معمای طلا در روزهای جنگ؛ جهش دوباره قیمت در راه است؟

جهان صنعت نیوز – جایگاه طلا به عنوان یک پناهگاه امن سرمایه‌گذاری بار دیگر مورد تردید قرار گرفته است. از زمان آغاز درگیری‌ها در خاورمیانه، قیمت این فلز گران‌بها با افت شدید حدود ۱۵ درصدی مواجه شده است. این روند نزولی با دیدگاه سنتی مبنی بر اینکه طلا در زمان آشفتگی‌های بازار، بی‌ثباتی‌ها و تنش‌های ژئوپلیتیک ثبات خود را حفظ کرده یا حتی با افزایش ارزش روبه‌رو می‌شود، در تضاد است.

با این حال، شواهد نشان می‌دهد که جایگاه طلا مخدوش نشده است، بلکه این دارایی در کوتاه‌مدت تغییر نقش داده است. در دوره‌های بحران، سرمایه‌گذاران دارایی‌های خود را جابه‌جا می‌کنند و زیان‌های بازارهای سهام باعث می‌شود تا آن‌ها برای پوشش معاملات خود به نقدینگی بیشتری نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، طلا یکی از معدود دارایی‌هایی است که سرمایه‌گذاران می‌توانند بدون تحمل زیان، آن را برای تامین نقدینگی به فروش برسانند.

از منظر تاریخی، چنین نیازهایی به نقدینگی معمولا برای چهار تا شش هفته پس از یک رویداد بحرانی، بر قیمت طلا فشار نزولی وارد می‌کند. پس از فروکش کردن این نیازهای فوری، سرمایه‌گذاران مجددا به بازار طلا بازمی‌گردند. البته در صورت طولانی شدن بحران، این روند زمان‌برتر خواهد بود؛ به عنوان مثال در طول بحران مالی جهانی، بیش از چهار ماه طول کشید تا طلا زیان‌های خود را جبران کند.

افت شدیدتر طلا در مقایسه با شوک‌های ژئوپلیتیک گذشته دلایل مشخصی دارد. قیمت طلا در ماه ژانویه به رکوردهای بی‌سابقه‌ای دست یافت و تقاضای فزاینده سرمایه‌گذاران، صندوق‌های قابل معامله در بورس را به اوج رساند. همین امر طلا را به گزینه‌ای ایده‌آل برای فروش و تامین نقدینگی تبدیل کرد. فاصله قیمت‌های نقدی با میانگین متحرک ۵۰ روزه در ماه ژانویه به سطوحی رسید که از سال ۱۹۹۹ بی‌سابقه بود. اما اکنون شرایط کاملا معکوس شده است؛ قیمت‌های نقدی به زیر میانگین متحرک ۵۰ روزه سقوط کرده و این شکاف به بیشترین میزان خود از سال ۲۰۱۳ رسیده است. به عبارتی، طلا از محدوده اشباع خرید در ماه ژانویه، به محدوده اشباع فروش از زمان آغاز درگیری‌ها وارد شده است.

سیگنال‌های بازار و بازگشت سایه نرخ بهره

روند فعلی قیمت طلا پیام‌های مهمی برای بازار دارد. در وهله نخست، بازارها همچنان نسبت به مدت زمان درگیری‌ها نامطمئن هستند که این امر نیاز مداوم به نقدینگی را تشدید می‌کند. گواه این مدعا، جهش نوسانات ضمنی در بازارهای طلا به سطوحی است که آخرین بار در دوران همه‌گیری کرونا مشاهده شده بود. علاوه بر این، به نظر می‌رسد طلا بار دیگر مسیر کوتاه‌مدت خود را بر اساس انتظارات از نرخ بهره آمریکا و ابهامات پیرامون واکنش‌های سیاستی به بحران فعلی تنظیم می‌کند.

