راز ۵۰ ساله واشنگتن؛ چرا ترامپ وارد جنگی شد که دیگران از آن فرار می‌کردند؟

جهان صنعت نیوز – دو هفته پس از آغاز درگیری نظامی با ایران، دونالد ترامپ به خبرنگاران اطمینان داد که مشکل تنگه هرمز را به خوبی تحت کنترل دارد. او با اشاره به هدف قرار دادن توانایی‌های ایران در تهدید کشتیرانی تجاری، مدعی شد که بیش از ۳۰ کشتی مین‌گذار تخریب شده و واشنگتن تقریباً تمام شناورهای مین‌گذار طرف مقابل را از بین برده است. با این وجود، واقعیت‌های اقتصادی روایت دیگری را نشان دادند. حالا پس از یک ماه جنگ، میانگین قیمت بنزین در آمریکا از مرز ۴ دلار عبور کرد که این رقم بالاترین سطح از زمان شوک‌های پس از همه‌گیری در سال ۲۰۲۲ به شمار می‌رود.

به طور معمول، یک‌پنجم از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند، اما همزمان با ایجاد اختلال در این آبراهه توسط ایران، این جریان متوقف شده است. با این حال، ترامپ همچنان پافشاری می‌کند که انسداد نسبی این تنگه مشکل‌ساز نیست؛ ادعایی که نه بازارهای جهانی و نه آمار نظرسنجی‌ها آن را تایید نمی‌کنند. ریشه این اشتباه محاسباتی در یکی از بارزترین و سرنوشت‌سازترین خطاهای ترامپ نهفته است: امتناع قاطع او از پذیرش این واقعیت که آمریکایی‌ها در یک اقتصاد جهانی و به هم پیوسته زندگی می‌کنند.

توهم انزوای اقتصادی و واقعیت بازارهای جهانی

ترامپ در همان اظهارات ابتدایی خود پس از آغاز جنگ تلاش کرد تا با ارائه آمارهایی، بی‌اهمیت بودن تنگه هرمز برای اقتصاد آمریکا را توجیه کند. او مدعی شد که ایالات متحده کمتر از یک درصد از نفت خود را از این تنگه تامین می‌کند، در حالی که این رقم برای ژاپن ۹۵ درصد و برای چین ۹۰ درصد است و اروپایی‌ها نیز سهم زیادی دارند. اگرچه آمار مربوط به چین نادرست است (چین حدود ۴۰ درصد از نفت خود را از خلیج فارس تامین می‌کند)، اما نکته کلی او مبنی بر اینکه نفت خلیج فارس عمدتاً به آسیا می‌رود و سهم بسیار ناچیزی به آمریکای شمالی می‌رسد، صحت دارد. با این حال، آنچه ترامپ قادر به درک آن نیست، این است که این جزئیات جغرافیایی در بازارهای جهانی انرژی اهمیت چندانی ندارند.

رئیس‌جمهور آمریکا خواهان اقتصادی است که به طور کامل از بقیه جهان جدا شده باشد. علاقه شدید او به اعمال تعرفه‌ها نیز از همین رویکرد نشأت می‌گیرد؛ رویکردی که باعث می‌شود او تاثیرات منفی این سیاست‌ها را بر تولیدکنندگان آمریکایی که اکنون باید هزینه بیشتری برای مواد اولیه‌ای مانند آلومینیوم بپردازند، نادیده بگیرد. اما در حوزه انرژی، ایجاد چنین حصار و انزوایی غیرممکن است. فرآیند جهانی خرید و فروش، قیمت‌ها را در سراسر جهان به یک سطح واحد می‌رساند و نمی‌توان بازار داخلی را از نوسانات جهانی مصون نگه داشت.

خطای استراتژیک در درک مکانیزم تامین انرژی

بخش اعظم نفت و گاز مصرفی آمریکا در داخل این کشور تولید می‌شود و واردات آن نیز به طور عمده از کانادا و مکزیک صورت می‌گیرد. اما در صورت افزایش قیمت‌ها در آن سوی اقیانوس‌ها، همین نفت آمریکا می‌تواند بارگیری شده و به ژاپن یا اتحادیه اروپا صادر شود. انزوای کامل ایالات متحده تنها در صورتی ممکن است که این کشور صادرات و واردات نفت خود را به طور کامل متوقف کند؛ اقدامی که ترامپ به هیچ وجه خواهان آن نیست. برعکس، او به طور مداوم سایر کشورها را ترغیب می‌کند تا نفت و گاز بیشتری از آمریکا بخرند و هفته گذشته نیز تاکید کرد: «از آمریکا بخرید؛ ما به اندازه کافی داریم.»

همین ناتوانی در درک ارتباط میان منابع خلیج فارس و رانندگان آمریکایی، توضیح می‌دهد که چرا او در وهله اول وارد جنگ با ایران شد. تهدید علیه تنگه هرمز، احتمالاً یکی از تحلیل‌شده‌ترین و شبیه‌سازی‌شده‌ترین مشکلات در فهرست ارزیابی‌های نظامی ایالات متحده است. پیچیدگی و خطرات این مسئله به حدی است که در حدود ۵۰ سال گذشته، تمامی رؤسای جمهور آمریکا را با وجود تمام تحریکات، از حمله به ایران بازداشته بود.

هنگامی که اولین بمب‌ها در اسفندماه رها شدند، ترامپ اعلام کرد: «هیچ رئیس‌جمهوری حاضر نبود کاری را که من امشب مایل به انجام آن هستم، انجام دهد.» دلیل اینکه او قدم در راهی گذاشت که دیگر رهبران از آن دوری کرده بودند، این نبود که راه‌حل جدیدی یافته است، بلکه به این دلیل بود که او اساساً صورت مسئله و پیامدهای استراتژیک و بازاری یک تنگه مورد مناقشه را درک نکرده بود.

اخبار برگزیدهاقتصاد کلان