باب‌المندب به جنگ ایران اضافه شد؟ | ترامپ از توافق می‌گوید اما …

جهان صنعت نیوز – دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد ایران خواهان توافق برای پایان جنگ است و کاخ سفید نیز برای بررسی چنین گزینه‌ای آمادگی دارد. با این حال، تحولات میدانی در منطقه نشان داد که کشورهای عربی خلیج فارس در شرایط فعلی رویکرد متفاوتی دارند. در همان روز، پس از حملات جدید حوثی‌ها علیه عربستان سعودی، مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده میان کشورهای عربی و ایران به تعویق افتاد.

در روزهای اخیر، حوثی‌های یمن، عملیات گسترده‌ای را علیه ائتلاف نظامی به رهبری عربستان آغاز کرده‌اند. این گروه ابتدا بندر مخا را تصرف کرد و سپس کنترل جزیره پریم، جزایر هانیش بزرگ و کوچک، جزیره زُقَر و شهر ساحلی ذباب را به دست گرفت. اهمیت این تحولات به موقعیت این مناطق در نزدیکی تنگه باب‌المندب بازمی‌گردد؛ گذرگاهی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند و یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان محسوب می‌شود. این تنگه همچنین به‌عنوان مسیر جایگزین برای انتقال انرژی در شرایط اختلال در تنگه هرمز اهمیت دارد.

هم‌زمان، حملات حوثی‌ها به خاک عربستان افزایش یافت. این گروه روز دوشنبه ده‌ها موشک و پهپاد به یک پایگاه هوایی در شهر خمیس مشیط در جنوب عربستان شلیک کرد. ریاض در واکنش، هشدارهای اضطراری صادر کرد و قیمت نفت نیز برای مدت کوتاهی حدود ۴ درصد افزایش یافت؛ به‌گونه‌ای که نفت برنت به حدود ۱۰۸ دلار در هر بشکه رسید.

خط لوله عربستان و نگرانی بازار انرژی

در کنار حملات حوثی‌ها، عربستان همچنان در تلاش برای بازگرداندن خط لوله حیاتی شرق–غرب به مدار فعالیت است. این خط لوله هفته گذشته پس از حملات پهپادی که مقام‌های سعودی آن را به گروه‌های مورد حمایت ایران در عراق نسبت داده‌اند، متوقف شد. خط لوله شرق–غرب نقش مهمی در صادرات نفت عربستان دارد؛ زیرا به این کشور اجازه می‌دهد نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی منتقل کند. در طول جنگ ایران، این مسیر اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا امکان کاهش وابستگی صادرات نفت عربستان به مسیر هرمز را فراهم می‌کند. ادامه توقف فعالیت این خط لوله می‌تواند صادرات نفت عربستان را محدود کند و این کشور را مجبور به کاهش تولید کند؛ موضوعی که فشار بیشتری بر بازار جهانی انرژی وارد خواهد کرد. این نگرانی‌ها در شرایطی افزایش یافته که بازار انرژی پیش از این نیز تحت تأثیر تنش‌های خاورمیانه قرار داشته است.

کاخ سفید تلاش کرده است نگرانی‌های بین‌المللی درباره بحران انرژی را کاهش دهد. ترامپ اعلام کرده است نفت همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کند و پس از پایان درگیری نظامی با ایران، قیمت نفت کاهش خواهد یافت. او همچنین احتمال داده است آمریکا بتواند در قالب توافقی مشابه توافق با ونزوئلا پس از عملیات نظامی این کشور، در بخش‌هایی از منابع نفتی ایران نقش داشته باشد.

با این حال، واکنش بازارها محتاطانه بوده است. عمان اعلام کرده است نشست میان نمایندگان ایران و دیگر مقام‌های منطقه‌ای که قرار بود روز دوشنبه در مسقط برگزار شود، به دلیل نیاز به ایجاد اجماع به تعویق افتاده است. اگرچه دلیل مشخصی برای این تصمیم اعلام نشده، اما هم‌زمانی آن با حملات جدید حوثی‌ها و همچنین حمله مرگبار به یک کشتی تجاری ایرانی نشان می‌دهد کشورهای عربی منطقه همچنان درباره نحوه تثبیت امنیت مسیرهای دریایی اختلاف نظر دارند.

گسترش بحران از هرمز به باب‌المندب

تحولات اخیر نشان می‌دهد بحران امنیتی منطقه دیگر تنها به تنگه هرمز محدود نیست. کنترل احتمالی بخش‌هایی از باب‌المندب توسط حوثی‌ها می‌تواند معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه را تغییر دهد؛ زیرا این تنگه یکی از مسیرهای اصلی تجارت میان آسیا، خاورمیانه و اروپا است. اتصال دو بحران هرمز و باب‌المندب می‌تواند فشار بیشتری بر بازار انرژی جهانی وارد کند. هرگونه اختلال هم‌زمان در این دو مسیر، علاوه بر نفت، بر حمل‌ونقل کالا و زنجیره‌های تأمین جهانی نیز اثر خواهد گذاشت.

در چنین شرایطی، تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش با موانع بیشتری روبه‌رو شده است. در حالی که آمریکا بر امکان توافق سریع با ایران تأکید دارد، تحولات امنیتی در منطقه نشان می‌دهد اختلافات میان بازیگران منطقه‌ای درباره چگونگی تأمین امنیت مسیرهای دریایی همچنان پابرجاست.

مجموع این تحولات، بحران جاری را از یک رویارویی محدود میان ایران و آمریکا فراتر برده و آن را به مسئله‌ای مرتبط با امنیت انرژی، تجارت جهانی و موازنه قدرت در خاورمیانه تبدیل کرده است.

 

اخبار برگزیدهسیاسی