چرخه بیپایان جنگ و مذاکره؛ جنگ ایران و آمریکا برای نهمین بار تمام شد!
تصمیم تازه دونالد ترامپ برای توقف حملات و پیگیری توافق با ایران، بار دیگر پرسشهایی درباره راهبرد آمریکا در جنگ ایجاد کرده است. والاستریتژورنال معتقد است رفتوبرگشت مداوم ترامپ میان تهدید نظامی و وعده صلح، نهتنها اهداف جنگ را مبهم کرده، بلکه ابتکار عمل را تا حدی در اختیار ایران قرار داده است. از نگاه این روزنامه، تا زمانی که جزئیات توافق روشن نشود و رفتار عملی تهران تغییر نکند، نمیتوان این تحول را پیروزی آمریکا دانست.
جهان صنعت نیوز – تازهترین تصمیم دونالد ترامپ برای توقف تشدید نظامی علیه ایران و حرکت دوباره به سمت توافق، نهمین بار است که او از پایان یا مهار جنگ سخن میگوید. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده ایران و برخی کشورهای خاورمیانه از واشنگتن خواستهاند حملات متوقف شود، زیرا چارچوبهای توافقی درباره بازگشایی کامل تنگه هرمز و پایان برنامه هستهای ایران شکل گرفته است.
با این حال، ترامپ جزئیات بیشتری ارائه نکرده و روشن نیست چگونه تنها چند روز پس از آمادهسازی برای پاسخ نظامی، چنین تغییری در شرایط رخ داده است. گزارشهای پیشین نشان میداد او تصمیم خود برای تشدید حملات را گرفته بود، اما اکنون بار دیگر مسیر دیپلماسی را در پیش گرفته است.
نقش عربستان و برتری ایران در تشدید تنش
بر اساس گزارش خبرگزاری رسمی عربستان، محمد بن سلمان از ترامپ خواسته است از حمله تازه خودداری کند. نگرانی اصلی ریاض احتمال حمله ایران به تأسیسات نفتی و نفتکشهای عربستان در خلیج فارس و همچنین حملات حوثیها به منافع این کشور در دریای سرخ بوده است.
والاستریتژورنال این تحول را نشانهای میداند که ایران در این درگیری از «برتری در تشدید تنش» برخوردار شده است؛ به این معنا که تهران توانسته با تهدید به گسترش دامنه جنگ، هزینه تصمیمهای نظامی آمریکا را برای متحدان منطقهای آن افزایش دهد.
ایران واکنش روشنی به ادعای ترامپ نشان نداده بود و اطلاعات منتشرشده از مذاکرات نیز همچنان مبهم بود. عمان و قطر بار دیگر در نقش میانجی ظاهر شدهاند، اما نشانهای وجود ندارد که تهران در موضوع برنامه هستهای امتیاز قابل توجهی داده باشد؛ بهویژه آنکه تفاهمنامه پیشین ایران و آمریکاا نیز تعهدات محدودی برای ایران ایجاد کرده بود.
رفتوبرگشت میان جنگ و صلح
تهدیدهای تازه ترامپ پس از حمله ایران به کشتیهایی مطرح شد که بدون مجوز تهران قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند. همچنین ایران یک پایگاه آمریکا در اردن را هدف حمله موشکی قرار داد.
با این حال، رفتار دولت ترامپ بار دیگر از تهدید به حمله گسترده به وعده دستیابی به صلح تغییر کرده است. وال استریت ژورنال این رفتوبرگشت را روش آشفته ترامپ در مدیریت جنگ میدانند؛ روشی که شاید از نگاه او موجب سردرگمی دشمن شود، اما همزمان افکار عمومی آمریکا را نیز درباره هدف جنگ و مسیر دستیابی به آن دچار ابهام کرده است.
در چنین شرایطی، حتی اگر آمریکا حملات خود را از سر بگیرد، روشن نیست هدف راهبردی این عملیات چه خواهد بود؛ جز آنکه ایران را وادار کند توافقی را امضا کند که ترامپ بتواند آن را یک دستاورد سیاسی معرفی کند.
اقتصاد و انتخابات در محاسبات ترامپ
از زمان پذیرش آتشبس روشن بود که ترامپ به دنبال خروج از جنگ است. نگرانی او بیش از هر چیز به پیامدهای اقتصادی درگیری، بهویژه افزایش قیمت نفت و بنزین، بازمیگردد. ترامپ بیم دارد که رشد هزینه انرژی به اقتصاد آمریکا آسیب بزند و موقعیت سیاسی او را تضعیف کند. نزدیک شدن انتخابات میاندورهای نیز این فشار را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که میزان محبوبیت او از سطح مشابه در دوره ریاستجمهوری جو بایدن و باراک اوباما پایینتر رفته است.
ایران نیز این نشانهها را ضعف تلقی کرده است. تهران تفاهمنامه مبهم پیشین را فرصتی برای تثبیت کنترل خود بر تنگه هرمز دانست و با حمله به متحدان و پایگاههای آمریکا، ترامپ را به واکنشهای محدود و متقابل واداشت؛ واکنشهایی که تاکنون نتوانستهاند ایران را به عقبنشینی وادار کنند.
وال استریت ژورنال همچنین به نقش مشاوران ترامپ اشاره میکند؛ مقامهایی که از ابتدا با حمله به ایران مخالف بودند و اکنون خواهان پایان جنگ تقریباً با هر توافق ممکن هستند. از نگاه آنان، هزینه ادامه درگیری بیش از زیان ناشی از کاهش اعتبار آمریکا یا پذیرش آتشبسی است که ابتکار عمل در خلیج فارس را در اختیار ایران قرار دهد. مرگ سناتور لیندسی گراهام نیز ترامپ را از یکی از معدود مشاوران تندرو و حامی ادامه فشار نظامی محروم کرده است.
توافقی بدون نشانه روشن از پیروزی
پرسش اصلی وال استریت ژورنال این است که آیا ایران این بار واقعاً شرایطی را پذیرفته که بتوان آن را پیروزی آمریکا دانست. تجربه توافق قبلی باعث تردید در این زمینه شده است.
پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، مذاکرهکنندگان ترامپ مدعی شدند ایران مسیر تازهای در پیش گرفته و قصد دارد به کشوری عادی تبدیل شود. اما وال استریت ژورنال یادآور میشود که جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته از گروههای منطقهای و سیاستهای انقلابی حمایت کرده و نشانهای روشن از تغییر اساسی در رفتار آن دیده نشده است.
ارزیابی توافق تازه نباید بر اظهارات ترامپ یا وعدههای ایران استوار باشد. معیار اصلی باید رفتار عملی تهران باشد؛ اینکه آیا تنگه هرمز واقعاً بهطور کامل باز میشود، حملات به کشتیها و پایگاههای آمریکا متوقف میشود و ایران در برنامه هستهای خود امتیاز مشخصی میدهد یا نه.
تا زمانی که چنین تحولاتی رخ ندهد، تصمیم تازه ترامپ بیش از آنکه نشانه یک پیروزی روشن باشد، ادامه همان چرخهای خواهد بود که جنگ را بارها میان تهدید، حمله، آتشبس و توافقهای مبهم جابهجا کرده است.
اخبار برگزیدهسیاسی
لینک کوتاه :