ایران برای مرحله بعدی جنگ آماده میشود | برنامه ایران برای دور بعدی جنگ چیست؟
والاستریت ژورنال مدعی است ایران، برخلاف انتظار واشنگتن، دو ماه گذشته را نه صرف آمادهسازی برای پایان جنگ، بلکه برای گسترش آن کردهاند. بر اساس این گزارش، انتصاب فرماندهان باسابقه، تقویت ضدجاسوسی، افزایش تولید موشک و پهپاد و هماهنگی با نیروهای همسو در یمن و عراق، بخشی از این آمادگی است. در مقابل، دولت ترامپ همچنان امیدوار است فشار اقتصادی و محاصره دریایی، تهران را به عقبنشینی وادارد؛ شکافی که چشمانداز دستیابی به توافقی پایدار را دشوارتر کرده است.
جهان صنعت نیوز – زمانی که دونالد ترامپ در تیر ماه تفاهمنامهای با ایران امضا کرد، دولت آمریکا امیدوار بود این توافق زمینه بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تدریجی جنگ را فراهم کند. تفاهم پیشبینی میکرد ایران در ازای معافیتهای تحریمی برای فروش نفت، دسترسی به میلیاردها دلار منابع مسدودشده و چشمانداز ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی کشور، مسیر کشتیرانی در هرمز را باز کند و مذاکرات درباره برنامه هستهای را با حسن نیت ادامه دهد.
اما به روایت والاستریت ژورنال، ایران این توافق را نه مقدمه صلح بلکه فرصتی برای آمریکا و اسرائیل جهت کاهش فشار بر اقتصاد جهانی و خرید زمان برای حملهای بزرگتر تلقی کرد. از همین رو، تهران همزمان با ادامه مذاکرات دیپلماتیک، خود را برای مرحله بعدی جنگ آماده کرد.
این آمادگی شامل انتصاب فرماندهان باسابقه جنگ ایران و عراق، گسترش عملیات ضدجاسوسی و افزایش تولید موشک و پهپاد بود. در همین دوره، ایران حملات به کشتیها در تنگه هرمز را افزایش داد و میدان درگیری را به دریای سرخ گسترش داد؛ مسیری که عربستان برای دور زدن محدودیتهای خلیج فارس از آن استفاده میکرد.
به گفته مقامهای اطلاعاتی عرب، ارتباطات میان ایران و نیروهای همسو در یمن و عراق نشاندهنده تغییر راهبردی به سمت افزایش هزینه جنگ برای آمریکا و گسترش میدان نبرد بوده است. در این چارچوب، مقامهای ایرانی بیش از گذشته درباره عملیات تهاجمی در خاک دشمن سخن گفتهاند. هدف اصلی، بر اساس گزارش، تحمیل هزینهای آنقدر سنگین است که حملاتی مشابه جنگ ۱۲روزه سال گذشته و درگیری جاری تکرار نشود.
سپاه پاسداران از آرامش نسبی پس از تفاهم استفاده کرد تا با متحدان منطقهای خود برای افزایش احتمالی حملات هماهنگ شود. مشاورانی به عراق، یمن و لبنان اعزام شدند و فرماندهان سپاه با نیروهای حوثی برای گسترش رویارویی با عربستان، در هماهنگی با گروههای عراقی، برنامهریزی کردند.
بر اساس اطلاعات مورد استناد گزارش، سپاه بر استقرار موشکها، سلاحهای دریایی و پرتابگرهای پهپاد در مناطق مشرف به دریای سرخ نظارت کرد و اطلاعات، فهرست اهداف از جمله بنادر و تأسیسات انرژی عربستان و توصیههایی برای مقابله با حملات تلافیجویانه در اختیار نیروهای یمنی قرار داد.
در اوایل مرداد ماه، حوثیها با نیروهای دولت یمن مورد حمایت عربستان درگیر شدند و بابالمندب را برای عربستان بسته اعلام کردند. حمله به کشتیهای سعودی نیز تلاش ریاض برای صادرات نفت را دشوارتر و نگرانی درباره عرضه جهانی انرژی را تشدید کرد.
در همین حال، ایران به دولتهای خلیج فارس هشدار داده است اگر آمریکا تأسیسات انرژی ایران را هدف قرار دهد، زیرساختهای انرژی آنان نیز هدف قرار خواهد گرفت. طبق گزارش، حتی فهرستهای مشخصی از اهداف در اختیار برخی طرفهای عربی قرار گرفته است.
دامنه حملات به نیروهای آمریکایی نیز افزایش یافت. ایران در دورهای از کاهش درگیری، پنج موشک بالستیک به اردن شلیک کرد؛ دو هفته پس از حمله دیگری که سه نظامی آمریکایی را کشته بود. مقامهای خلیج فارس همچنین از دقت بیشتر موشکهای ایرانی و عبور برخی از آنها از سامانههای دفاعی آمریکا در اردن، کویت و بحرین ابراز نگرانی کردهاند. در دو هفته اخیر نیز شش کشتی اماراتی هنگام تلاش برای عبور از تنگه هرمز هدف قرار گرفتهاند.
سخنگوی سپاه نیز گفته است ایران از دوره آتشبس برای ارتقای تواناییها، افزایش سرعت تولید موشک و بهبود دقت آنها استفاده کرده است.
والاستریت ژورنال بخش دیگری از آمادگی ایران را در تغییرات ساختار فرماندهی میبیند. در بازآرایی جدید، هفت مقام مهم امنیتی برای هدایت نهادهای نظامی و امنیت داخلی منصوب شدهاند؛ تغییراتی که هدف آنها تقویت زنجیره فرماندهی، توسعه شبکه اطلاعات داخلی و افزایش رویکرد تهاجمی عنوان شده است.
به ادعای گزارش، گزینههای مورد بررسی سپاه شامل حملات پیشدستانه، انسداد در کابلهای اینترنتی خلیج فارس، ایجاد بیثباتی سیاسی در کشورهای دارای جمعیت شیعه مانند کویت و بحرین و حتی عملیات زمینی احتمالی در کویت است.
صلح یا آرامش پیش از طوفان؟
با وجود ادبیات تهاجمی، ایران تحت فشار سنگینی قرار دارد. زیرساخت نظامی و اقتصادی کشور از حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیده و برخی کارشناسان تاکید دارند که بدون توافقی برای پایان جنگ و کاهش تحریمها، اقتصاد کشور با خطر مواجه خواهد شد.
با این حال، ایران سریعتر از انتظار در حال بازسازی زیرساختها و احیای دسترسی به پایگاههای موشکی است و همچنان توان هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی، کشتیها و زیرساخت انرژی خلیج فارس را دارد.
همین وضعیت باعث شده کشورهای منطقه، حتی از توافقهایی نامطلوب که نوعی نظارت ایران بر هرمز را به رسمیت بشناسد، حمایت کنند؛ مشروط بر اینکه از تشدید بیشتر جلوگیری شود. با این حال، مقامهای عرب از اینکه تعامل دیپلماتیک به تغییر بنیادی در رفتار تهران منجر نشده، ناامیدتر شدهاند.
در میانه های مرداد ماه، دیپلماتهای ایرانی با عمان درباره سازوکاری برای ایجاد مسیرهای عبور از هرمز و بازگشایی تدریجی آن به توافق رسیدند، اما این تلاشها متوقف شد و حملات به کشتیها از سر گرفته شد.
در نتیجه، ترامپ فعلاً از تلاش برای توافق سریع فاصله گرفته و منتظر است فشار تحریمها و محاصره دریایی موضع ایران را نرمتر کند. در مقابل، رهبران ایران با بیاعتمادی عمیق به انگیزههای واشنگتن، اقتصاد کشور را به سمت الگویی برای دوام آوردن در شرایط جنگی سوق دادهاند.
برخی نزدیکان مذاکرهکنندگان ایرانی نیز مذاکرات را صرفاً وقفهای میان دو مرحله درگیری میدانند. مهدی محمدی، مشاور راهبردی محمدباقر قالیباف، وضعیت کنونی را آرامش پیش از طوفان توصیف کرده و گفته است ایران خود را برای رویارویی بزرگ آماده کرده است.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :