بیکاری، افسردگی، فقر و مهاجرت؛ دستاورد قطع دسترسی مردم به اینترنت
جنگ ۱۲ روزه، اتفاقات دی ماه و حالا جنگ تازه وضعیت کسبوکارهایی که هنوز نتوانسته بودند از بحران قبلی عبور کنند را از حالت کما به نزدیکی مرگ کامل رسانده است. در سایه قطع دسترسی مردم به اینترنت موج بیکاری و مهاجرت جوانان در پیش است.
هما میرزایی-جهان صنعت نیوز: پس از جنگ ۱۲ روزه کورسوی امیدی برای انجام سلسله اصلاحات بنیادین در جامعه ایجاد شده بود، که بار دیگر در سایه عدم توجه تصمیمگیران رو به خاموشی رفت و بحران بار دیگر و در دی ماه سر برآورد؛ بحرانی که در نهایت به جنگی بزرگتر و وسیعتر منتهی شد. جنگ فارغ از نابود کردن زندگی شهروندان و فراتر از ابعاد سیاسی و امنیتی، پیامدهای اقتصادی ماندگار دارد. یکی از اولین آسیبهای جنگ آسیب به مشاغل و علیالخصوص کسبوکارهای مجازی است. این آسیبها زمانی تشدید میشود که سیاستگذاران در یکی از اولین اقدامات خود در شرایط بحران اینترنت را بهطور کلی برای تمام مردم قطع میکنند. راهحلی که دیگر در سیاستهای کشور تبدیل به رویهای عادی و پذیرفته (از سوی مسئولین و نه از سوی مردم) شده است. مشاغل مجازی، سرپرستان خانوار و فروشندگان محصولات خانگی، فروشگاهها، فریلنسرها، برنامهنویسها، شرکتهای تبلیغاتی و صدها کسبوکار دیگر در معرض نابودی کامل هستند. بسیاری از آنها هنوز موفق نشده بودند از بحران جنگ ۱۲ روزه سر برآورند و به حالت عادی بازگردند؛ حالا و با تشدید بحران و ادامهدار شدن قطعی اینترنت این مشاغل در حال نابودی کامل هستند. خطر تعدیل نیرو در کمین کارکنان شرکتهاست و موج بیکاری، افسردگی و مهاجرت در کمین نسل جوان است.
پشت این اعداد زندگیها در خطر است
طبق گزارش شاپرک در دیماه سال جاری به دلیل از بین رفتن تراکنشهای خرد مانند خرید اینترنتی محصولات، پرداخت قبض و شارژ از طریق موبایل، دستگاههای کارتخوان و پرداختیهای اینترنتی ۱۸۵ میلیون تراکنش به ارزش حدودی ۱۰۰ هزار میلیارد تومان نسبت به ماه آذر از چرخه اقتصاد کشور حذف شده است. این عدد نشاندهنده بخشی از آسیبی است که در دی ماه متوجه کسبوکارهای کوچک اینترنتی شد و تا به امروز که در آستانه شب عید هستیم، کشیده شد. اگر با نگاهی جزئی به این اعداد نگاه کنیم متوجه عمق فاجعه میشویم؛ زنان سرپرست خانوار که از طریق فروش محصولات خانگی در فضای مجازی امرار معاش میکنند، مغازههایی که با کمک فروش آنلاین از پس پرداخت اجاره مغازه خود برمیآیند، فریلنسرهایی که به صورت پروژهای و بر بستر اینترنت کار میکنند، شرکتهای بازرگانی و تبلیغاتی، و شرکتهایی که قراردادهای بینالمللی دارند و هزاران مورد دیگر که با قطع دسترسی به اینترنت آزاد در معرض ورشکستگی، بیکاری، افسردگی و از دست دادن سرمایه و زندگی خود هستند.
پس از جنگ ۱۲ روزه شامل تعدیل نیرو شدم و بیش از ۶ ماه است که بیکارم
تعدیل گسترده نیرو نیز یکی دیگر از چالشهای بازار کار است که با ادامهدار شدن شرایط بحرانی در کشور تشدید شده و بسیاری را در معرض بیکاری و آسیبهای اجتماعی و اقتصادی جدی قرار داده است. در مدیرکل دفتر سیاستگذاری و توسعه اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره روند تعدیل نیرو پس از جنگ ۱۲ روزه اینگونه گفته بود: «در دو ماهه تیر و مرداد و پس از جنگ ۱۲ روزه، بیش از ۶۰۰ هزار نیروی کار رسمی از بنگاههای مشمول تأمین اجتماعی در کشور تعدیل شدند.» برخی از نیروهایی که پس از جنگ ۱۲ روزه شامل تعدیل نیرو شده و از کار بیکار شده بودند، هنوز موفق به پیدا کردن شغل جدید نشدهاند که بار دیگر کشور در بحران و خاموشی دیجیتال فرو رفت. زینب.خ برنامهنویس ۳۲ ساله به جهانصنعتنیوز میگوید: «کار ما کاملا وابسته به اینترنت است؛ بعد از جنگ و به فاصله یک هفته تقریبا نصف تیم ما را تعدیل کردند. از آن زمان من به دنبال کار جدید گشتم و برای مصاحبه به چند شرکت مختلف رفتم. به دلیل شرایط موجود، خیلی از آنها پیشنهاد کار با دستمزد خیلی پایین یا به صورت پروژهای و نیمهوقت میدادند، و در نهایت من هم به این وضعیت راضی شده بودم؛ اما با آغاز اتفاقات تلخ دیماه و حالا جنگ و قطعی اینترنت ارتباطم با آنها به کل قطع شد. یعنی در حقیقت بیش از ۶ ماه است که من بیکار هستم و با این وضعیت و چشمانداز پیش رو امید چندانی هم به آینده نزدیک ندارم.»
