پس‌لرزه‌های جنگ خاورمیانه در جیب آمریکایی‌ها

جهان صنعت نیوز – آغاز درگیری‌های میان ایران و آمریکا، موجی از تورم را در بزرگترین اقتصاد جهان به همراه داشته است که به اعتقاد کارشناسان، رفع آن زمان‌بر خواهد بود. کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، با اشاره به توقف روند مطلوب و نزولی تورم، تاکید کرده است که انتظارات تورمی کوتاه‌مدت در ایالات متحده رو به افزایش است. به گفته وی، پیامدهای جهانی این بحران حتی در صورت پایان فوری جنگ نیز یک‌شبه از بین نخواهد رفت. مسدود شدن تنگه هرمز در واکنش به بمباران‌های ایالات متحده و اسرائیل، باعث اختلال در عبور یک‌پنجم از عرضه جهانی نفت شد و قیمت نفت خام برنت را از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه پیش از آغاز درگیری‌ها، به بیش از ۱۱۰ دلار در نقطه اوج بحران رساند.

اگرچه با اعلام بازگشایی موقت این تنگه برای دوره یک آتش‌بس احتمالی، قیمت‌ها بیش از ۱۰ درصد افت کرده و به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه رسیدند، اما مقامات تهران تاکید کرده‌اند که این مسیر به طور کامل بازگشایی نخواهد شد و همچنان تحت کنترل دقیق آنها قرار دارد.

در داخل آمریکا نیز شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه مارس عمدتاً به دلیل جهش قیمت بنزین، به ۳.۳ درصد رسید که بالاترین سطح در دو سال اخیر است. در همین راستا، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی تورم ایالات متحده برای سال ۲۰۲۶ را از ۲.۵ درصد پیش از آغاز جنگ، به ۳.۲ درصد افزایش داده و سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز برآورد خود را از ۲.۸ درصد به ۴.۲ درصد ارتقا داده است.

جوزف گاگنون، پژوهشگر ارشد موسسه اقتصاد بین‌الملل پترسون، معتقد است که روند کاهشی تورم تدریجی خواهد بود و حتی تا ماه دسامبر نیز قیمت‌ها به طور محسوسی بالاتر از ارقام ماه ژانویه باقی خواهند ماند.

تاثیرات ثانویه و فشار مضاعف بر زنجیره تامین

علاوه بر فشارهای اولیه ناشی از قیمت بنزین که از گالنی ۲.۹۸ دلار به ۴.۰۸ دلار رسیده است، اقتصاددانان نگران تاثیرات ثانویه این بحران هستند. کریستوفر والر، از مدیران فدرال رزرو، هشدار داده است که طولانی شدن درگیری‌ها و تداوم قیمت‌های بالای انرژی، احتمال نفوذ این هزینه‌ها به سایر کالاها و خدمات را افزایش می‌دهد. قیمت گازوئیل که نهاده‌ای کلیدی در صنایعی چون کشاورزی و حمل‌ونقل محسوب می‌شود، از گالنی ۳.۷۶ دلار به ۵.۵۹ دلار جهش یافته و به رکورد ۵.۸۲ دلاری سال ۲۰۲۲ (پس از تهاجم روسیه به اوکراین) نزدیک شده است.

این افزایش هزینه‌ها به سرعت در حال انتقال به مصرف‌کنندگان نهایی است. هزینه کودهای نیتروژنی بیش از ۳۰ درصد رشد داشته که انتظار می‌رود در اواخر سال جاری خود را در قیمت مواد غذایی نشان دهد. همچنین، دو برابر شدن قیمت سوخت هواپیما خطوط هوایی را به افزایش قیمت بلیت‌ها وادار کرده است.

استیو اشمیت، مدیر مالی پپسی‌کو، هشدار داده است که تورم در ماه‌های آینده قطعی خواهد بود. استیو لئونارد جونیور، مدیرعامل یک فروشگاه زنجیره‌ای مواد غذایی نیز تایید کرده است که هزینه حمل بار با تریلی از فلوریدا به نیویورک، از ۵۰۰۰ دلار به ۷۰۰۰ دلار افزایش یافته است؛ هرچند این شرکت فعلاً تصمیم گرفته برای حفظ حاشیه سود اندک خود، این هزینه‌ها را به مشتریان تحمیل نکند. با این وجود، تورم هسته (بدون احتساب قیمت‌های نوسانی مواد غذایی و انرژی) در ماه مارس رقم ۲.۶ درصد را ثبت کرد و کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند با نفوذ اثرات سوخت گران، این شاخص در ماه‌های آینده روند صعودی کُند اما چسبنده‌ای را تجربه کند.

سایه اقتصاد بر سیاست و روزمرگی اقشار آسیب‌پذیر

تداوم قیمت‌های بالا، به یک تهدید سیاسی برای دولت فعلی ایالات متحده در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل شده است؛ دولتی که با وعده مبارزه با تورم روی کار آمده بود. کوش دسای، سخنگوی کاخ سفید، ضمن دفاع از سیاست‌های مقررات‌زدایی و کاهش مالیات دولت برای مهار بلندمدت تورم، تاکید کرد که اختلالات فعلی نتیجه موقت عملیات خشم حماسی بوده و با ثبات بازار انرژی، تورم نیز کاهش خواهد یافت. در همین راستا، داگ برگوم و کریس رایت، وزرای کشور و انرژی، در تماسی با مدیران نفتی خواستار افزایش تولید شدند و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری نیز به خرده‌فروشان سوخت هشدار داد که همگام با افت قیمت نفت خام، قیمت‌ها در پمپ بنزین‌ها را به سرعت کاهش دهند.

با این حال، بار اصلی این شوک تورمی بر دوش مردم عادی و به ویژه اقشار کم‌درآمدتر سنگینی می‌کند که بخش بزرگتری از درآمد خود را صرف سوخت می‌کنند. لری اسمیت، بازنشسته ۷۲ ساله و دلوارس اسمیت، کارمند ۶۵ ساله در تگزاس، می‌گویند افزایش هزینه‌ها باعث شده بسیاری از دوستان بازنشسته آن‌ها برای تامین معاش مجبور به بازگشت به کار شوند. دامون گادبولت، راننده کامیون ۳۷ ساله که سرپرست یک خانواده ۷ نفره است، با انتقاد از دخالت‌های خارجی دولت، اشاره می‌کند که خانواده‌اش مجبور به حذف اقلام غیرضروری و تمرکز صرف بر خریدهای اساسی شده‌اند.

شاخص احساسات مصرف‌کننده دانشگاه میشیگان در ماه آوریل به پایین‌ترین حد خود سقوط کرد و انتظارات تورمی یک‌ساله آمریکایی‌ها از ۳.۸ درصد به ۴.۸ درصد رسید. ترزا کانو، زن خانه‌دار ۵۰ ساله، با اشاره به اینکه خرید آب معدنی خانواده‌اش از ۳ تا ۴ بسته به ۱ تا ۲ بسته با قیمتی دو برابر کاهش یافته است، از روزی می‌گوید که هزینه خریدهایش ۱۳۲ دلار شد و صندوق‌دار فروشگاه مجبور شد برای جلوگیری از حذف تخم‌مرغ‌ها از سبد خرید، خودش مابه‌التفاوت را پرداخت کند.

 

اخبار برگزیدهاقتصاد کلان