در بلندمدت، زمانی که انتظارات برای افزایش نرخ بهره بالا می‌رود، قیمت طلا معمولا کاهش می‌یابد؛ زیرا طلا سود یا بهره‌ای پرداخت نمی‌کند و افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری آن را بالا می‌برد. این رابطه سنتی از اواخر سال ۲۰۲۲ و در پی خریدهای گسترده بانک‌های مرکزی تا حدودی کمرنگ شد، اما در هفته‌های اخیر و با کاهش امیدواری‌ها نسبت به کاهش نرخ بهره آمریکا در سال جاری، بار دیگر قدرت گرفته است.

در این میان، جریان سرمایه صندوق‌های قابل معامله در بورس و عملکرد بانک‌های مرکزی دو عامل کلیدی برای رصد بازار هستند.

سرمایه‌گذاران صندوق‌های قابل معامله معمولا انتظارات بازده واقعی را با دقت بیشتری نسبت به محرک‌های ساختاری دنبال می‌کنند. خروج خالص سرمایه از این صندوق‌ها در ماه مارس در مسیر ثبت شدیدترین کاهش از سپتامبر ۲۰۲۲ قرار دارد که نشان‌دهنده فاصله گرفتن کوتاه‌مدت بازار از محرک‌های ساختاری طلا است.

با این وجود، روند تسویه این صندوق‌ها کند شده است که نشان می‌دهد موقعیت‌های هیجانی بازار احتمالا در حال تخلیه شدن هستند. در سوی دیگر، بازارها منتظر نشانه‌هایی از فروش احتمالی ذخایر طلا توسط بانک‌های مرکزی هستند. خرید خالص آن‌ها در سال گذشته با کاهش حجمی روبه‌رو شد و از بیش از ۱۰۰۰ تن به ۸۶۳ تن رسید، اما از نظر ارزش دلاری همچنان رکوردهای جدیدی را ثبت کرد.

چشم‌انداز صعودی و قدرت محرک‌های بنیادی

با وجود فشارهای کوتاه‌مدت، دلایل متعددی وجود دارد که از سناریوی افزایش قیمت طلا حمایت می‌کند. در حال حاضر، طلا خطرات ناشی از رکود اقتصادی را در قیمت خود لحاظ نکرده است. این در حالی است که قیمت این فلز به طور میانگین در دوران رکود اقتصادی با رشد ۱۵ درصدی همراه می‌شود، در حالی که کالاهای صنعتی معمولا تحت تاثیر رشد منفی تولید افت می‌کنند. همچنین، بازار طلا هنوز ترس از رکود تورمی را قیمت‌گذاری نکرده است. حتی اگر درگیری‌های فعلی به سرعت پایان یابد، احتمال اینکه قیمت نفت برای مدت طولانی‌تری بالا بماند بسیار زیاد است که این امر نگرانی‌ها از افزایش تورم را تشدید می‌کند. طلا به عنوان یک ذخیره ارزش، تمایل دارد در محیط‌های با تورم فزاینده، به ویژه تورم‌های غیرمنتظره و طولانی‌مدت، با رشد قیمتی روبه‌رو شود.

بسیاری از محرک‌های ساختاری طلا نیز همچنان به قوت خود باقی هستند. نگرانی‌ها درباره سطح بالای بدهی‌های آمریکا و جهان، کاهش ارزش پول‌های بدون پشتوانه، ابهامات تجاری و تعرفه‌ای، و ریسک‌های ژئوپلیتیک از جمله این موارد محسوب می‌شوند. طلا در حال حاضر همزمان در حال قیمت‌گذاری ترس‌های متعددی است، بنابراین بعید است مسیر حرکت آن در کوتاه‌مدت خطی و مستقیم باشد. نیازهای فعلی به نقدینگی نیز ممکن است برای مدت کوتاهی همچنان بر قیمت این فلز فشار وارد کند. با این حال، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که قیمت طلا در ماه‌های آینده مسیر صعودی خود را از سر خواهد گرفت. در سناریوی نزولی، میانگین متحرک ۲۰۰ روزه قیمت طلا از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون شکسته نشده است که این امر نشان‌دهنده یک کف حمایتی مستحکم برای قیمت‌ها است. در نهایت، قطب‌نمای بازار طلا همچنان سمت شمال را نشان می‌دهد.

اخبار برگزیدهطلا و ارز