ما ماندیم و قراردادهایی که پشت هم فسخ میشوند
پروژههای فریلنسرها با نزدیک شدن به عید نوروز بیشتر از هر زمانی میشود؛ آنهایی که با شرکتهای خارجی کار میکنند هم چشم امیدشان به ماههای منتهی به کریسمس و آغاز سال نوی میلادی است. امسال اما با تداوم قطعی اینترنت پروژههای آنان متوقف شده و امکان هرگونه ارتباطی با خارج از کشور از آنان سلب شده است. بسیاری از قراردادهای بینالمللی (که در شرایط تحریمی ایران به سختی به دست آمدهاند) یکطرفه فسخ میشوند و متخصصین این حوزه بیش از هر زمانی در معرض بیکاری و مهاجرت قرار دارند. فرهاد.م که به صورت آنلاین برای شرکتهای ایرانی و خارجی سایت و کمپینهای تبلیغاتی طراحی میکند، از شرایط بسیار عصبانی است و با خشم بسیار با ما سخن میگوید. او درباره شرایط کاری خود و همکارانش به جهانصنعتنیوز میگوید: «بعد از سالها کار بیوقفه توانستم یک شرکت کوچک تاسیس کنم و با همکاری چند نفر از دوستانم پروژههای طراحی داخلی و حتی خارجی بگیریم. اما عملا چندین ماه است که بیکار شدهایم. نمیدانم دیگر باید چه کنم؛ اجاره دفتر، حقوق بچهها، خرج و مخارج و هزاران مشکل دیگر داریم و کسی صدای ما را نمیشنود. دیگر از زندگی در ایران خسته شدهام؛ مهاجرت هم هر روز سختتر میشود. نه پولش را داریم و نه کشورهای دیگر از ایرانیان استقبال میکنند. هیچ مسئولی به فکر مردم نیست؛ در کجای جهان اینترنت را بر روی مردم میبندند؟ کسبوکارها باید چهگونه کار کنند؟ از کجا باید بیاوریم بخوریم؟ حتی اگر اینترنت وصل شود باز هم جلب اعتماد مجدد شرکتهای خارجی امکانپذیر نیست و عملا کار ما تعطیل شده است. واقعا از اینهمه بیتدبیری خسته هستیم.»
راهکارهای تبعیضآمیز مانند رفع فیلتر شرکتهای بزرگ و نادیدهانگاری مشاغل کوچک
هنوز خسارات ناشی از دور جدید قطعی اینترنت پس از دی ماه مشخص نیست؛ در دور قبلی و پس از جنگ ۱۲ روزه برآورد معاون وزیر ارتباطات از میزان ضرر و زیان روزانه کسبوکارها به دلیل قطعی اینترنت ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان بوده است؛ خسارت روزانه این وضعیت به اقتصاد کل کشور نیز ۵ هزار میلیارد تومان بوده است. «ستار هاشمی»، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تابآوری شرکتها و کسبوکارهای اینترنتی را حدود ۲۰ روز برآورد کرده بود.
در دور قبلی خاموشی دیجیتال کشور، حسین رفیعیان، معاون ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان، از رفع فیلتر آیپی (IP) برخی شرکتها خبر داده بود. او گفته بود برای جبران خسارت قطعی اینترنت، بستهای تا سقف ۱۰۰ میلیارد تومان تسهیلات حمایتی برای شرکتهای دیجیتال در نظر گرفته شده است. این راهکار شاید برای شرکتهای بزرگ و صاحبنام خوشحالکننده و امیدبخش باشد، اما صاحبان کسبوکارهای کوچک و فریلنسرها را بیش از پیش عصبانی میکند؛ آنها از تبعیض و نادیده گرفته شدن عصبانی هستند و میپرسند چرا حق طبیعی دسترسی به اینترنت آزاد را مختص به گروهی خاص کردهاید و اقشار آسیبپذیرتر را به کلی فراموش کردهاید؟
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :