بحران گاز تا دو سال آینده ادامه دارد
نشریه فارن پالیسی در گزارشی به بررسی تبعات گسترده و بلندمدت درگیریهای اخیر خاورمیانه بر بازارهای جهانی انرژی پرداخت. با وجود ادعاهای دونالد ترامپ مبنی بر مذاکرات سازنده با ایران که موقتاً به کاهش قیمت نفت و رشد شاخصهای بورس آمریکا منجر شد، واقعیتهای میدانی نشان از بحرانی عمیقتر دارد. حتی در صورت پایان یافتن زودهنگام این درگیری ۴ هفتهای، بازار نفت با کمبود روزانه ۹ میلیون بشکهای مواجه خواهد بود. با این حال، شدیدترین و طولانیترین آسیبها متوجه بازار گاز طبیعی مایع است؛ جایی که توقف تولید در تأسیسات آسیبدیده قطر و انسداد تنگه هرمز، تأمین انرژی آسیا و تلاشهای اروپا برای ذخیرهسازی گاز را تا سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ با چالشهای جدی و افزایش چشمگیر قیمتها روبهرو کرده است.
جهان صنعت نیوز – دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اوایل روز دوشنبه با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که دولتش گفتگوهای سازندهای با ایران داشته است؛ اقدامی که تلاطم بازارهای در حال صعود نفت را آرام کرد و به بازارهای در حال افت سهام رونق بخشید. این پیام تنها دو روز پس از آن منتشر شد که ترامپ تهدید کرده بود در صورت باز نشدن تنگه هرمز، زیرساختهای برق ایران را نابود خواهد کرد.
ترامپ بعداً مدعی شد که فرستاده او در خاورمیانه، استیو ویتکاف، و دامادش جرد کوشنر با یک مقام ارشد ایرانی گفتگو کردهاند، هرچند از بردن نام این فرد خودداری کرد. با این حال، رسانههای ایران به نقل از وزارت امور خارجه هرگونه تماس مستقیم یا غیرمستقیم با ایالات متحده را تکذیب کردند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که از او به عنوان طرف احتمالی گفتگوها یاد میشد نیز مذاکره با واشنگتن را رد کرد و پیام ترامپ را تلاشی برای دستکاری بازارها دانست. با این وجود، این ترفند دستکم در بازارها جواب داد. قیمت نفت کاهش یافت و بازارهای سهام آمریکا صعود کردند.
تداوم درگیریها و بحران در عرضه نفت
صرف نظر از اینکه آیا ایالات متحده و ایران در نوعی از مذاکرات برای پایان دادن به درگیریها هستند یا خیر، اسرائیل همچنان به حملات خود علیه ایران ادامه میدهد و درست پس از پیام روز دوشنبه ترامپ، حمله بزرگی به تهران انجام داد. حتی اگر این درگیری ۴ هفتهای در همین هفته به پایان برسد، بازار نفت به دلیل تأخیر نفتکشها و تعطیلی تأسیسات تولیدی، همچنان هفتهها و ماهها با مشکل مواجه خواهد بود که حفرهای معادل حدود ۹ میلیون بشکه در روز در عرضه جهانی ماه آوریل ایجاد میکند.
به همین دلیل است که مدیران نفتی هشدار میدهند بازار در واقع بسیار بستهتر از آن چیزی است که معاملهگران تصور میکنند و بانکهای سرمایهگذاری مانند گلدمن ساکس انتظار دارند قیمت نفت در آینده نزدیک در محدوده سهرقمی باقی بماند.
لغو تحریمها در ازای تزریق نفت به بازار
در همین راستا، ترامپ نه تنها به روسیه معافیتهای تحریمی داده است (که به کرملین اجازه میدهد نفت خام تحریمشده خود را آزادانه بفروشد و ثروتمندتر شود)، بلکه به ایران نیز تخفیفهایی ارائه کرده است. کاهش تحریمها علیه تهران به این کشور اجازه میدهد با فروش نفت خود به قیمت بازار (و نه با تخفیف) به خریداران مشتاق در آسیا، بهویژه چین، میلیاردها دلار درآمد اضافی کسب کند. ترامپ روز دوشنبه نگرانیها درباره اینکه کاهش تحریمها باعث ثروتمند شدن کشوری میشود که با آن در جنگ است را رد کرد و گفت: «من فقط میخواهم بیشترین میزان ممکن نفت در سیستم وجود داشته باشد.»
بحران طولانیمدت در بازار گاز
با این حال، آسیب ناشی از این جنگ در هیچکجا به اندازه بازار گاز طبیعی مایع فوری و طولانیمدت احساس نخواهد شد. به طور معمول حدود یک پنجم از LNG جهان از تنگه هرمز عبور میکند که اکنون عملاً به روی کشتیهای کانتینری و نفتکشها بسته است. حدود ۹۰ درصد گازی که از خلیج فارس (اساساً از قطر و امارات) خارج میشود، به آسیا میرود و در حال حاضر آخرین نفتکشهای پیش از جنگ در حال رسیدن به مقصد هستند و محموله دیگری در راه نیست.
قیمت گاز در آسیا از زمان آغاز جنگ دو برابر شده است. کشورهای اروپایی نیز برای تأمین نیاز خود در حال رقابت بر سر محمولههای نقدی با آسیا هستند. آسیب شدید به زیرساختهای قطر و چشمانداز تاریک تا ۲۰۲۷ بخش ناگوار ماجرا برای مصرفکنندگان گاز این است که حتی در صورت پایان سریع جنگ و بازگشت تنگه هرمز به جریان عادی، عادیسازی جریان انرژی زمانبر خواهد بود. قطر، دومین صادرکننده بزرگ LNG جهان، پس از حملات، تمام تولید خود را در تأسیسات عظیم «راس لفان» متوقف کرد (دو واحد از ۱۴ واحد این تأسیسات به شدت آسیب دیدند). راهاندازی مجدد این واحدها به زمان نیاز دارد و طبق گفته کارشناسان، در بهترین حالت ۴ تا ۶ هفته طول میکشد.
اما بخشهایی از این تأسیسات تا سالها به مدار بازنخواهند گشت. طبق اعلام قطر انرژی، تعمیر آن دو واحد آسیبدیده که ۱۷ درصد از تولید LNG قطر را تشکیل میدهند، بین ۳ تا ۵ سال زمان میبرد و سالانه ۲۰ میلیارد دلار به درآمدهای این کشور ضربه میزند.
با وجود ورود منابع جدید در سال جاری از استرالیا، کانادا و آمریکا، این میزان برای جبران کمبودها کافی نیست. آنه-سوفی کوربو از دانشگاه کلمبیا پیشبینی میکند: «سال ۲۰۲۶ در همان سطح سال گذشته خواهد بود و شاید حتی در سال ۲۰۲۷ نیز شاهد گشایش بزرگی نباشیم.» این خبر بدی برای آسیا و همچنین اروپاست که برای پر کردن ذخایر خود جهت مقابله با زمستان و حمایت از اوکراین، به شدت به این منابع نیازمند است.
اخبار برگزیدهنفت و پتروشیمیلینک کوتاه :