رؤیای ایران مدرن؛ برگ برنده جدید ترامپ در مذاکرات
واشنگتن پست:دولت دونالد ترامپ در حالی به توافق احتمالی با ایران نزدیک میشود که این توافق بیش از آنکه شبیه یک پیروزی قاطع باشد، تلاشی برای خروج از بنبست جنگ تلقی میشود. چارچوب پیشنهادی شامل بازگشایی تنگه هرمز، توقف درگیریها و کاهش تدریجی تحریمها در برابر تعهد ایران به عدم حرکت به سمت سلاح هستهای است، اما بسیاری از جزئیات کلیدی همچنان مبهم باقی ماندهاند. در مرکز این راهبرد، این فرض قرار دارد که بخشی از حاکمیت ایران پس از جنگ، مسیر نوسازی اقتصادی و کاهش تنش را به ادامه تقابل ترجیح خواهد داد؛ فرضی که حتی حامیان این مذاکرات نیز آن را پرریسک میدانند.
جهان صنعت نیوز، دونالد ترامپ ظاهراً در آستانه یافتن راهی برای خروج از جنگ ایران قرار گرفته، اما توافق احتمالی فاصله زیادی با اهداف اولیهای دارد که کاخ سفید در آغاز جنگ مطرح میکرد. توافقی که اکنون مقامهای آمریکایی درباره آن صحبت میکنند، بیشتر مجموعهای از مصالحههای متقابل است تا توافقی مبتنی بر تسلیم کامل ایران؛ موضوعی که ترامپ هنگام آغاز جنگ در کنار اسرائیل به دنبال آن بود.
بر اساس چارچوبی که مقامهای مطلع آمریکایی تشریح کردهاند، توافق پیشنهادی بر چند محور اصلی متمرکز است؛ بازگشایی فوری تنگه هرمز بدون دریافت عوارض، تعهد ایران به حرکت نکردن به سمت سلاح هستهای، توقف درگیریها، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران و کاهش تدریجی تحریمهای آمریکا.
ابهام در پرونده هستهای ایران
مهمترین بخش توافق، یعنی جزئیات مربوط به برنامه هستهای ایران، قرار است طی ۶۰ روز آینده مذاکره شود؛ روندی که حتی مقامهای آمریکایی نیز آن را مبهم توصیف میکنند. گفته میشود ایران با کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم با غنای بالا موافقت کرده، اما هنوز درخواست ترامپ برای انتقال این مواد به غرب را نپذیرفته است.
برای حل این اختلاف، گزینههایی مانند رقیقسازی اورانیوم غنیشده یا انتقال آن به یک کشور ثالث مطرح شده است؛ راهکاری که در صورت موافقت ترامپ میتواند مبنای مصالحه قرار گیرد. همچنین قرار است آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر اجرای تعهدات نظارت کند.
ترامپ همچنان تاکید دارد که ایران نباید به هیچوجه به سلاح هستهای دست پیدا کند. با این حال، مسئله اصلی در جزئیات نهفته است. ایران هنوز بهطور علنی از حق غنیسازی خود عقبنشینی نکرده و پس از جنگ نیز انگیزه تهران برای حفظ نوعی بازدارندگی هستهای احتمالاً بیشتر از گذشته خواهد بود.
مشوق اقتصادی در برابر فشار اقتصادی
دولت آمریکا برای پیشبرد مذاکرات هستهای، مدل امتیاز در برابر امتیاز را طراحی کرده است. مقامهای آمریکایی این راهبرد را با عبارت هرچه بیشتر بدهی، بیشتر میگیری توضیح میدهند. بر اساس این الگو، آمریکا در صورت پایبندی ایران به تعهدات، بخشی از تحریمهای اقتصادی را بهتدریج کاهش خواهد داد، اما اگر تهران در برابر توافق مقاومت کند، تحریمها دوباره با شدت بیشتری بازخواهند گشت.
به نظر میرسد ترامپ و مشاورانش به این جمعبندی رسیدهاند که ادامه عملیات نظامی برای تحمیل شروط سختتر، ریسک بسیار بزرگی برای اقتصاد جهانی و آینده سیاسی ترامپ خواهد داشت. با این حال، تصمیم احتمالی برای پایان دادن به محاصره اقتصادی ایران، نگرانی اسرائیل و حامیانش در کنگره آمریکا را افزایش داده است.
ترامپ نیز در واکنش به این انتقادها تاکید کرده که قصد ندارد برای رسیدن به توافق عجله کند؛ نشانهای از آنکه فشار مخالفان داخلی بر کاخ سفید افزایش یافته است.
شرطبندی ترامپ روی اقتصاد پساجنگ ایران
یکی از مهمترین ابعاد مذاکرات، تلاش دولت ترامپ برای تعامل با جریانهای مختلف در ساختار قدرت ایران است. واشنگتن پست مدعی است که آمریکا از طریق میانجیهایی مانند قطر، ترکیه، عربستان، امارات و پاکستان با طیفی از مقامهای ایرانی، از جمله برخی اعضای ارشد سپاه پاسداران، ارتباط برقرار کرده است.
محور اصلی این مذاکرات، ارائه تصویری از فرصتهای اقتصادی پس از توافق بوده است. تیم ترامپ تلاش کرده این پیام را منتقل کند که در صورت کاهش تنشها، اقتصاد آسیبدیده اما دارای ظرفیت ایران میتواند به مقصد سرمایهگذاریهای گسترده تبدیل شود.
در این مذاکرات، به مقامهای ایرانی گفته شده که اگر مانند یک کشور عادی رفتار کنید، مانند یک کشور عادی با شما رفتار خواهد شد. همچنین تاکید شده که جذب سرمایهگذاری خارجی نیازمند حاکمیت قانون، سیاستهای قابل پیشبینی و ثبات در حکمرانی است.
این تصویر از یک ایران مدرن و برخوردار از رونق اقتصادی، به گفته مقامهای آمریکایی، میتواند برای بخش بزرگی از جامعه ایران جذاب باشد.
جنگی بدون چشمانداز روشن
واشنگتن پست همچنین به سردرگمی آمریکا و اسرائیل درباره آینده ایران پس از جنگ اشاره میکند. در دی ماه سال گذشته، ترامپ وعده داده بود که حمایت آمریکا در راه است. اما این حمایت در نهایت به شکل حملات نظامی، طرح ناقص مسلح کردن شورشیان کرد و حتی ایده مطرح کردن محمود احمدینژاد به عنوان چهره تغییر ظاهر شد؛ طرحی که از ابتدا نیز واقعبینانه به نظر نمیرسید. در نهایت، این مسیر شکست خورد. اکنون نیز مقامهای آمریکایی اذعان دارند که ادامه حملات نظامی لزوماً تغییری در محاسبات راهبردی ایران ایجاد نمیکند.
به گفته یکی از منابع دخیل در برنامهریزی جنگ، آمریکا توانایی هدف قرار دادن هر نقطهای را دارد، اما پرسش اصلی این است که چه اقدامی میتواند تصمیمگیری ایران را تغییر دهد؟ در چنین شرایطی، توافق احتمالی بیش از آنکه نتیجه یک پیروزی قاطع باشد، تلاشی برای خروج از جنگی است که به تدریج به بنبست نظامی و راهبردی تبدیل شده است.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :