شناسنامه تهران برای نسل‌های آینده
میراث یک شهر فقط آن چیزی نیست که از گذشته به ما رسیده است بخشی از میراث، همین امروز در حال شکل‌گیری است. خاطرات تجربه‌های جمعی رخدادهای تاریخی و حتی تصویرهایی که مردم از زیستن در شهر با خود به نسل بعد منتقل می‌کنند به مرور به بخشی از هویت آن شهر تبدیل می‌شوند.
جهان صنعت نیوز، در مورد تهران این موضوع اهمیت بیشتری دارد شهری که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران در خیابان‌ها، میدان‌ها و محله‌های آن شکل گرفته و مردمش در بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی، خود بخشی از روایت شهر بوده‌اند.
در چنین نگاهی سخنان رهبر شهید انقلاب درباره تهران فراتر از اشاره به یک مقطع تاریخی بر ضرورت شناخت و ثبت هویت معاصر این شهر تأکید دارد. ایشان در دیدار دست‌اندرکاران کنگره شهدای تهران از ضرورت تدوین شناسنامه انقلابی تهران سخن گفته بودند شناسنامه‌ای که حوادث و جزئیات آن باید برای نسل جوان روشن باشد.
این نگاه، اهمیت ثبت و روایت تاریخ معاصر تهران را دوچندان می‌کند. شهدا فقط نام‌هایی در کتاب‌ها و فهرست‌های تاریخی نیستند؛ بخشی از زندگی این شهرند. پشت هر نام، خانواده‌ای، محله‌ای، خاطره‌ای و روایتی انسانی قرار دارد. از دفاع مقدس تا شهدای مدافع حرم، امنیت و سلامت، این روایت در دوره‌های مختلف ادامه پیدا کرده و به بخشی از هویت معاصر تهران تبدیل شده است.
رهبر شهید انقلاب در همان سخنان از ماندگاری اثر شهدا گفته بودند اینکه یاد یک شهید می‌تواند جامعه را دوباره به حرکت درآورد و انسان‌ها را از سستی به ایستادگی بازگرداند. از این منظر بزرگداشت شهدا صرفاً یادآوری یک واقعه تاریخی نیست حفظ یک حافظه زنده و رساندن روایت یک نسل به نسل دیگر است. روایتی که اگر ثبت و بازگو نشود بخشی از شناسنامه تهران برای آیندگان ناگفته خواهد ماند.
تهران اما فقط روایت انقلاب و شهادت نیست. هویت این شهر از لایه‌های بسیاری ساخته شده است از محله‌های قدیمی خیابان‌ها و بناهای تاریخی گرفته تا تحولات اجتماعی و فرهنگی و رخدادهایی که در دهه‌های مختلف چهره تهران را شکل داده‌اند.
سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، از جمله مقاطعی هستند که نمی‌توان از روایت معاصر تهران جدا کرد. ترور و شهادت شماری از فرماندهان نظامی و دانشمندان ایرانی و پس از آن جنگ و روزهای پرالتهاب تهران فصل تازه و تلخی به حافظه این شهر افزود. شهادت رهبر شهید انقلاب آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، نیز این دوره را به یکی از سنگین‌ترین مقاطع تاریخ معاصر پایتخت تبدیل کرد.
در کنار همه تلخی‌ها و داغ‌های این دوره حضور مردم در میدان‌ها و فضاهای عمومی شهر نیز به تصویری ماندگار از تهران معاصر تبدیل شد تصویری که خود بخشی از حافظه تاریخی شهر است و می‌تواند در سال‌های آینده، روایتی از تجربه زیسته مردم تهران برای نسل‌های بعد باشد.
از همین منظر روز تهران را می‌توان فرصتی برای بازخوانی و ثبت همه این لایه‌ها دانست نه صرفاً برای معرفی آنچه از گذشته باقی مانده بلکه برای توجه به آنچه امروز در شهر در حال شکل‌گیری است و فردا بخشی از میراث تهران خواهد شد.
این نگاه در گردشگری شهری نیز معنا پیدا می‌کند. گردشگری تهران نباید فقط به مقصد نهایی محدود شود خود مسیر نیز می‌تواند بخشی از تجربه شهر باشد. یک خیابان تاریخی، یک میدان، یک محله، یک ایستگاه مترو یا مسیری که شهروند هر روز از آن عبور می‌کند، می‌تواند دریچه‌ای برای شناخت تهران باشد. مسیرهای پیاده گردشگری و نقشه‌های گردشگری مترو نیز در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کنند جایی که شهر روزمره به شهری برای دیدن، شناختن و دوباره کشف کردن تبدیل می‌شود.
اگر قرار است شناسنامه تهران برای نسل‌های آینده کامل‌تر شود، باید همه این لایه‌ها در کنار هم دیده و روایت شوند میراث تاریخی، خاطرات مردم، تجربه زیسته شهر، تحولات معاصر و یاد کسانی که بخشی از تاریخ این شهر را با زندگی و شهادت خود رقم زده‌اند.
هفته فرهنگی تهران نیز می‌تواند فرصتی برای تقویت همین نگاه باشد نگاهی که تهران را نه موزه‌ای از گذشته، بلکه شهری زنده می‌داند شهری که تاریخش همچنان ادامه دارد و هر روز، چیزی تازه به حافظه و میراث آن افزوده می‌شود.
امیرقاسمی
رئیس ستادگردشگری شهرداری تهران
منبع: ایرنا
اجتماعی و فرهنگیلینک کوتاه :