افزایش دوباره کرایه‌ها با آغاز مهر؛ نرخ مصوب یا سلیقه‌ای؟
این داستان اما برای مسافران تهران تازه نیست؛ افزایش کرایه تاکسی و اختلاف میان نرخ مصوب و مبلغی که برخی رانندگان از مسافران مطالبه می‌کنند، هر سال و حتی در مقاطع مختلف سال تکرار می‌شود. با آغاز سال جدید، افزایش رسمی کرایه‌ها مطرح می‌شود و مسافران خود را با نرخ جدید تطبیق می‌دهند اما چند ماه بعد، همزمان با بازگشایی مدارس و افزایش رفت‌وآمدهای شهری، دوباره گلایه‌ها از افزایش‌های غیررسمی و متفاوت بودن مبالغ دریافتی بالا می‌گیرد.
جهان صنعت نیوز، مساله‌ای که شهروندان بر آن تأکید دارند، فقط گران شدن کرایه نیست بلکه نبود یک نرخ روشن و قابل تشخیص برای مسافر است. آنها می‌گویند اگر قرار است به دلیل افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو، قطعات، لاستیک، بنزین و سایر هزینه‌ها، کرایه‌ها تغییر کند این تغییر باید از مسیر قانونی و با اعلام رسمی انجام شود نه اینکه هر راننده متناسب با تشخیص خود مبلغی را به کرایه اضافه و این حق را از مسافر مطالبه کند.
از سوی دیگر قرار بود با اجرای طرح و تمدید رایگان شدن مترو و اتوبوس، بخشی از فشار هزینه‌های رفت‌وآمد از دوش شهروندان برداشته شود اما این روزها برخی تهرانی‌ها از افزایش و تفاوت کرایه تاکسی‌ها گلایه دارند؛ کرایه‌هایی که به گفته مسافران، از یک خودرو تا خودروی دیگر متفاوت است و در برخی مسیرها بیشتر از نرخ‌های معمول مطالبه می‌شود.
مسافران می‌گویند کرایه تاکسی در برخی مسیرها دیگر رقم مشخص و یکسانی ندارد و هر راننده با توجه به شرایط خود مبلغی را مطالبه می‌کند؛ موضوعی که موجب شده نرخ کرایه برای بسیاری از شهروندان مبهم باشد و ندانند مبلغی که می‌پردازند، نرخ رسمی و مصوب است یا رقمی است که از سوی راننده تعیین شده است.
کرایه‌هایی که از یک خودرو تا خودروی دیگر فرق دارد
آرزو یکی از شهروندان تهرانی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا درباره تجربه خود می‌گوید: صبح که سوار تاکسی شدم و در مسیر راه‌آهن تا مطهری حرکت کردم، مبلغ همیشگی را پرداخت کردم اما راننده درخواست مبلغ بیشتری داشت. وقتی درباره افزایش کرایه و نامتعارف بودن آن سؤال کردم، راننده در پاسخ گفت هزینه‌ها بالاست و تأکید کرد که فقط همین مبلغ را می‌گیرد.
این شهروند با ابراز نارضایتی از این وضعیت گفت: این مسیر، مسیر هر روزه من است و متأسفانه کرایه‌ای که از یک خودرو دریافت می‌شود با خودروی دیگر تفاوت دارد. برخی رانندگان در پاسخ به اعتراض مسافران، استدلال‌های مشابهی دارند و می‌گویند؛ چرا پول بابت همه چیز می‌دهید اما پرداخت کرایه برایتان سخت است؟
زهرا، شهروند دیگری که در مسیر مترو شادمان تا ستارخان تردد دارد، نیز روایت مشابهی دارد. او می‌گوید: کرایه این مسیر ۱۵ هزار تومان است اما هر خودرو برای خودش مبلغی مطالبه می‌کند و این رقم از ۱۵ تا ۲۵ و حتی ۳۰ هزار تومان متغیر است. در مسیر چهارراه ولیعصر تا مطهری نیز کرایه ۳۰ هزار تومان است اما این روزها برخی رانندگان تاکسی ۵۰ هزار تومان مطالبه می‌کنند.
وی با بیان اینکه اعتراض به این وضعیت را چندان مؤثر نمی‌داند، می‌گوید: هر بار که گلایه‌ای مطرح می‌شود، راننده می‌گوید امکاناتی به ما نمی‌دهند، کمکی برای نوسازی تاکسی‌ها نمی‌شود و مجبوریم کرایه بیشتری بگیریم.
مسافر دیگری که در همین مسیر تردد دارد نیز می‌گوید: مشکل فقط زیاد شدن کرایه نیست؛ مشکل این است که نمی‌دانیم نرخ واقعی و مصوب چقدر است. یک روز یک مبلغ می‌گیرند و روز دیگر مبلغی دیگر.
یکی از شهروندان در همین باره می‌گوید: از ابتدای سال کرایه‌ها را افزایش دادند و ما هم پرداخت کردیم اما باز هم بعضی رانندگان راضی نبودند. مثلاً جایی که باید ۵۰ هزار تومان پرداخت می‌کردم، راننده ۶۰ هزار تومان می‌خواست. حالا با شروع مهر دوباره ۱۰ هزار تومان به کرایه اضافه شده است. به همین دلیل تصمیم گرفتم بیشتر با مترو رفت‌وآمد کنم و از تاکسی استفاده نکنم.
وی البته شلوغی مترو را هم مشکل دیگری دانست و گفت: مترو هم بسیار بسیار شلوغ است. آخر واقعاً چرا باید در کلانشهری مثل تهران با این همه جمعیت، حمل‌ونقل عمومی تا این اندازه شلوغ باشد و پاسخگوی نیاز مردم نباشد؟
این شهروند با اشاره به اختلاف بر سر مبلغ کرایه گفت: من تقریباً هر روز با راننده بر سر کرایه بحث دارم. دیگر اصلاً مهم نیست چه عددی بپذیری؛ مشکل این است که نرخ ثابتی دریافت نمی‌کنند. راننده‌ها می‌گویند گیربکس، لنت ترمز، بنزین و همه چیز گران شده و به همین دلیل باید کرایه بیشتری بگیرند. قبول دارم هزینه‌های زندگی و نگهداری خودرو افزایش پیدا کرده این هزینه ها برای همه است و فقط شامل قشر راننده نمی‌شود از یک شهروند معمولی تا مشاغل دیگر درگیر این هزینه‌ها هستند اما درست نیست چون همه چیز گران شده، فشار آن را روی مسافر بگذارند و از جیب من بردارند.
وی با انتقاد از این استدلال می‌گوید: اگر همه چیز گران شده آیا راننده می‌تواند هر قیمتی که خودش خواست از مسافر بگیرد؟ این منطقی نیست. مگر مسافر مسئول گرانی قطعات، بنزین یا هزینه تعمیر خودرو است؟ همه مردم مشکل اقتصادی دارند. نمی‌شود چون مسافر مجبور است برای رفت‌وآمد سوار تاکسی شود، هر بار مبلغ بیشتری از او مطالبه کرد. مساله فقط ۱۰ هزار تومان بیشتر یا کمتر نیست؛ مساله این است که مسافر باید بداند در پایان مسیر دقیقاً چه مبلغی باید پرداخت کند.
وی می‌گوید: قبول دارم گیربکس، لنت، بنزین و همه‌چیز گران شده اما آیا ما هم به نوعی درگیر همین هزینه ها و سایر هزینه ها نیستیم اما آیا این منطقی است که چون هزینه‌های راننده بالا رفته باید هر مبلغی که خودش تعیین کرد، مسافر پرداخت کند و آیا همین راننده حاضر است پول اضافی به فروشنده خواربارفروشی، میوه فروسی، نانوایی و یا راننده ای مثل خودش بدهد؟
اگر قرار است کرایه افزایش پیدا کند باید نرخ مشخصی داشته باشد. در واقع گلایه اصلی شهروندان این است که افزایش هزینه‌های رانندگان نباید به معنای تعیین سلیقه‌ای کرایه باشد؛ چرا که مسافر نیز با افزایش هزینه‌های زندگی مواجه است و نمی‌تواند هر بار که هزینه‌ای برای راننده افزایش پیدا می‌کند، بدون اطلاع از نرخ مصوب، مبلغ بیشتری بپردازد.
گلایه شهروندان تنها به میزان کرایه‌ها محدود نمی‌شود؛ آنها از وضعیت نظارت بر اجرای نرخ‌های مصوب نیز انتقاد دارند. به گفته مسافران، نرخ کرایه تاکسی معمولاً سالی یک بار اعلام می‌شود و پس از آن، اطلاع‌رسانی و نظارت مستمر بر نحوه اجرای نرخ‌ها برای مسافران و رانندگان چندان محسوس نیست. آنها معتقدند اگر نرخ‌های مصوب به شکل مستمر به تاکسیرانان و شهروندان اطلاع‌رسانی شود و نظارت بیشتری بر اجرای آن صورت گیرد، مسافران و رانندگان شناخت روشن‌تری از کرایه قانونی خواهند داشت و زمینه اختلاف میان ۲ طرف نیز کاهش می‌یابد.
رانندگان: با هزینه‌های امروز، ادامه کار با نرخ گذشته ممکن نیست
در مقابل گلایه مسافران، برخی رانندگان تاکسی افزایش هزینه‌های فعالیت را دلیل دریافت مبالغ بیشتر عنوان می‌کنند. این رانندگان می‌گویند هزینه‌های خودرو، تعمیرات، قطعات، لاستیک و البته بنزین افزایش یافته و ادامه فعالیت با نرخ‌های گذشته برای آنها دشوار شده است. به اعتقاد این گروه، اجرای طرح رایگان‌سازی مترو و اتوبوس نیز موجب شده بخشی از مسافران تاکسی به سمت حمل‌ونقل عمومی رایگان بروند و تاکسیرانان از این محل با کاهش مسافر و رکود در فعالیت خود مواجه شوند.
آنها همچنین از مشکلات مربوط به نوسازی تاکسی‌ها گلایه دارند و معتقدند حمایت کافی برای نوسازی خودروها صورت نمی‌گیرد و افزایش هزینه‌های نگهداری و تعمیر خودرو مستقیماً بر درآمد و هزینه فعالیت آنها اثر گذاشته است.
پاسخ تاکسیرانی همچنان روشن نیست
خبرنگار ایرنا گلایه‌های مطرح‌شده از سوی مسافران درباره کرایه‌های متفاوت و مطالبه مبالغ بیشتر را با تاکسیرانی تهران در میان گذاشت و خواستار ارائه توضیحی جامع درباره نرخ‌های مصوب و نحوه نظارت بر اجرای آنها شد اما تاکنون پاسخ شفاف و جامعی در این خصوص ارائه نشده است.
اکنون پرسش اصلی شهروندان این است که نرخ رسمی کرایه تاکسی در تهران دقیقاً چقدر است؟ آیا تغییر جدیدی در نرخ‌ها اعمال شده و در صورت افزایش، این تغییر از چه تاریخی اجرایی شده است؟
شفاف شدن این موضوع و اطلاع‌رسانی دقیق درباره نرخ‌های رسمی می‌تواند بخش مهمی از سردرگمی موجود میان مسافران و رانندگان تاکسی را برطرف کند چرا که در نهایت، هم مسافر حق دارد بداند بابت سفری که انجام می‌دهد چه مبلغی باید بپردازد و هم راننده باید از چارچوب قانونی دریافت کرایه اطلاع دقیق داشته باشد.
منبع: ایرنا
اجتماعی و فرهنگیلینک کوتاه :