کابوس خاورمیانه ؛ جنگ سوم ایران و آمریکا چگونه خواهد بود؟ | کشورهای منطقه برای بدترین سناریو آماده می‌شوند
هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها از احتمال ازسرگیری جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، کشورهای حاشیه خلیج فارس خود را برای پیامدهای دور تازه درگیری‌ها آماده می‌کنند. مقام‌های ارشد منطقه هشدار داده‌اند که دور جدید جنگ می‌تواند مخرب‌تر از مراحل قبلی باشد و علاوه بر بی‌ثبات کردن منطقه، بازارهای جهانی انرژی و تجارت را با اختلال بیشتری مواجه کند.
جهان صنعت نیوز – نگرانی از تشدید دوباره درگیری‌های نظامی میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دیپلماتیک کشورهای خاورمیانه تبدیل شده است. مقام‌های ارشد منطقه هشدار داده‌اند که دور جدید جنگ احتمالاً پیامدهایی به‌مراتب مخرب‌تر از مراحل قبلی خواهد داشت؛ درگیری‌هایی که پیش‌تر نیز موجب بی‌ثباتی منطقه و آشفتگی در بازارهای جهانی انرژی شده بودند.
بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، روز شنبه در نشست امنیتی گفت‌وگوی منامه تأکید کرد که دور دوم جنگ خطرناک‌تر و ویرانگرتر خواهد بود و در نهایت نیز به نتیجه‌ای منجر نخواهد شد. او با ابراز نگرانی شدید از تحولات منطقه، نسبت به پیامدهای گسترش درگیری‌ها هشدار داد.
هم‌زمان، مقام‌های عربستان سعودی روز شنبه با ادامه حملات موشکی و پهپادی حوثی‌های یمن، آموزش حضوری در مدارس سراسر این کشور را به آموزش از راه دور تغییر دادند. ائتلاف تحت رهبری عربستان نیز روز یکشنبه اعلام کرد یک موشک بالستیک و یک پهپاد شلیک‌شده از سوی حوثی‌ها به سمت مناطق جنوبی این کشور رهگیری شده‌اند.
این تحولات نشان می‌دهد نگرانی از گسترش دامنه درگیری‌ها صرفاً به احتمال حمله مستقیم به ایران محدود نیست و کشورهای منطقه نیز خود را در معرض پیامدهای امنیتی و اقتصادی دور تازه جنگ می‌بینند.
نگرانی از حمله به زیرساخت‌های حیاتی ایران و پاسخ متقابل تهران
در ایران و دیگر کشورهای منطقه این نگرانی وجود دارد که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو پس از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در روز سه‌شنبه، مرحله جدید و گسترده‌تری از عملیات نظامی را آغاز کنند.
بر اساس ارزیابی‌ها، حملات احتمالی می‌تواند تأسیسات هسته‌ای و موشکی، نیروگاه‌ها و سایر زیرساخت‌های حیاتی ایران را هدف قرار دهد. در مقابل، تهران وعده داده است که به هرگونه حمله جدید با شدت پاسخ خواهد داد.
همین مسئله نگرانی کشورهای خلیج فارس را افزایش داده است؛ زیرا احتمال می‌رود در صورت ازسرگیری جنگ، تأسیسات انرژی و زیرساخت‌های غیرنظامی منطقه، از فرودگاه‌ها گرفته تا تأسیسات آب‌شیرین‌کن، بار دیگر هدف حملات قرار گیرند.
کشورهای عربی منطقه همچنین نگران هستند که موج جدید حملات ایران، اعتماد سرمایه‌گذاران و گردشگران به امنیت منطقه را بیش از پیش تضعیف کند. این نگرانی در شرایطی مطرح می‌شود که حملات پیشین و اختلال در مسیرهای تجاری و حمل‌ونقل، فعالیت اقتصادی کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
تنگه هرمز؛ گلوگاه آسیب‌پذیر تجارت و انرژی منطقه
یکی از مهم‌ترین محورهای نگرانی کشورهای خلیج فارس، تداوم اختلال در تجارت و حمل‌ونقل دریایی از طریق تنگه هرمز است. این آبراه یکی از مسیرهای حیاتی صادرات انرژی در جهان و از مهم‌ترین کریدورهای تأمین کالا در منطقه محسوب می‌شود.
