نسل جدید جمهوریخواهان دیگر دشمنی با ایران را نمیخواهد
جنگ ایران و آمریکا تنها معادلات امنیتی خاورمیانه را تغییر نداده، بلکه نشانههایی از تحول در سیاست داخلی آمریکا نیز آشکار کرده است. برای دههها، نگاه جمهوریخواهان به ایران بر پایه تقابل حداکثری و دشمنی ایدئولوژیک استوار بود. اما اکنون، همزمان با تلاش دولت ترامپ برای پیشبرد توافق صلح، بخشی از جریان راست آمریکا در حال بازنگری در این رویکرد است. این تغییر تنها به شخص ترامپ محدود نیست و نشانههایی از یک جابهجایی نسلی و فکری در میان جمهوریخواهان دیده میشود؛ تغییری که میتواند بر آینده سیاست خارجی آمریکا و روابط واشنگتن با ایران و اسرائیل اثرگذار باشد.
جهان صنعت نیوز – برای دههها، جمهوریخواهان حکومت ایران را یکی از اصلیترین دشمنان آمریکا معرفی میکردند. این نگاه، یکی از پایههای سیاست خارجی حزب جمهوریخواه محسوب میشد و ایران معمولاً به عنوان کشوری غیرقابل مذاکره و تهدیدی دائمی برای امنیت آمریکا توصیف میشد.
اما در ماههای اخیر، بهویژه پس از دفاع دولت ترامپ از توافق اولیه صلح با ایران، این روایت در بخشی از جریان راست آمریکا در حال تغییر است. بر اساس گزارش نیویورک تایمز اکنون گروهی از جمهوریخواهان، ایران را کشوری عملگرا میدانند که آمریکا ناچار است با آن کنار بیاید، نه کشوری که تنها راه برخورد با آن، تقابل نظامی باشد.
ترامپ خود نیز در این تغییر لحن نقش مهمی داشته است. او که در آغاز جنگ، مقامهای ایرانی را «افرادی بسیار سخت و وحشتناک» توصیف میکرد، اخیراً از آنان با عباراتی مانند «افرادی قوی و باهوش» یاد کرده است. این تغییر تنها به رئیسجمهور محدود نمانده و چهرههایی مانند جیدی ونس نیز به مدافعان اصلی این رویکرد تبدیل شدهاند.
تغییری فراتر از ترامپ
هرچند هنوز مشخص نیست این تغییر تا چه اندازه پایدار خواهد بود، اما شواهد نشان میدهد مسئله صرفاً تبعیت از مواضع متغیر ترامپ نیست. بخشی از جمهوریخواهان همچنان بر سیاست سختگیرانه علیه ایران تأکید دارند و خود ترامپ نیز گاهی از احتمال ازسرگیری جنگ سخن گفته است.
با این حال، نیویورک تایمز در مصاحبه های انجام شده خود نشان میدهد تغییر نگرش نسبت به ایران ریشههای عمیقتری دارد. یکی از مهمترین عوامل، فاصله گرفتن نسل جدید جمهوریخواهان از حمایت بیقید و شرط از اسرائیل است. در کنار آن، مقاومت ایران در برابر هفتهها حملات سنگین نظامی نیز موجب شده برخی محافظهکاران با نوعی احترام به توانایی ایران برای تحمل فشارها نگاه کنند. از نگاه این گروه، جنگ نشان داد که سرنگونی حکومت ایران بسیار دشوارتر از تصورهای گذشته است و ادامه سیاست تقابل دائمی ممکن است منافع آمریکا را تأمین نکند.
قدرت گرفتن جریان انزواگرا
بخش مهمی از این تغییر به رشد جریان انزواگرا در حزب جمهوریخواه بازمیگردد. این جریان که سالها خواهان کاهش مداخلات خارجی آمریکا بوده، اکنون نفوذ بیشتری پیدا کرده است.
کرت میلز، مدیر نشریه «امریکن کانسروتیو»، معتقد است مخالفت با جنگ علیه ایران در میان محافظهکاران دیگر یک تابو نیست. به گفته او، بسیاری از جمهوریخواهان جوان که تجربه جنگهای عراق و افغانستان را پشت سر گذاشتهاند، نسبت به ورود آمریکا به درگیریهای جدید بدبین هستند.
استیو بنن نیز ترامپ را فردی معاملهگر و عملگرا توصیف میکند که به این نتیجه رسیده است نمیتواند انتظار تسلیم کامل ایران را داشته باشد. از نگاه او، تجربه تاریخی نیز نشان میدهد ایران کشوری است که در برابر فشارهای نظامی مقاومت میکند و بهسادگی شکست نمیخورد.
