ذخایر استراتژیک نفت نمی‌توانند جهان را نجات دهد

جهان صنعت نیوز – اقدام دولت ترامپ برای آزادسازی گسترده ذخایر استراتژیک نفت آمریکا، که قرار بود پیام آرامش به بازارهای جهانی ارسال کند، عملاً بی‌اثر بوده است. با وجود اعلام آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی که تقریباً نیمی از آن از سوی آمریکا تأمین می‌شود، قیمت نفت نه‌تنها کاهش نیافت، بلکه از حدود ۹۰ دلار به ۱۰۳ دلار در پایان هفته گذشته رسید. این واکنش سرد بازار نشان می‌دهد که بحران کنونی بسیار عمیق‌تر از آن است که با تزریق محدود نفت قابل کنترل باشد.

مشکل اصلی، حجم عظیم نفتی است که پشت تنگه هرمز گیر افتاده است. تحلیلگران می‌گویند روزانه ۹ تا ۱۰ میلیون بشکه نفت در این گلوگاه حیاتی محبوس شده است؛ رقمی که حتی با آزادسازی ۳ میلیون بشکه در روز از ذخایر جهانی نیز جبران نمی‌شود. به همین دلیل، بازارها به‌درستی تشخیص داده‌اند که این اقدام نمی‌تواند کمبود عرضه را در کوتاه‌مدت برطرف کند.

از سوی دیگر، آزادسازی ذخایر استراتژیک آمریکا با محدودیت‌های فنی روبه‌روست. ذخایر استراتژیک در ۶۱ غار نمکی در تگزاس و لوئیزیانا نگهداری می‌شود و هرچه سطح ذخیره پایین‌تر می‌آید، فشار داخلی کاهش یافته و سرعت برداشت کندتر می‌شود. تجربه مشابه در سال ۲۰۲۲ نشان داد که تخلیه سریع این ذخایر دشوار است و رساندن نفت به بازار ممکن است چهار ماه طول بکشد. علاوه بر این، زیرساخت‌های انتقال نفت از جمله خطوط لوله و بنادر با تولیدکنندگان شیل مشترک است و ظرفیت محدودی دارد.

در همین حال، کشورهای منطقه مانند عراق، کویت و عربستان به دلیل نبود فضای ذخیره‌سازی، بخشی از تولید خود را متوقف کرده‌اند. این یعنی حتی اگر نفت ذخایر استراتژیک به بازار برسد، تنها نقش یک راهکار موقت را ایفا می‌کند تا زمانی که جریان نفت خاورمیانه دوباره برقرار شود و هیچ‌کس نمی‌داند این اتفاق چه زمانی رخ خواهد داد.

از منظر سیاست‌گذاری، دولت ترامپ تلاش کرده آزادسازی ذخایر را هوشمندانه‌تر از دولت بایدن مدیریت کند. به‌جای فروش مستقیم نفت، دولت فعلی آن را قرض می‌دهد و در آینده ۲۰۰ میلیون بشکه دریافت خواهد کرد. این اقدام به دلیل پایین‌تر بودن قیمت‌های آتی نسبت به قیمت نقدی امکان‌پذیر شده است. با این حال، این رویکرد نیز نمی‌تواند مشکل اصلی کمبود واقعی عرضه را حل کند.

حران کنونی نشان می‌دهد که ذخایر استراتژیک که پس از بحران ۱۹۷۳ برای جلوگیری از کمبود فیزیکی نفت ایجاد شد ابزار مناسبی برای کنترل قیمت جهانی نیست. در بازاری که روزانه ۱۰۰ میلیون بشکه نفت فیزیکی معامله می‌شود و حجم معاملات مشتقه به ۶ میلیارد بشکه می‌رسد، تأثیرگذاری بر قیمت‌ها بسیار دشوار است. برای بسیاری از کشورها، به‌ویژه اروپا، چین و ژاپن، این بحران به معنای نیاز بیشتر به ذخیره‌سازی نفت در آینده است و همین تقاضای اضافی می‌تواند قیمت‌ها را برای مدت طولانی بالا نگه دارد.

اخبار برگزیدهنفت و پتروشیمی