چالشهای صنعت تهویه مطبوع بررسی شد ؛ الزام دولت به خرید تجهیزات کممصرف، شرط اول مدیریت انرژی

صنعت تهویه مطبوع با سهم ۴۰ درصدی در مصرف انرژی کشور، ظرفیت بالایی برای کاهش ناترازی برق دارد، اما قاچاق ۵۰ درصدی کولرگازی و ۹۰ درصدی چیلر، ورود انبوه تجهیزات بیکیفیت و پرمصرف ، این ظرفیت را به چالش کشیده است. نبود نظارت مؤثر بر استانداردها، ضعف آزمایشگاههای مرجع و فقدان سازوکار شفاف برای ارزشگذاری صرفهجویی، حلقههای مفقود مدیریت انرژی هستند. در شرایطی که افزایش تعرفه برق ممکن نیست، تنها راهکار، نقش تنظیمگری جدی دولت، الزام دستگاههای اجرایی به خرید تجهیزات پربازده و ساماندهی بازار از گمرک تا مصرفکننده است.
جهان صنعت نیوز – فعالان صنعت تهویه مطبوع با هشدار نسبت به ورود و عرضه تجهیزات بیکیفیت و پرمصرف، تاکید دارند که مدیریت مصرف انرژی بدون ساماندهی بازار امکانپذیر نخواهد بود.
مهدی بستانچی، رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع و رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی سراسر کشور، با اشاره به سهم قابل توجه تجهیزات سرمایشی در مصرف انرژی عنوان کرد: حدود ۴۰ درصد مصرف انرژی برای خنک کردن فضاهای صنعتی، خانگی و تجاری مصرف میشود و همین موضوع نشان میدهد که اصلاح بهرهوری تجهیزات سرمایشی میتواند یکی از مسیرهای مهم مدیریت ناترازی انرژی باشد. برای مثال شهرکهای صنعتی دولتی در کشور حدود ۴۴۰۰ مگاوات برق مصرف میکنند. اگر حتی درصد محدودی از مصرف تجهیزات در این بخش کاهش پیدا کند، میتوان به میزان قابل توجهی در مصرف برق صرفهجویی کرد.
وی در ادامه تاکید کرد: امروز موضوع فقط ساخت نیروگاه نیست. ساخت نیروگاه هنر نیست؛ هنر این است که مصرف را درست و بهینه کنیم. اگر بتوانیم مصرف برق را کاهش دهیم، طبیعتاً نیاز به احداث نیروگاههای جدید نیز کاهش پیدا میکند.
رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع با اشاره به نقش دولت در مدیریت مصرف بیان کرد: دولت به عنوان بزرگترین مصرفکننده و همچنین رگولاتور باید وارد عمل شود. یک مسیر، افزایش قیمت برق است که با توجه به شرایط اقتصادی کشور مقدور نیست و نباید هم انجام شود، زیرا فشار کافی بر مردم وجود دارد. مسیر دیگر این است که دولت نقش تنظیمگری خود را جدی بگیرد.
بستانچی ادامه داد: دولت باید برای دستگاههای اجرایی خود الزام ایجاد کند که تجهیزات پربازده و کممصرف خریداری کنند. اگر دولت به عنوان یک مصرفکننده بزرگ، در خرید تجهیزات شاخص مصرف انرژی را جدی نگیرد، نمیتوان از سایر مصرفکنندگان انتظار داشت که به سمت تجهیزات کممصرف حرکت کنند.
وی در ادامه افزود: بخش قابل توجهی از مصرف انرژی در ایران و حتی در جهان به سیستمهای سرمایشی اختصاص دارد و در این حوزه امکان صرفهجویی قابل توجه وجود دارد. اگر تجهیزات کمبازده از چرخه مصرف خارج شوند، بخشی از مصرف اضافی برق نیز حذف خواهد شد.
بستانچی با اشاره به نبود نظارت کافی بر بازار تجهیزات گفت: وقتی نظارت کافی وجود نداشته باشد، هر کالایی وارد بازار میشود و مصرفکننده نیز امکان تشخیص محصول کممصرف و پربازده را ندارد. مصرفکننده چه گناهی دارد که کالایی را از بازار خریداری میکند اما نمیداند این دستگاه چه میزان انرژی مصرف خواهد کرد؟ وظیفه رگولاتور این است که بازار را تنظیم کند.
وی تاکید کرد: دولت باید آزمایشگاههای مستقل ایجاد کند، استانداردهای حداقلی را اجباری کند و خرید تجهیزات کمبازده در دستگاههای دولتی را متوقف کند.
قاچاق ۵۰ درصد کولر گازی بستانچی با اشاره به وضعیت قاچاق در بازار تجهیزات تهویه مطبوع گفت: برآورد ما این است که حدود ۵۰ درصد بازار کولر گازی و نزدیک به ۹۰ درصد بازار چیلر درگیر کالاهای قاچاق یا تولیدات زیرپلهای است.
وی تاکید کرد: موضوع فقط قاچاق برندهای خارجی نیست؛ بخش قابل توجهی از این کالاها با برندهای ایرانی نیز به شکل غیررسمی یا زیرپلهای تولید و عرضه میشوند.
بستانچی افزود: این وضعیت علاوه بر آسیب به تولیدکننده رسمی، باعث ورود محصولاتی به بازار میشود که ممکن است از نظر مصرف انرژی و استانداردهای فنی در سطح قابل قبول نباشند و در نهایت هزینه آن به مصرفکننده و شبکه انرژی کشور تحمیل شود.
وی با تاکید بر ضرورت ایجاد سازوکار شفاف برای ارزشگذاری صرفهجویی انرژی گفت: صرفهجویی باید برای همه مردم قابل اندازهگیری و قابل خرید و فروش باشد. نباید تنها یک شرکت یا نهاد خاص اعلام کند که صرفهجویی ایجاد کرده و در ازای آن از دولت منابع دریافت کند.
بستانچی ادامه داد: هر مصرفکنندهای که با هزینه بیشتر یک یخچال، کولر یا تجهیز پربازده خریداری میکند، در واقع در کاهش مصرف انرژی کشور مشارکت کرده است و باید سازوکار مشخصی برای ارزشگذاری این صرفهجویی وجود داشته باشد.
وی همچنین تاکید کرد: تعرفه برق باید هدفمند شود و اطلاعات مربوط به میزان مصرف و راندمان محصولات نیز باید به شکل شفاف در اختیار مردم قرار گیرد.
صنعت تهویه مطبوع؛ صنعتی راهبردی در زنجیره انرژی
بستانچی صنعت تهویه مطبوع را یکی از صنایع مهم کشور دانست و گفت: صنعت تهویه مطبوع به لحاظ زنجیره تولید، صنعتی کامل است و بخش قابل توجهی از صنایع کشور به آن مرتبط هستند. از سوی دیگر، این صنعت مستقیماً با آسایش مردم، مصرف برق، کیفیت هوا و سلامت جامعه ارتباط دارد.
وی افزود: سیستمهای تهویه در ساختمانهای مسکونی و تجاری، صنایع، بیمارستانها و اتاقهای عمل کاربرد دارند و تجربه دوران کرونا نیز اهمیت سیستمهای تهویه و کیفیت هوای داخلی را بیش از گذشته نشان داد.
نیاز صنعت تهویه مطبوع به یک نمایشگاه مستقل
بستانچی با اشاره به جایگاه این صنعت در جهان گفت: صنعت تهویه مطبوع در بسیاری از کشورهای دنیا به عنوان یک صنعت تخصصی شناخته میشود و نمایشگاههای تخصصی متعددی نیز برای آن برگزار میشود. در ایران نیز با توجه به گستردگی این صنعت، ظرفیت برگزاری یک رویداد تخصصی مستقل برای فعالان این حوزه وجود دارد که دولت باید این اجازه را برای برگزاری این نمایشگاه به تولیدکنندگان این صنعت بدهد. اما از سوی ارگانهای دولتی در برابر این موضوع موضعگیری میشود.
صادرات محدود
رئیس هیأتمدیره انجمن تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع در پاسخ خبرنگاران جهان صنعت که آیا صادرات نیز دارید، گفت: صادرات ما بسیار محدود است و حتی این صادرات محدود نیز با سختیهای بسیاری انجام میگیرد.
نظارت بر واردات باکیفیت یک اجبار است
علی آرینپور، نایبرئیس انجمن تهویه مطبوع ایران، با اشاره به چالشهای موجود در حوزه مصرف انرژی اظهار کرد: طی سالهای گذشته، بخشی از کالاهایی که از مسیرهای رسمی و غیررسمی وارد کشور شدهاند، از نظر کیفیت و میزان مصرف انرژی در سطح مطلوبی قرار نداشتهاند و تداوم این روند، آسیبهای قابل توجهی به اقتصاد و نظام انرژی کشور وارد کرده است.
وی افزود: مقابله با ورود کالاهای غیراستاندارد و پرمصرف دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت اجتنابناپذیر است. اگرچه تلاشهایی برای کنترل این روند انجام شده، اما لازم است نظارت بر واردات و ورود کالا از مسیرهای قانونی و متعارف با جدیت بیشتری دنبال شود.
آرینپور با تاکید بر اینکه انجمن تهویه مطبوع ایران مخالف واردات محصولات روز دنیا نیست، گفت: ما به هیچ عنوان با واردات محصولات جدید و تکنولوژیهای روز دنیا مخالفتی نداریم، اما بهشدت با ورود کالاهای بیکیفیت و غیراستاندارد مخالفیم. واردات باید به گونهای انجام شود که ضمن دسترسی کشور به فناوریهای جدید، استانداردهای مصرف انرژی نیز رعایت شود.
وی نخستین گام در این مسیر را شناخت ظرفیت و پتانسیل تولید داخل دانست و ادامه داد: باید ظرفیتهای تولید داخلی بهدرستی شناسایی شود و استانداردهای مرتبط با محصولات نیز به شکل دقیق، قابل اجرا و قابل رهگیری باشد.
زنجیره نظارت باید تکمیل شود
نایبرئیس انجمن تهویه مطبوع ایران همچنین بر ضرورت ایجاد سازوکار دقیق برای ارزیابی کالاهای وارداتی تاکید کرد و گفت: باید مشخص شود آیا در مرحله نخست، آزمایشگاههای تخصصی لازم برای ارزیابی کالاها وجود دارد یا خیر. پس از آن نیز باید بررسی شود که آیا گمرکات کشور از تخصص و تجهیزات لازم برای شناسایی و ارزیابی این محصولات برخوردار هستند یا نه.
آرینپور ادامه داد: مرحله بعد، آگاهی نسبت به ضرایب و ظرفیتهای مرتبط با استانداردها و همچنین میزان مصرف انرژی محصولات است. در این زمینه نیز باید اطلاعرسانی و فرهنگسازی کافی صورت گیرد.
وی با بیان اینکه مدیریت مصرف انرژی یک زنجیره بههمپیوسته است، تصریح کرد: این موضوع مجموعهای از حلقههای مختلف را شامل میشود و اگر یکی از این حلقهها بهدرستی عمل نکند، در نهایت آثار آن در کل چرخه انرژی کشور نمایان خواهد شد.
به گفته وی، ورود محصولات با مصرف انرژی بالا، تنها یک مسئله مربوط به مصرفکننده نهایی نیست، بلکه آثار آن از مرحله تولید انرژی و نیروگاهها تا انتهای زنجیره مصرف ادامه پیدا میکند و در صورت نبود نظارت موثر، هزینههای آن به کل اقتصاد تحمیل خواهد شد.
صنعت و معدنلینک کوتاه :