتر از سطح فعلی ثبت می‌کرد. پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری، پیش‌بینی اجماعی اقتصاددانان برای رشد آمریکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۲ درصد بود. اما اگر اثر موج هوش مصنوعی، جهش بازار سهام و محرک‌های مالیاتی را به آن اضافه کنیم، رشد اقتصاد آمریکا می‌توانست به حدود ۲.۷ درصد برسد؛ یعنی بیش از نیم واحد درصد بالاتر از رقم واقعی ثبت‌شده.

اما اکونومیست تلاش می‌کند این شکاف را از زاویه بررسی مستقیم هزینه سیاست‌های ترامپ بررسی کند.

 

طبق برآورد مؤسسه پیترسون، تعرفه‌های ترامپ حدود ۰.۲ واحد درصد از رشد اقتصادی واقعی آمریکا را در سال ۲۰۲۵ کاهش داده‌اند، زیرا هم قدرت خرید خانوارها را محدود کرده‌اند و هم حاشیه سود شرکت‌ها را تحت فشار قرار داده‌اند.

در کنار آن، مؤسسه بروکینگز برآورد کرده که اخراج مهاجران و بسته شدن مرزها، برای نخستین بار طی بیش از نیم قرن، مهاجرت خالص آمریکا را منفی کرده است. این روند هم عرضه نیروی کار را کاهش داده و هم تقاضای مصرفی را تضعیف کرده و حدود ۰.۲ واحد درصد دیگر از رشد اقتصادی کاسته است.

نااطمینانی؛ بزرگ‌ترین هزینه سیاست‌های ترامپ

اما مهم‌ترین هزینه سیاست‌های ترامپ در این ارقام مستقیم خلاصه نمی‌شود، بلکه در فضای نااطمینانی عمیقی نهفته است که دولت او ایجاد کرده است.

تعرفه‌ها مدام اعلام، تعلیق و دوباره اعمال می‌شوند. سیاست‌های مهاجرتی مرتب تغییر می‌کنند و همزمان جنگ‌ها و بحران‌های ژئوپلیتیکی نیز ادامه دارند. شاخص نااطمینانی سیاست اقتصادی آمریکا از زمان انتخاب ترامپ تا پایان ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ واحد افزایش یافته است.

چنین جهش‌هایی در گذشته معمولاً با افت شدید سرمایه‌گذاری شرکت‌ها همراه بوده‌اند. داده‌ها نیز همین مسئله را تأیید می‌کنند. اگر سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی را کنار بگذاریم، تصویر اقتصاد آمریکا به‌مراتب ضعیف‌تر می‌شود.

سرمایه‌گذاری ثابت بخش خصوصی غیرمرتبط با هوش مصنوعی طی چهار فصل گذشته با نرخ سالانه حدود ۳ درصد کاهش یافته، در حالی که متوسط رشد آن در دهه گذشته بیش از ۵ درصد بود. سرمایه‌گذاری در تجهیزات صنعتی و حمل‌ونقل بیش از ۲ درصد افت کرده و ساخت‌وساز صنعتی حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.

در مجموع، سرمایه‌گذاری غیرمرتبط با هوش مصنوعی اکنون حدود ۱۳۰ میلیارد دلار کمتر از روند بلندمدت خود قرار دارد؛ وضعیتی که حدود ۰.۴ واحد درصد از رشد اقتصادی آمریکا را کاهش داده است.

جنگ ایران و تشدید فشار اقتصادی

چشم‌انداز آینده نیز نشانه‌ای از بهبود سریع ندارد. تعرفه‌ها همچنان بی‌ثبات هستند و نااطمینانی برای شرکت‌ها و خانوارها ادامه دارد.

همزمان، جنگ ایران و بسته شدن عملی تنگه هرمز نیز به یک شوک انرژی جدید تبدیل شده که درآمد واقعی خانوارها و حاشیه سود شرکت‌ها را تحت فشار بیشتری قرار خواهد داد و احتمالاً سرمایه‌گذاری را بیش از پیش تضعیف می‌کند.

با جمع‌بندی همه این عوامل، اکونومیست نتیجه می‌گیرد که «مالیات MAGA» حدود ۰.۸ واحد درصد از رشد اقتصادی آمریکا کاسته است؛ رقمی که تقریباً با همان شکافی که از محاسبه ظرفیت بالقوه اقتصاد آمریکا به دست آمده، مطابقت دارد.

اقتصاد آمریکا؛ موتور قدرتمندی که مهار شده است

با وجود همه این فشارها، اکونومیست در نهایت بر قدرت فوق‌العاده اقتصاد آمریکا تأکید می‌کند. حتی با وجود سیاست‌های ترامپ، برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد رشد اقتصادی آمریکا در فصل جاری ممکن است به حدود ۴ درصد برسد.

اما نکته اصلی این است که بدون بار اضافی سیاست‌های ترامپ، اقتصاد آمریکا می‌توانست اکنون به رشد نزدیک ۵ درصد برسد؛ سطحی که در قرن بیست‌ویکم فقط در چند دوره استثنایی، و عمدتاً پس از شوک کرونا، تجربه شده است.

اخبار برگزیدهاقتصاد کلان