در مقابل، کاخ سفید همچنان تأکید دارد که هدف اصلی دولت، نابودی کامل توان هستهای ایران است و تصمیمات امنیتی رئیسجمهور بر اساس منافع آمریکا اتخاذ میشود، نه تحت تأثیر رسانهها یا تحلیلگران.
شکاف میان نسلهای جمهوریخواه
یکی از مهمترین یافتههای گزارش نیویورک تایمز، تفاوت نگاه نسلهای مختلف جمهوریخواه به ایران و اسرائیل است. نتایج نظرسنجی نیویورکتایمز و مؤسسه سیهنا نشان میدهد ۵۳ درصد از حامیان جمهوریخواه زیر ۴۵ سال با جنگ علیه ایران مخالف بودهاند، در حالی که این نسبت در میان افراد ۴۵ سال و بالاتر تنها ۲۲ درصد بوده است. همچنین ۵۴ درصد از جمهوریخواهان جوان معتقدند ترامپ بیش از اندازه از اسرائیل حمایت کرده است، اما در میان نسل مسنتر این رقم تنها ۱۶ درصد است.
نگاه این دو نسل به نقش آمریکا در جهان نیز تفاوت محسوسی دارد. نزدیک به سهچهارم جمهوریخواهان جوان معتقدند آمریکا باید توجه کمتری به مسائل خارج از کشور داشته باشد، در حالی که این دیدگاه تنها در میان حدود ۴۰ درصد جمهوریخواهان مسنتر دیده میشود.
این تفاوتها نشان میدهد تغییر رویکرد نسبت به ایران، بخشی از تحول گستردهتر در نگرش نسل جدید محافظهکاران نسبت به سیاست خارجی آمریکا است.
کاهش نفوذ جریان سنتی ضدایران
تحولات اخیر باعث شده حتی برخی سیاستمداران جمهوریخواه که پیشتر مواضع بسیار سختی علیه ایران داشتند، لحن خود را تعدیل کنند. برای نمونه، راجر مارشال که چند ماه قبل مذاکره با «تندروهای مذهبی غیرمنطقی» در تهران را تقریباً ناممکن توصیف میکرد، اکنون میگوید ایران باید امکان دفاع از خود را داشته باشد و تأکید میکند آمریکا نباید وارد جنگهای بیپایان شود. او همچنین اشاره میکند که آمریکا تاکنون تعدادی از نیروهای خود را عمدتاً در مسیر دفاع از اسرائیل از دست داده است.
البته همه جمهوریخواهان این تغییر را نپذیرفتهاند. چهرههایی مانند تد کروز همچنان هرگونه امتیاز اقتصادی به ایران را اشتباه میدانند و هشدار میدهند که حکومت ایران همچنان تهدیدی برای آمریکا محسوب میشود.
ایران؛ از دشمن مطلق تا بازیگری که باید با آن کنار آمد
در میان رسانهها و چهرههای محافظهکار نیز تغییر مشابهی دیده میشود. تاکر کارلسون، از مهمترین مخالفان جنگ، در گفتوگویی با تریتا پارسی استدلال میکند ایران پس از جنگ، به دلیل توانایی کنترل تنگه هرمز، به بازیگری قدرتمندتر تبدیل شده است. تریتا پارسی نیز میگوید از آغاز جنگ به مقامهای دولت ترامپ هشدار داده بود که آغاز این درگیری اشتباه است و اکنون بخشی از جریان راست آمریکا دیگر نگاه گذشته به ایران را ندارد.
به گفته او، برای گروهی از محافظهکاران، مسئله اصلی حتی شکست یا پیروزی راهبردی آمریکا نیست، بلکه مخالفت با اصل آغاز جنگ است. همین تغییر نشان میدهد تصور سنتی جمهوریخواهان از ایران در حال دگرگونی است.
تحول داخلی با پیامدهای بینالمللی
نیویورک تایمز میکند که این تغییر صرفاً یک بحث داخلی در سیاست آمریکا نیست، بلکه پیامدهای مهمی برای نظم منطقهای و جهانی دارد. جنگ ایران، امنیت کشورهای عربی خلیج فارس و عرضه انرژی به اروپا و آسیا را تحت تأثیر قرار داده و هرگونه تغییر در رویکرد حزب جمهوریخواه نسبت به ایران میتواند بر آینده سیاست خارجی آمریکا اثر بگذارد.
اگر این روند ادامه پیدا کند، یکی از قدیمیترین اصول سیاست خارجی جمهوریخواهان، یعنی تقابل دائمی با ایران، ممکن است جای خود را به رویکردی عملگرایانهتر بدهد؛ رویکردی که بیش از تغییر حکومت ایران، بر مدیریت روابط با تهران و پرهیز از جنگهای طولانی تمرکز دارد.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :