فرسایش در ماشین جنگی آمریکا

جهان صنعت نیوز – در جریان عملیات نظامی اخیر علیه ایران، برخی حملات تلافی‌جویانه تهران توانسته‌اند از سامانه‌های دفاعی آمریکا عبور کنند. در یکی از این موارد، یک حمله پهپادی به یک مرکز فرماندهی آمریکا در کویت منجر به کشته شدن چند سرباز آمریکایی و زخمی شدن تعدادی دیگر شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که نیروهای آمریکایی هیچ هشدار قبلی درباره این حمله دریافت نکرده بودند. همچنین مشخص شد که استحکامات اطراف این مرکز برای مقابله با تهدیدهایی مانند خودروهای بمب‌گذاری‌شده طراحی شده بود، اما در برابر حمله مستقیم از بالا محافظت کافی نداشت.

بر اساس اظهارات برخی مقام‌های نظامی آمریکایی، این پایگاه عملاً فاقد سامانه مؤثر برای مقابله با پهپادها بوده است. چنین ضعفی در تأسیساتی که در نزدیکی ایران قرار دارد، از نظر برنامه‌ریزی دفاعی پرسش‌برانگیز تلقی می‌شود.

فرسایش توان نظامی آمریکا

در تحلیل برخی ناظران، این رخدادها می‌تواند نشانه‌ای از فشارهای ساختاری در توان نظامی آمریکا باشد. در سیستم‌های پیچیده، نشانه‌های افول معمولاً به صورت تدریجی و در قالب ضعف‌های کوچک ظاهر می‌شوند. در تاریخ نیز نمونه‌هایی از چنین روندی دیده شده است.

در دوره‌ای از تاریخ امپراتوری روم، زمانی که این امپراتوری به بیشترین وسعت خود رسیده بود، سطح آموزش و سواد در میان طبقات مختلف جامعه کاهش یافت. ارتش روم همچنان قدرتمند به نظر می‌رسید و تجهیزات مناسبی داشت، اما در مقایسه با دشمنان خود دیگر برتری مطلق گذشته را نداشت. در چنین شرایطی، ارتش ممکن است همچنان با همان شدت بجنگد، اما کارایی عملیاتی آن کاهش می‌یابد.

با وجود این نشانه‌ها، توان نظامی آمریکا همچنان از ایران برتر است. با این حال، برخی رخدادهای اخیر در جریان عملیات نظامی نشان می‌دهد که حتی در برابر دشمنی ضعیف‌تر نیز مشکلات عملیاتی می‌تواند به وجود آید. این مشکلات ممکن است ناشی از ضعف در آمادگی دفاعی، ناهماهنگی عملیاتی یا کمبود توجه به تهدیدهای جدید باشد.

یکی از انتقادهایی که در این زمینه مطرح شده، تغییر تمرکز در سیاست‌های نظامی است. برخی مقام‌های آمریکایی در سال‌های اخیر بر تقویت روحیه جنگندگی و توان تخریبی ارتش تأکید کرده‌اند. در مقابل، اهمیت آموزش، تحقیق و همکاری علمی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. حتی در مواردی محدودیت‌هایی برای حضور نیروهای نظامی در دوره‌های آموزشی دانشگاه‌های برجسته اعمال شده است.

در حالی که برتری نظامی آمریکا در دهه‌های گذشته تا حد زیادی بر پایه آموزش پیشرفته، فناوری و تحلیل دقیق اطلاعاتی شکل گرفته بود، برخی تحلیلگران معتقدند کاهش توجه به این حوزه‌ها می‌تواند در بلندمدت پیامدهای عملیاتی داشته باشد.

حملات اخیر همچنین نشان داده است که فناوری‌های نسبتاً ارزان می‌توانند خسارت‌های قابل توجهی ایجاد کنند. در یکی از موارد، یک پهپاد ایرانی توانست به مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین نفوذ کند و یک سامانه راداری پیشرفته را نابود کند. این سامانه راداری برای نظارت هوایی در یک منطقه وسیع از اقیانوس‌ها طراحی شده بود و ارزش آن ده‌ها میلیون دلار برآورد می‌شود. در مقابل، هزینه پهپادی که این سامانه را هدف قرار داد احتمالاً تنها چند ده هزار دلار بوده است.

چنین عدم توازنی میان هزینه تجهیزات دفاعی و ابزارهای تهاجمی ارزان می‌تواند به یکی از چالش‌های اصلی جنگ‌های مدرن تبدیل شود.

در کنار این حملات، یک حادثه دیگر نیز توجه تحلیلگران را جلب کرده است. در یک مورد سه جنگنده پیشرفته آمریکایی در یک حادثه آتش خودی در آسمان کویت ساقط شدند. هرچند خدمه این هواپیماها جان سالم به در بردند، اما این حادثه پرسش‌هایی درباره نحوه هماهنگی میان نیروهای آمریکایی و متحدان منطقه‌ای ایجاد کرده است. همچنین این سؤال مطرح شده که آیا این هواپیماها در فاصله‌ای بیش از حد نزدیک به یکدیگر پرواز می‌کردند یا مشکل در سیستم‌های ارتباطی وجود داشته است. چنین رخدادهایی می‌تواند نشان‌دهنده ضعف در هماهنگی عملیاتی در شرایط جنگی باشد.

نقش اتحادها در قدرت نظامی آمریکا

یکی از مهم‌ترین عوامل قدرت نظامی آمریکا پس از جنگ جهانی دوم شبکه گسترده اتحادهای بین‌المللی این کشور بوده است. همکاری با متحدان امکان استفاده از پایگاه‌های نظامی، تبادل اطلاعات و هماهنگی عملیات را فراهم می‌کند. در جنگ اخیر علیه ایران، آمریکا همکاری نزدیکی با اسرائیل داشته است. با این حال، بسیاری از متحدان سنتی آمریکا در اروپا از مشارکت مستقیم در این عملیات خودداری کرده‌اند.

رهبران برخی کشورهای بزرگ اروپایی اعلام کرده‌اند که در حملات شرکت نمی‌کنند و برخی مقام‌های اتحادیه اروپا نیز نسبت به تشدید تنش‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند.

در ادامه بحران، برخی کشورها تنها حمایت محدودی از عملیات آمریکا ارائه داده‌اند. برای مثال بریتانیا اجازه استفاده از یک پایگاه نظامی را داده است، اما این همکاری محدود بوده است.

این وضعیت تا حدی ناشی از تنش‌های سیاسی میان دولت آمریکا و برخی متحدان اروپایی است. در سال‌های اخیر روابط میان آمریکا و برخی کشورهای اروپایی با اختلاف‌هایی همراه بوده که بر همکاری‌های امنیتی نیز تأثیر گذاشته است. در چنین شرایطی، هماهنگی نظامی در عملیات‌های چندملیتی ممکن است دشوارتر شود.

قدرتی که هنوز پابرجاست اما تحت فشار است

مقایسه وضعیت کنونی با نمونه‌های تاریخی نشان می‌دهد که قدرت‌های بزرگ حتی پس از آغاز نشانه‌های ضعف می‌توانند برای مدت طولانی جایگاه خود را حفظ کنند. امپراتوری روم نیز پس از آغاز روند افول خود چند قرن دیگر دوام آورد. در مورد آمریکا نیز چنین وضعیتی ممکن است رخ دهد. توان نظامی این کشور همچنان بسیار بزرگ است و فاصله قابل توجهی با بسیاری از رقبای خود دارد. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند که نادیده گرفتن برنامه‌ریزی راهبردی، تخصص و همکاری دیپلماتیک می‌تواند در بلندمدت به کاهش کارایی این قدرت منجر شود.

اخبار برگزیدهسیاسی