معادله جدید تهران؛ حمله به حزبالله، موشک از ایران
درگیری ۱۵ ساعته اخیر میان ایران و اسرائیل، اگرچه در ظاهر نشان داد بنیامین نتانیاهو همچنان حاضر است در برابر فشارهای دونالد ترامپ مقاومت کند، اما پایان سریع این رویارویی بار دیگر محدودیتهای راهبردی اسرائیل را آشکار ساخت. به نوشته نیویورکتایمز، این بحران نه تنها موقعیت اسرائیل در برابر ایران و حزبالله را پیچیدهتر کرده، بلکه وابستگی تلآویو به تصمیمات واشنگتن را نیز برجسته ساخته است. اکنون اسرائیل با واقعیتی جدید روبهرو است؛ واقعیتی که در آن هرگونه حمله به حزبالله میتواند با واکنش مستقیم ایران همراه شود، در حالی که آمریکا نیز ممکن است مانع از پاسخ گسترده اسرائیل شود.
جهان صنعت نیوز – از نگاه بنیامین نتانیاهو، ازسرگیری درگیری با ایران در روز یکشنبه فرصتی بود تا به حامیان خود نشان دهد که همچنان قادر است در برابر رئیسجمهور آمریکا بایستد. اما توقف درگیریها کمتر از ۱۵ ساعت بعد، تصویری متفاوت از وضعیت اسرائیل ارائه داد؛ تصویری که نشان میدهد تلآویو همچنان بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات دونالد ترامپ وابسته است.
به نوشته نیویورکتایمز، اگر نتانیاهو امیدوار بود با تشدید تنشها روند مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران را مختل کند، تحولات اخیر نشان داد این هدف محقق نشده است. فشار مستقیم ترامپ بر دو طرف برای توقف حملات و کنار گذاشته شدن برنامهریزیهای اسرائیل برای حمله جدید، نشانهای از ناکامی این رویکرد بود.
اما اهمیت ماجرا تنها به توقف سریع درگیری محدود نمیشود. این بحران کوتاهمدت میتواند قواعد جدیدی را در محاسبات امنیتی طرفهای درگیر ایجاد کند؛ قواعدی که از منظر اسرائیل چندان مطلوب به نظر نمیرسد.
معادله جدید ایران، حزبالله و اسرائیل
یکی از مهمترین نتایج بحران اخیر، شکلگیری پیوندی آشکارتر میان جبهه لبنان و ایران است. اسرائیل اکنون با این واقعیت مواجه شده که حزبالله میتواند از خاک لبنان به شهرهای شمالی اسرائیل حمله کند، اسرائیل نیز در پاسخ مواضع حزبالله را هدف قرار دهد و در ادامه ایران مستقیماً با شلیک موشک به اسرائیل واکنش نشان دهد.
از نگاه برخی تحلیلگران اسرائیلی، این تحول نشاندهنده افزایش اعتماد به نفس جمهوری اسلامی است. راز زیمت، مدیر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، معتقد است تهران به این جمعبندی رسیده که ترامپ تمایلی به بازگشت به جنگ گسترده ندارد و همین مسئله امکان ریسکپذیری بیشتری را برای ایران فراهم کرده است.
بحران اخیر پس از آن آغاز شد که توافق آتشبس جدیدی میان اسرائیل و لبنان در واشنگتن شکل گرفت. حزبالله این توافق را نپذیرفت و اسرائیل نیز هشدار داد که هرگونه حمله جدید با پاسخ مستقیم در بیروت همراه خواهد شد. پس از شلیک راکت از سوی حزبالله، نتانیاهو دستور حمله به ضاحیه، پایگاه اصلی این گروه در جنوب بیروت را صادر کرد.
چند ساعت بعد ایران با شلیک حدود ۳۰ موشک به اسرائیل پاسخ داد. همزمان حوثیهای یمن نیز با شلیک یک موشک به سمت اسرائیل و تهدید کشتیهای مرتبط با اسرائیل در دریای سرخ، دامنه بحران را گسترش دادند.
نبرد بر سر معادله بازدارندگی
به اعتقاد تحلیلگران اسرائیلی، ایران و اسرائیل اکنون در تلاش هستند قواعد جدیدی را بر میدان نبرد تحمیل کنند. از نگاه اسرائیل، هر حمله به شهرها و مناطق مرزی این کشور باید مجوزی برای هدف قرار دادن ضاحیه بیروت باشد. اما حزبالله چنین برداشتی را نمیپذیرد و میان حملات به مناطق جنوبی لبنان و حملات به مناطق شمالی اسرائیل نوعی توازن برقرار میکند.
نتانیاهو در پیام ویدئویی خود این معادله جدید را غیرقابل تحمل توصیف کرد و بر حق اسرائیل برای اقدام علیه دشمنانش تأکید نمود. با این حال، تحولات بعدی نشان داد که آزادی عمل اسرائیل با محدودیتهای مهمی مواجه است.
سایه ترامپ بر تصمیمات تلآویو
حملات اخیر دستکم یک دستاورد سیاسی کوتاهمدت برای نتانیاهو داشت. این عملیات به بخشی از پایگاه سیاسی او نشان داد که حاضر است در برابر فشارهای ترامپ مقاومت کند؛ رئیسجمهوری که طی هفتههای اخیر بارها از عملکرد اسرائیل انتقاد کرده بود.
این مسئله برای نتانیاهو اهمیت زیادی دارد، زیرا او در آستانه انتخابات با کاهش محبوبیت و رقابت دشوار انتخاباتی روبهرو است. تنها یک هفته قبل، ترامپ در تماس تلفنی پرتنشی که بعدها خود نیز آن را تأیید کرد، نخستوزیر اسرائیل را دیوانه خوانده بود. اما در نهایت، نتانیاهو بار دیگر ناچار شد به تلاشهای دیپلماتیک ترامپ چشم بدوزد؛ تلاشهایی که هدف آنها دستیابی به توافقی با ایران است که بتواند برنامه هستهای این کشور را مهار کند.
نگرانی اسرائیل از توافق احتمالی ایران و آمریکا
بخش مهمی از نگرانی اسرائیل به توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران بازمیگردد. بسیاری از اسرائیلیها نگران هستند که توافق نهایی نتواند محدودیتهای قطعی و دائمی بر برنامه هستهای ایران اعمال کند و در عین حال موجب احیای اقتصاد ایران شود.
از نگاه آنان، بهبود وضعیت اقتصادی ایران میتواند به افزایش نفوذ منطقهای تهران و تقویت توانایی آن برای اعمال فشار بر اسرائیل منجر شود. به همین دلیل برخی تحلیلگران اسرائیلی احتمال میدهند نتانیاهو امیدوار بوده که تشدید درگیریها روند مذاکرات را مختل کند.
اما نتیجه دقیقاً برعکس بود. پیام ترامپ در شبکههای اجتماعی که خواستار توقف فوری تیراندازی و حملات شد، به همراه تماس مستقیم او با نتانیاهو، به سرعت به پایان درگیریها منجر شد.
وابستگی راهبردی اسرائیل به آمریکا
جمع نیویورکتایمز نتیجه میگیرد که جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران از همان ابتدا یک مزیت بزرگ و یک نقطه ضعف مهم داشت. مزیت آن استفاده اسرائیل از قدرت نظامی آمریکا بود، اما نقطه ضعف اساسی این بود که تصمیمگیری درباره زمان و نحوه پایان جنگ عملاً در اختیار واشنگتن قرار گرفت.
به همین دلیل، تا زمانی که ترامپ تمایلی به ازسرگیری جنگ با ایران نداشته باشد، اسرائیل نیز توان چندانی برای تغییر مسیر تحولات ندارد. بحران ۱۵ ساعته اخیر این واقعیت را بار دیگر آشکار کرد که اگرچه اسرائیل همچنان قدرت نظامی قابل توجهی در اختیار دارد، اما در تصمیمات راهبردی مرتبط با ایران، نقش آمریکا همچنان تعیینکننده باقی مانده است.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :