حقوق ثابت، تورم آزاد؛ چه کسی وعده دولت به کارگران را پس گرفت؟
قرار بود اگر تورم ادامه پیدا کرد، دستمزد کارگران در نیمه دوم سال دوباره بررسی شود. حالا نیمه دوم سال رسیده، تورم نه‌تنها مهار نشده بلکه قیمت برخی کالاهای اساسی به گفته رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس ۱۵۰ تا ۱۶۰ درصد افزایش یافته است؛ با این حال از جلسه‌ای که قرار بود برای ترمیم مزد برگزار شود، هنوز خبری نیست.
سارا اصغری – جهان صنعت نیوز ؛ شش‌ماه از وعده رسمی دولت درباره ترمیم دستمزد کارگران در صورت تداوم تورم گذشته است و حالا درست در نقطه‌ای که تورم افسارگسیخته، جهش قیمت کالاهای اساسی و پیامدهای اقتصادی جنگ، سفره خانوارهای کارگری را از همیشه کوچک‌تر کرده خبری از برگزاری جلسه ترمیم مزد نیست. حداقل دستمزد سال۱۴۰۵ با حدود ۶۰درصد افزایش یافت و به‌عدد ۱۶میلیون‌و۲۵۵هزارتومان رسید اما افزایش اسمی مزد هرگز به‌معنای حفظ قدرت خرید نیست بلکه گزارش‌ها نشان می‌دهد رشد هزینه‌های زندگی در ماه‌های گذشته فاصله میان درآمد و مخارج خانوار را بار دیگر افزایش داده و کارگران را در تنگنای انتخاب میان هزینه‌های غیرقابل‌حذف خوراک، مسکن، دارو و حمل‌ونقل قرار داده است. درچنین‌شرایطی نماینده کارگران در شورای عالی کار با استناد به‌بند۱۰ مصوبه این شورا که افزایش دستمزد براساس تورم را الزامی کرده بر ضرورت برگزاری جلسه ترمیم مزد در نیمه‌دوم سال تاکید دارد و خواستار شکستن تابوی افزایش سالی یک‌بار دستمزدها شده است. فعالان کارگری نیز با انتقاد از فریز ماندن مزد در شش‌ماه گذشته دولت را به‌عهدشکنی متهم کرده و از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی خواستند به‌مصوبه خود احترام بگذارد و جلسه‌ای را که قرار بود این هفته برگزار شود از دستور کار خارج نکند. پرسش اصلی این است: آیا دولت به‌وعده خود پایبند می‌ماند یا کارگران باید همچنان نظاره‌گر ذوب‌شدن قدرت خرید خود باشند؟
درخواست فعال کارگری از رییس‌جمهور
به‌تازگی سمیه گلپور، فعال حوزه کارگری طی نامه‌ای به‌رییس‌جمهور وعده دولت برای ترمیم مزد در نیمه‌دوم سال را گوشزد کرده و از فریزماندن دستمزد کارگری طی سال‌های گذشته گلایه کرده است. وی در این نامه عنوان کرده است: آقای رییس‌جمهور وزیر کار دولت جنابعالی در اسفندماه گذشته صراحتا وعده دادند که درصورت تداوم و جهش تورم، مزد کارگران در طول سال ترمیم خواهد شد. حال که زمان وفای به‌عهد، اجرای قانون و عمل به‌وعده رسمی کابینه شما فرارسیده با برچسب «افزایش مزد تورم‌زاست» شانه خالی می‌کنید؟
یک محاسبه ساده اقتصادی انجام دهیم: اکنون بیش از شش‌ماه است که ریالی به‌حقوق و دستمزد کارگران افزوده نشده و مزد کاملا منجمد و فریز بوده پس این همه تورم افسارگسیخته، گرانی روزمره اقلام خوراکی، پرواز قیمت مسکن و دارو در این شش ماه از کجا آمده است؟! مگر کارگر دستمزد بیشتری گرفت که بازار آتش گرفت؟ چطور وقتی مزد فریز است تورم می‌تازید اما وقتی نوبت به‌ترمیم معیشت همان کارگر گرسنه می‌رسد ناگهان دستمزد متهم ردیف اول تورم می‌شود؟! این تناقض آشکار تجربی تمام تئوری‌های انتزاعی مشاوران شما را به‌باد می‌دهد.
مشاوران اقتصادی به‌شما آدرس غلط می‌دهند. سهم دستمزد نیروی کار در بهای تمام‌شده تولید در بخش عمده صنایع کشور تنها بین ۵تا حداکثر ۱۰درصد است. بیش از ۹۰تا۹۵درصد بهای تمام‌شده کالاها را هزینه‌های ناشی از ناکارآمدی و رانت‌ها می‌بلعد. هزینه‌های سرسام‌آور خرید مواد اولیه دلاریزه، هزینه‌های مبادله و واسطه‌گری‌های ناشی از تحریم و سوداگری، نرخ‌های بهره سنگین تسهیلات، هزینه‌های کمرشکن تامین مالی و ساختار معیوب نظام بانکی؛ هزینه‌های ناشی از قطعی مکرر برق و گاز صنایع و هدررفت انرژی و استهلاک تجهیزات فرسوده، ریخت‌وپاش‌های‌مدیریتی، حقوق‌های نجومی هیات‌مدیره‌ها و هزینه‌های بوروکراتیک بنگاه‌های خصولتی.
چگونه چشمتان را بر آن ۹۰ تا ۹۵درصد بستید و تنها دیواری که برای تخریب و مهار تورم پیدا کردید سهم ناچیز ۵درصدی سفره کارگر است؟
حالا پرسش اینجاست: شما با کدام سیاست، کدام برنامه توسعه و کدام افق اقتصادی دهه‌هاست دستمزد کارگر ایرانی را زیر خط فقر، تورم و سبد معیشت سلاخی کرده‌اید؟! آیا کالای ما جهانی شد؟ آیا بازارهای منطقه را گرفتید یا با فریزکردن مزد، فقط رانت صنایع ناکارآمد را تامین و صنایع را به‌نیروی کار مفت معتاد کردید؟ برنامه دولت برای خروج از این چرخه کجاست و تا چندده‌سال دیگر قرار است با این بهانه‌های غیرعلمی و غیرکارشناسی، جان کارگر گروگان ناکارآمدی ساختاری بماند؟! این فریز دستمزد، موتور نوآوری و تکنولوژی را در صنعت کشت و کارخانه‌ها را از کارگر متخصص خالی و جوانان را به‌سمت مشاغل کاذب و دلالی فراری داد.
جناب آقای پزشکیان، فرمودید «به دنبال راهکار هستیم» و جامعه کارگری راهکار را روی میز شما می‌گذارد. اگر نگران چاپ پول و نقدینگی ناشی از اسکناس ریالی هستید چرا به‌فرمایش راهبردی و صریح رهبر شهیدمان در روز کارگر سال۱۴۰۴ عمل نمی‌کنید؟ ایشان قاطعانه بر سهام‌دارشدن واقعی کارگران در بنگاه‌های تولیدی انگشت گذاشتند.
وزارت کار به مصوبه خود احترام بگذارد
اسعد صالحی، نماینده کارگران در شورای عالی کار در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» با اشاره به‌بند۱۰ مصوبه شورای عالی کار تصریح کرد که این بند به‌صراحت عنوان می‌کند دستمزد کارگری باید براساس نرخ تورم تغییر کند. وی با تاکید بر این نکته که در این مصوبه هیچ اشاره‌ای به‌این موضوع نشده است که افزایش دستمزد صرفا باید سالی یک‌بار صورت بگیرد، خاطرنشان کرد: در بند ۱۰ قید شده که دستمزدها براساس تورم افزایش پیدا کند اما این قید به‌معنای آن نیست که این افزایش تنها در یک نوبت سالانه خلاصه شود. صالحی در ادامه با ارائه مثالی روشن‌گر توضیح داد: اگر در کشور ما تورم در طول پنج سال هیچ‌گونه افزایشی نداشته باشد در آن صورت منطقی نیست که انتظار داشته باشیم دستمزدها افزایش یابد اما واقعیت موجود در اقتصاد ایران کاملا متفاوت است. ما شاهد هستیم که تورم افسارگسیخته به‌صورت هفتگی درحال افزایش است و قیمت‌ها هر روز و هر هفته بالا می‌رود بنابراین براساس همان بند۱۰ مصوبه شورای عالی کار، افزایش دستمزدها باید هم‌راستا با روند تورم و به‌صورت مستمر افزایش یابد. وی در همین زمینه افزود: ما اینک انتظار نداریم که به‌صورت هفتگی دستمزدها را افزایش دهیم زیرا این امر هم برای کارفرمایان و هم برای نظام اداری کشور غیرقابل اجراست بلکه انتظار داریم برای نیمه دوم سال شاهد ترمیم دستمزدها باشیم تا کارگران بتوانند هم‌پای تورم فزاینده قدرت خرید خود را حفظ کنند.
تابوی افزایش سالانه دستمزدها را بشکنیم
این نماینده کارگران در شورای عالی کار در ادامه سخنان خود خاطرنشان کرد: به‌صورت کلیشه‌ای و در یک رویه نانوشته رسم بر این شده که سالی یک‌بار افزایش دستمزد را داشته باشیم و این موضوع به‌یک تابو و عادت نهادینه‌شده در نظام جبران خدمات کشور تبدیل شده است. وی با تاکید بر ضرورت شکستن این تابو گفت: باید این تابو شکسته شود و دولت به‌مصوبه سال گذشته خود درباره دستمزدها پایبند بماند. حداقل انتظار ما این است که دولت سالی دوبار جلسه ترمیم دستمزد را برگزار کند تا دستمزدها بتواند خود را با نرخ تورم واقعی هماهنگ کند. صالحی یادآور شد که سال گذشته در اسفندماه مقرر شد در سال۱۴۰۵ در نیمه دوم سال جلسه‌ای برای ترمیم افزایش دستمزدها برگزار شود اما تاکنون این جلسه برگزار نشده است.
وی با ابراز نگرانی از تاخیر پیش‌آمده تصریح کرد: ازاین‌رو ما از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخواست می‌کنیم که به‌مصوبه خود احترام بگذارند و این جلسه را که قرار بود این هفته برگزار شود هرچه سریع‌تر برگزار کنند و از این کار سر باز نزنند. این فعال حوزه کار در ادامه یادآور شد: ما منکر مشکلات کارفرماها نیستیم و به‌هیچ‌وجه نمی‌خواهیم بار مشکلات را تنها بر دوش آن‌ها بگذاریم. کارفرمایان نیز با مشکلات بسیاری روبرو هستند، ازجمله افزایش هزینه‌های تولید، نوسانات ارزی، کمبود مواد اولیه و دشواری در تامین نقدینگی اما نکته مهم این است که کارفرماها با افزایش قیمت مواد اولیه یا خدماتی که دریافت می‌کنند، به‌قیمت محصولات یا کالای خود می‌افزایند و این افزایش قیمت را به‌مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌کنند.
صالحی در تشریح این وضعیت افزود: در چنین شرایطی ما شاهد فاصله طبقاتی بسیاری بین کارگر و کارفرما هستیم که روز به‌روز درحال بیشترشدن است. کارگران با دستمزدی که متناسب با تورم افزایش نمی‌یابد، قدرت خرید خود را از دست می‌دهند در حالی که کارفرمایان می‌توانند قیمت محصولات خود را بالا ببرند و تا حدی از فشار تورم بکاهند. این شکاف فزاینده نه تنها به‌زیان کارگران است بلکه در بلندمدت به‌کاهش انگیزه نیروی کار، افزایش نارضایتی‌های اجتماعی و کاهش بهره‌وری اقتصادی منجر می‌شود.
وی درپایان خاطرنشان کرد: امیدواریم دولت عهدشکنی نکند و جلسه ترمیم دستمزد را برگزار کند. اگر دولت به‌وعده خود عمل کرده و این جلسه را در نیمه دوم سال برگزار کند می‌توان امیدوار بود که بخشی از فشار معیشتی کارگران کاهش یابد و گامی در جهت عدالت مزدی برداشته شود. درغیراین‌صورت تداوم وضعیت فعلی نه تنها به‌زیان کارگران بلکه به‌زیان کل اقتصاد کشور خواهد بود.
ترمیم مزد باید در نیمه‌دوم سال انجام شود
رییس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به‌افزایش تورم و کوچک‌ترشدن سفره کارگران گفت: کارگران و بازنشستگان با وجود ابراز نارضایتی‌ها، نجابت می‌کنند و اگر شرایط و روند کشور عادی بود شک نکنید اتفاقات دیگری رخ می‌داد بنابراین از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی توقع داریم برای ترمیم دستمزد و معیشت کارگران اقدام عاجل انجام دهد.
علی بابایی کارنامی درباره ترمیم دستمزد در شش‌ماه دوم سال با توجه به‌افزایش تورم و قیمت کالاهای اساسی گفت: براساس مصوبه شورای عالی کار توافق شده بود که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در شش ماه دوم سال جلسه‌ای برگزار کند و در دستمزد به‌نسبت تورم تجدیدنظر کند.
وی افزود: همه می‌دانند در بحث تورم در کشور چه خبر است. امروز ما در برخی از کالاها از ۱۵۰تا۱۶۰درصد تورم داریم. حال اینکه بعضی این مسئله را قبول دارند یا ندارند مشکلات خاص خودشان است. ما اصرار داریم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به‌قانون تمکین کند.
وی افزود: بنابراین ما اصرار داریم ترمیم حقوق و ترمیم معیشت، کالا و کمک معیشت کارگران اتفاق بیفتد و این خواسته کمیسیون اجتماعی و فراکسیون کارگری است. من و رییس فراکسیون کارگری جلسات مکرری برگزار کرده، نامه‌هایی را به‌دولت ارسال کردیم و توقع داریم دولت یک کار عاجل در این بخش انجام دهد. بابایی کارنامی در پاسخ به‌این پرسش که آیا با ترمیم دستمزد تورم افزایش پیدا می‌کند، گفت: خیر؛ اینطور هم نیست. شیوه‌ها را باید تغییر دهند. اینطور نیست که بگوییم فقط پول نقد به‌کارگران دهیم. وی ادامه داد: بالاخره امروز کارگر سفره‌اش کوچک شده است. کارگران آنقدر در این کشور نجابت دارند که باتوجه‌به کوچک‌ترشدن سفره‌های خودشان شرایط امروز را درک کنند.
رییس کمیسیون اجتماعی مجلس درپایان گفت: در مجموع ما از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی توقع جدی داریم که حتما ترمیم دستمزد و مزد اتفاق بیفتد و برنامه‌ریزی در این زمینه صورت گیرد تا مطالبات عزیزان انجام شود.
اخبار برگزیدهصنعت و معدنلینک کوتاه :