پلتفرمهای آنلاین طلا در انتظار ضوابط جدید؛ صادرات، مسیر توسعه صنعت
فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا همچنان در انتظار ابلاغ و اجرای ضوابطی است که قرار است با الزام به نگهداری طلای دارای پشتوانه، از خالیفروشی و فروش طلای فاقد پشتوانه جلوگیری کند.
جهان صنعت نیوز: فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا همچنان در انتظار اجرای ضوابطی است که با هدف ساماندهی این بازار و جلوگیری از خالیفروشی تدوین شده است. حجت شفایی، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران، در نشست خبری اعضای اتحادیه با اصحاب رسانه، ضمن تشریح آخرین وضعیت این پلتفرمها، بر ضرورت ایجاد سازوکار مشخص برای قیمتگذاری و نظارت بر معاملات تأکید کرد.
سامانه نظارت بر پلتفرمها در انتظار ابلاغ
به گفته شفایی، چارچوب فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا سال گذشته تدوین شد و بر اساس آن، پلتفرمها باید موجودی مشخصی از طلای استاندارد و شمش مورد تأیید بانک مرکزی را بهعنوان سرمایه اولیه در اختیار داشته باشند و تنها به میزان طلای موجود خود اقدام به فروش کنند. به این ترتیب، فروش طلای فاقد پشتوانه و خالیفروشی از سازوکار فعالیت این پلتفرمها حذف خواهد شد.
با وجود تدوین این چارچوب، دستورالعمل هنوز اجرایی نشده و پلتفرمها همچنان با رویه سابق فعالیت میکنند. شفایی میگوید طلایی که در حال حاضر به مشتریان تحویل داده میشود، الزاماً شمش یا طلای آبشده نیست و در برخی موارد به شکل پلاکهایی است که توسط تولیدکنندگان ساخته شده و دارای نشانه و استاندارد ملی هستند.
طبق برنامه اولیه، بانک مرکزی باید ظرف سه ماه سامانه مربوط به فعالیت پلتفرمها را راهاندازی میکرد، اما پس از حدود پنج ماه اعلام کرد امکان تنظیم سامانه را ندارد. پس از برگزاری جلسهای در این زمینه، بانک مرکزی مجدداً مکلف به انجام این کار شد و حدود ۲۰ روز پیش سامانه مربوطه تنظیم شد. این سامانه اکنون در هیأت مربوطه قرار دارد تا بررسی و تصویب شود و سپس برای اجرا ابلاغ شود. به گفته شفایی، حدود ۹۰ درصد بررسیهای مربوط به ظرفیتهای سامانه نیز انجام شده است.
بر اساس چارچوب پیشنهادی، پلتفرم باید شمش و سرمایه مشخص خود را در خزانه نگهداری کند و با هر میزان فروش، همان مقدار از موجودی حساب پلتفرم کسر و به حساب مشتری منتقل شود. در این صورت، حتی در صورت بروز مشکل برای یک پلتفرم، طلای متعلق به مشتری در خزانه باقی میماند و از داراییهای پلتفرم تفکیک خواهد شد.
اختلاف قیمت پلتفرمها و ضرورت تعیین مرجع
شفایی در عین حال به دو خلأ در ضوابط تدوینشده اشاره کرد که به اعتقاد اتحادیه باید در مقررات نهایی مورد توجه قرار گیرد. نخست، تعیین ساعت فعالیت بازار فیزیکی برای پلتفرمهاست تا امکان قیمتسازی در ساعات شبانه کاهش یابد. دومین موضوع نیز تعیین مبنای قیمتگذاری است.
اتحادیه پیشنهاد کرده است قیمت طلا در پلتفرمها بر اساس قیمت اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران تعیین شود. به گفته شفایی، در حال حاضر پلتفرمها گاهی قیمتهای متفاوتی اعلام میکنند و حتی در ساعات شب اقدام به قیمتسازی میشود؛ وضعیتی که میتواند مصرفکنندگان را با زیان مواجه کند. از نگاه اتحادیه، وجود یک معیار مشخص و یکسان برای قیمتگذاری، از الزامات ساماندهی این بازار است.
مدیریت جدید اتحادیه؛ تأکید بر صادرات و مدیریت سازمانی
شفایی درباره برنامههای هیأتمدیره جدید اتحادیه نیز گفت که بخشی از برنامههای دوره گذشته همچنان در میانه مسیر قرار دارد و باید به مرحله اجرا و نتیجه برسد، اما در دوره جدید تمرکز بیشتری بر حوزه صادرات وجود خواهد داشت. به گفته او، صادرات یکی از مسیرهای اصلی برای خروج صنعت طلا از وضعیت فعلی است و اتحادیه برنامههای عملیاتی مشخصی در این زمینه دارد. با این حال، صادرات جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر، از جمله از دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، با مشکلاتی مواجه شده است.
رئیس اتحادیه همچنین بر ضرورت تغییر شیوه مدیریت تشکلهای صنفی تأکید کرد. از نگاه او، مدیریت یک اتحادیه صرفاً به معنای داشتن تجربه در تولید یا فروش طلا نیست و نیازمند تفکر سازمانی برای ارائه خدمات به اعضا و اجرای برنامههاست. اتحادیه نیز باید بهعنوان صدای واحد اعضای خود و پل ارتباطی میان بخش خصوصی و حاکمیت عمل کند.
دفاع از زنجیره صنعت؛ از معدن تا فروش
شفایی رویکرد اتحادیه جدید را دفاع از تمامی حلقههای زنجیره صنعت طلا عنوان کرد؛ زنجیرهای که از آموزش، معدن و تولید آغاز میشود و تا عرضه، طلافروشی و فروش ادامه دارد.
او درباره تمرکز مقطعی اتحادیه بر موضوع طلای آبشده نیز گفت: این بخش جایگاه تخصصی خود را در صنعت طلا دارد، اما ورود افرادی فاقد پیشینه تخصصی و فعالیت صرفاً بر مبنای سرمایه، به اعتبار فعالان باسابقه این حوزه آسیب زده است. اتحادیه همچنین قصد دارد در دوره جدید از رسانههای تخصصی برای حضور در جلسات و ارائه دیدگاههای آنها استفاده کند. شفایی تأکید کرد که در شرایط فعلی، هدف صرفاً تعریف پروژههای بزرگ نیست، بلکه باید ساختار موجود صنعت طلا حفظ و با مدیریت هوشمندانه از ظرفیتهای آن صیانت شود.
تلاش برای ایجاد صدای واحد در صنعت طلا
به گفته شفایی، در کشور حدود ۴۰۰ واحد صنفی مرتبط با فروش طلا فعالیت دارند و در کنار اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان بهعنوان تنها تشکل ملی ثبتشده، انجمنها و اتحادیههای مختلفی در شهرهایی مانند تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، همدان و کرمان فعال هستند. هدف از تشکیل دبیرخانه مرکزی، ایجاد هماهنگی میان این تشکلها و ارائه یک صدای واحد در برابر سیاستگذاران است. شفایی نبود چنین صدایی را یکی از عوامل بروز مشکلات در سیاستگذاری و تدوین آییننامهها دانست و نمونه آن را برخی ایرادات سامانه جامع تجارت عنوان کرد.
به اعتقاد او، زمانی که بخش خصوصی با چند صدای متفاوت مطالبات خود را مطرح میکند، امکان تدوین مقرراتی که با واقعیتهای صنعت همخوانی ندارد افزایش مییابد. بنابراین دبیرخانه مشترک میتواند مطالبات و دیدگاههای صنعت را منسجمتر به دولت و تصمیمگیران منتقل کند.
صادرات؛ مسیر اصلی توسعه صنعت طلا و گوهرسنگ
هومن زنگنه، عضو هیأتمدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر ایران، نیز با تأکید بر تخصص اعضای هیأتمدیره جدید، صادرات را یکی از مهمترین مسیرهای توسعه این صنعت دانست.
به گفته زنگنه، اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر تنها تشکل ملی این حوزه است و وظیفه آن ایجاد ارتباط میان بخش خصوصی، دولت و دستگاههای حاکمیتی در موضوعاتی مانند سیاستگذاری، صادرات، واردات و آییننامههای مرتبط با صنعت است. او همچنین یادآور شد که بسیاری از دستاوردهای دوره گذشته نتیجه سالها مذاکره، پیگیری و برگزاری جلسات با دستگاههای مختلف بوده است.
زنگنه با بیان اینکه صنعت طلا و جواهر برای توسعه خود گزینههای متعددی ندارد، فراهم کردن زیرساختهای صادراتی را ضروری دانست. در همین راستا، اتحادیه پس از پیگیریهای مستمر و با وجود نیاز به سرمایهگذاری بخش خصوصی، مجوز نخستین و تنها پایانه صادراتی گوهرسنگها و فلزات گرانبهای کشور را از وزارت صمت و سازمان توسعه تجارت دریافت کرده است.
برنامه حضور در بازارهای خارجی
زنگنه در ادامه به تلاشها برای حضور بیشتر ایران در بازارهای خارجی اشاره کرد و گفت: اتحادیه برای توسعه بازارهای صادراتی، طی سال گذشته مذاکراتی با مسئولان و فعالان اقتصادی کشورهای منطقه از جمله ترکیه، ارمنستان و عراق داشته است. نشستهایی با مسئولان اتاقهای بازرگانی و تشکلهای مرتبط در این کشورها برگزار شده و در ارومیه نیز با حضور استاندار و مسئولان اتاق بازرگانی، زمینههای همکاری اقتصادی بررسی شده است. بر اساس برنامه اعلامشده، اتحادیه قصد دارد در سال جاری و سال آینده دستکم سه نمایشگاه خارجی را در برنامه خود قرار دهد. هدف از این حضور، ایجاد ارتباط مستقیمتر میان تولیدکنندگان و فعالان ایرانی با خریداران و بازارهای بینالمللی و معرفی ظرفیت صادراتی ایران در حوزه طلا، جواهر و گوهرسنگ است.
لینک کوتاه :