چرا از شر پراید دهه ۸۰ خلاص نمی‌شویم؟

جهان صنعت نیوز، انجمن مراکز اسقاط خودروهای فرسوده نرخ گواهی اسقاط خودروهای سواری را ۶۰ میلیون تومان اعلام کرد و نرخ‌های جدید قرار است از ۱۰ خرداد در مراکز اسقاط خودرو اجرا شود. مبلغ گواهی اسقاط خودرو براساس مدل یا همان سال ساخت تعیین می‌شود و هر ماشین فرسوده‌ای طبق سال ساخت، یک، دو یا سه گواهی اسقاط دریافت می‌کند. با این اوصاف مبلغ گواهی اسقاط پرایدی که نیمه اول دهه ۸۰ وارد بازار شده و بیش از ۲۰ سال عمر کرده، به ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد. همین خودرو اما در بازار مدل‌های دست‌دوم با قیمت بیشتری دست‌به‌دست می‌شود.

افزایش نرخ گواهی اسقاط در سال ۱۴۰۵

سن فرسودگی خودرو امسال به شکلی است که سواری‌های مدل ۹۰ به قبل را در دسته خودرهای فرسوده قرار می‌دهد. طبق قانون خودروهای فرسوده، اگر از زمان ساخت تاکسی ۱۰ سال و از زمان ساخت وانت ۱۵ سال گذشته باشد، خودرو در دسته مدل‌های فرسوده قرار می‌گیرد. این وسط تبصره‌ای هم وجود دارد و طبق آن هر خودرویی که برای دو دوره متوالی موفق به دریافت معاینه فنی نشود، برچسب خودرو فرسوده می‌گیرد.

گواهی اسقاط خودرو دقیقا همینجا اهمیت پیدا می‌کند و برای ایجاد انگیزه در مالکان خودروهای فرسوده طراحی شده است. نرخ هر برگه گواهی اسقاط که سال گذشته ۳۵ میلیون تومان بود، امسال به ۶۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرده که به معنای رشد تقریبا دو برابری است.

این گواهی در واقع یک امتیاز مالی است که خودروسازان و واردکننده‌ها برای شماره‌گذاری محصولات جدید خود به آن نیاز دارند. وقتی یک خودروی قدیمی از چرخه خارج می‌شود، امتیازی صادر می‌شود که در بازار آزاد یا از طریق سامانه‌های دولتی قابل خرید و فروش است.

مبلغ گواهی اسقاط برای هر خودرو چگونه محاسبه می‌شود؟

میزان سودی که از اسقاط یک خودرو نصیب مالک می‌شود، به شکل مستقیم به سال تولید خودرو بستگی دارد. طوریکه تعداد برگه‌های گواهی اسقاط هر خودرو به سال تولید ارتباط پیدا می‌کند.

خودروهای قدیمی که تولید آنها مربوط به قبل از سال ۱۳۷۵ است، تنها یک برگه گواهی اسقاط دریافت می‌کنند که معادل ۶۰ میلیون تومان ارزش دارد. این دسته از خودروها به دلیل تکنولوژی بسیار قدیمی و آلایندگی بالا کمترین حمایت مالی را دریافت می‌کنند چون فرض بر این است که بدنه و قطعات آن‌ها ارزش بازیافتی کمتری دارد. خودروهایی که در سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ ساخته شده‌اند، مشمول دریافت دو برگه می‌شوند که ارزش نقدی آنها را به ۱۲۰ میلیون تومان می‌رساند.

بیشترین میزان حمایت به خودروهای تولید شده در بازه زمانی ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۵ تعلق می‌گیرد. مالکان این خودروها با تحویل وسیله نقلیه خود سه برگه تاییدیه دریافت می‌کنند که مجموع مبلغ گواهی اسقاط آنها را به ۱۸۰ میلیون تومان می‌رساند. این سیاست به این دلیل اتخاذ شده که بیشترین حجم خودروهای فرسوده در حال تردد، متعلق به همین سال‌ها است. برای خودروهای مدل ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ نیز تبصره خاصی وجود دارد. این خودروها اگر در دو دوره متوالی موفق به دریافت گواهی معاینه فنی نشوند، می‌توانند با دریافت سه برگه به ارزش ۱۸۰ میلیون تومان وارد چرخه اسقاط شوند.

فاصله گواهی اسقاط و بازار خودروهای دست‌دوم

چیزی که باعث می‌شود مالک پراید مدل ۸۲ تمایلی به اسقاط خودرو نداشته باشد، اختلاف فاحش مبلغ گواهی اسقاط با قیمت بازار است. پراید مدل ۱۳۸۲ در صورت اسقاط سه برگه ۶۰ میلیون تومانی دریافت می‌کند که مجموعا ۱۸۰ میلیون تومان برای صاحبش پول نقد یا امتیاز به همراه دارد. واقعیت بازار اما نشان می‌دهد که همین خودرو با وجود ضعف بدنه و ایمنی پایین در بازار آزاد با قیمتی حدود دو یا حتی سه برابر این رقم معامله می‌شود. تا زمانی که این فاصله قیمتی پابرجا باشد، هیچ منطق اقتصادی مالک را به سمت مراکز اسقاط نمی‌کشاند.

قیمت پراید دست‌دوم مدل ۸۲ طبق برآورد پلتفرم‌های تخصصی خودرو بسته به شرایط بدنه و موتور از حول‌وحوش ۲۵۰ میلیون تومان شروع می‌شود و تا مرز ۴۰۰ میلیون تومان بالا می‌برود. تازه کلی آگهی جورواجور از این ماشین با قیمت‌های بالاتر در سایت‌های فروش خودرو وجود دارد که فاصله زیادی با مبلغ گواهی اسقاط دارند.

وقتی قیمت یک خودرو دست‌دوم در بازار بالا می‌رود، ارزش گواهی اسقاط عملا خاصیت تشویقی خود را از دست می‌دهد. مالک خودرو ترجیح می‌دهد پراید فرسوده خود را به عنوان یک کالا برای حفظ ارزش پول نگه دارد یا آن را به فرد دیگری بفروشد که او هم قصد استفاده در سیستم حمل و نقل غیررسمی را دارد. خودروهای قدیمی در چنین شرایطی از بین نمی‌روند.

منبع: فرارو

خودرو