حملات ایران به کشتی‌رانی در این مسیر، تجارت و حمل‌ونقل منطقه را مختل کرده و در کنار آن، کشورهای عربی خلیج فارس نیز با موج‌هایی از حملات موشکی و پهپادی علیه زیرساخت‌های حیاتی خود مواجه شده‌اند.
در همین زمینه، انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات متحده عربی، روز یکشنبه اعلام کرد مواضع ایران و آمریکا همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارد و اگر این اختلافات برطرف نشود، باید نگران بدترین سناریوها بود.
او تأکید کرد که منطقه خود را برای مواجهه با بدترین شرایط آماده کرده و امارات نیز برای حفاظت از دستاوردهای اقتصادی، الگوی توسعه، کشور، شهروندان و ساکنان خود آمادگی دارد.
قرقاش و وزیر امور خارجه مصر این اظهارات را در نشست امنیتی گفت‌وگوی منامه در بحرین مطرح کردند؛ نشستی که نگرانی‌های منطقه‌ای درباره آینده جنگ و پیامدهای آن محور اصلی مباحث آن بود.
نگرانی از تکرار حملات به کشورهای عربی
ایران در جریان جنگ، زیرساخت‌های غیرنظامی و پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای نفت‌خیز عربی خلیج فارس را به‌صورت مستقیم و همچنین از طریق متحدان منطقه‌ای خود، از جمله حوثی‌های یمن، هدف قرار داده است. هدف از این اقدامات، افزایش هزینه‌های جنگ برای اقتصاد جهانی و متحدان منطقه‌ای آمریکا عنوان شده است.
در ماه مارس، امارات متحده عربی بیشترین آسیب را از حملات موشکی و پهپادی ایران متحمل شد؛ حملاتی که در واکنش به عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران انجام گرفت. در موج دیگری از تشدید درگیری‌ها طی تابستان و پس از حملات آمریکا به ایران، کویت، بحرین و اردن عمدتاً هدف حملات قرار گرفتند.
اکنون نگرانی اصلی کشورهای منطقه این است که تکرار چنین حملاتی، این بار در مقیاسی گسترده‌تر، زیرساخت‌های اقتصادی و غیرنظامی آنها را با خسارت‌های بیشتری مواجه کند.
رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز هشدار داده است که تهران در صورت حملات جدید آمریکا و اسرائیل، بدون محدودیت جغرافیایی پاسخ خواهد داد. این موضع‌گیری نگرانی کشورهای خلیج فارس را درباره گسترش جغرافیایی درگیری‌ها افزایش داده است.
تلاش قطر برای جلوگیری از تشدید درگیری‌ها
در کنار نگرانی‌های امنیتی، تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق موقت میان ایران و آمریکا ادامه دارد. قطر هدایت تلاش‌های منطقه‌ای برای میانجی‌گری میان دو کشور را بر عهده گرفته و در تلاش است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در هفته آینده، زمینه دستیابی به توافقی موقت را فراهم کند.
در همین راستا، مقام‌های ایرانی روزهای شنبه و یکشنبه برای گفت‌وگو با میانجی‌ها در دوحه حضور داشتند. این مذاکرات پس از سفر هیأتی از قطر به تهران در روز جمعه انجام شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز هفته گذشته اعلام کرد که نیروهای نظامی کشور برای دفاع از سرزمین ایران در آمادگی کامل قرار دارند، اما تهران همچنان به دیپلماسی فرصت می‌دهد تا به نتیجه برسد.
این موضع‌گیری نشان‌دهنده تداوم هم‌زمان آمادگی نظامی و پیگیری مسیر دیپلماتیک از سوی ایران است؛ رویکردی که در شرایط افزایش نگرانی کشورهای منطقه از دور تازه جنگ، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :