سیگنال تازه عمان بازار انرژی را لرزاند؛ عبور از هرمز دیگر رایگان نیست
به گفته منابع آگاه، عمان به مقامات اروپایی اعلام کرده است که بازگشت به وضعیت پیش از جنگ در تنگه هرمز بههیچوجه امکانپذیر نیست و کشتیهای عبوری ممکن است مجبور به پرداخت مبالغی تحت عنوان کارمزد شوند.
این منابع همچنین افزودند که عمان در حال بررسی سیستمهای مورد استفاده در آبراههای راهبردی سراسر جهان، از جمله تنگه مالاکا در آسیا است؛ منطقهای که در آن هزینههای اجباری کشتیرانی وجود ندارد. (هزینههای ناوبری و امنیت در تنگه مالاکا اختیاری و به ازای دریافت خدمت است، اما در تنگههای بوسفور و داردانل تحت مدیریت ترکیه علاوه بر هزینههای اختیاری، هزینههای خدمات اجباری هم وجود دارد)
آمریکا، اروپا و همسایگان عرب عمان در خلیج فارس، به طور فزایندهای نگران هستند که این سلطاننشین با همکاری ایران، یک سیستم عوارض یا کارمزد برای تنگه هرمز راهاندازی کند.
عمان و ایران هممرز با این آبراه باریک هستند؛ آبراهی که یکی از مهمترین مسیرهای جهان برای محمولههای نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) به شمار میرود.
ایران از اواخر فوریه، یعنی زمان آغاز بمباران جمهوری اسلامی توسط آمریکا و اسرائیل، با حمله به کشتیها و تهدید آنها، این تنگه را مسدود کرد. دولتهای غربی اعلام کردهاند که ایران احتمالاً بخشهایی از این منطقه را نیز مینگذاری کرده است.
اکنون که آمریکا و ایران در حال مذاکرات صلح هستند، تهران پافشاری میکند که ترافیک دریایی را به طور مشترک با عمان مدیریت خواهد کرد.
وضع هرگونه تعرفه یا کارمزد برای شناورها میتواند سالانه دهها میلیارد دلار برای معاملهگران کالا و شرکتهای کشتیرانی هزینه در بر داشته باشد. دولتهایی از جمله آمریکا، بریتانیا، فرانسه، عربستان سعودی و امارات متحده عربی هشدار دادهاند که این اقدام قوانین دریانوردی را نقض خواهد کرد.
عمان متحد ایالات متحده است اما روابط نزدیکی نیز با ایران دارد. این کشور به دلیل بیطرفی در مناقشات ژئوپلیتیک، گاهی «سوئیس خاورمیانه» نامیده میشود و پیش از فوران جنگ، میان واشنگتن و تهران میانجیگری میکرد.
مسقط سیگنالهای متناقضی درباره آینده این تنگه ارسال کرده است. روز سهشنبه، این کشور بیانیه مشترکی با ایران منتشر کرد که در آن اعلام شد دو کشور درباره نحوه هدایت این آبراه و هزینههای مرتبط با آن گفتگو خواهند کرد. دو روز بعد، عمان بیانیه مشترک آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس را امضا کرد که در آن «هرگونه عوارض، کارمزد یا تلاش برای اعمال کنترل بر تنگه» رد شده بود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در جریان سفر خود به بحرین درباره عمان گفت: «آنها در جلسه اعلام کردند و بیانیهای را هم امضا کردند که میگوید هیچگونه کارمزد یا عوارضی در کار نخواهد بود، بنابراین فکر میکنم این خبر خوبی است.»
با این حال، مقامات عمانی به همتایان اروپایی خود گفتهاند که تحت فشار ایران قرار دارند. جمهوری اسلامی در طول این درگیری، موشکها و پهپادهایی را به سراسر خاورمیانه از جمله به سمت عمان شلیک کرد و برغم آسیبهای وارده به نیروهای مسلحش در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، همچنان قدرت نظامی برتر در خلیج فارس به شمار میرود.
بدر السیف، استادیار دانشگاه کویت و پژوهشگر وابسته به چتم هاوس (Chatham House)، در این باره گفت: «عمان در موقعیت سختی بین دو سنگ آسیاب قرار گرفته و تلاش میکند توازن را میان ایران و آمریکا حفظ کند. این روش کموبیش در گذشته جواب داده است. اما اکنون که دو طرف در جنگ هستند و مدام تلاش میکنند از یکدیگر پیشی بگیرند، این رفتار عمان در نهایت دامن خودشان را خواهد گرفت.»
ایران از هماکنون اعلام کرده است کشتیهایی که از این آبراه راهبردی عبور میکنند باید برای دریافت بیمه به این کشور درخواست دهند و سیگنالهایی فرستاده که این شیوهنامه تنها برای حدود ۶۰ روز آینده رایگان خواهد بود.
اکثر دولتها میگویند که کشتیها باید اجازه داشته باشند بدون پرداخت هیچ هزینهای در هرمز دریانوردی کنند. این قاعده معمولاً در مورد دیگر گلوگاههای طبیعی هممرز با بیش از یک کشور نیز صدق میکند. تنگه مالاکا به طور منعطف توسط اندونزی، مالزی و سنگاپور مدیریت میشود و این کشورها تنها هزینههای خدمات ناوبری و امنیتی مورد نیاز را از شناورها دریافت میکنند.
خبرآنلاین
لینک کوتاه :