نفت ۲۰۰ دلاری چه معنایی برای اقتصاد جهانی دارد؟

جهان صنعت نیوز – افزایش شدید قیمت نفت تنها به معنای گران شدن بنزین نیست. نفت در تقریباً تمام بخش‌های اقتصاد مدرن نقش دارد: از تولید کودهای کشاورزی گرفته تا حمل‌ونقل هوایی، صنایع شیمیایی و تولید کالاها. بنابراین جهش قیمت نفت می‌تواند به افزایش گسترده قیمت‌ها در اقتصاد جهانی منجر شود و در نهایت خطر رکود اقتصادی را افزایش دهد. برخی اقتصاددانان هشدار می‌دهند در شرایطی که رشد اقتصادی جهان هم‌اکنون نیز در حال کند شدن است، چنین شوکی می‌تواند اقتصاد جهانی را وارد یک چرخه رکودی کند.

در سطح ژئوپلیتیکی نیز پیامدهای چنین بحرانی قابل توجه است. کشوری که احتمالاً بیشترین سود را از نفت ۲۰۰ دلاری خواهد برد، روسیه است. افزایش قیمت انرژی می‌تواند درآمدهای نفتی مسکو را به شدت افزایش دهد و به این کشور امکان دهد فشار تحریم‌های غرب را کاهش داده و منابع بیشتری برای جنگ اوکراین تأمین کند. علاوه بر این، نیاز شدید کشورهای مختلف به نفت ممکن است موقعیت روسیه را در مذاکرات سیاسی و امنیتی تقویت کند.

در مورد چین، وضعیت پیچیده‌تر است. این کشور بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان است و در کوتاه‌مدت از بحران عرضه آسیب‌پذیر خواهد بود. با این حال، چین در بلندمدت مزیت‌های مهمی دارد: ذخایر عظیم نفتی استراتژیک و سرمایه‌گذاری گسترده در انرژی‌های جایگزین. امروز بیش از نیمی از خودروهای فروخته‌شده در چین برقی هستند، این کشور تقریباً نیمی از نیروگاه‌های هسته‌ای در حال ساخت جهان را در اختیار دارد و بخش بزرگی از رشد مصرف برق خود را با انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌کند.

همین روند می‌تواند پیامد ژئوپلیتیکی مهمی داشته باشد. اگر بحران نفتی طولانی شود، بسیاری از کشورها برای کاهش وابستگی به نفت به سمت فناوری‌های انرژی پاک حرکت خواهند کرد. اما بخش بزرگی از این فناوری‌ها در اختیار چین است؛ این کشور بیش از ۶۰ درصد توربین های بادی, حدود ۷۰ درصد باتری های خودروهای برقی, بیش از ۸۰ درصد پنل‌های خورشیدی و نزدیک به ۹۰ درصد مواد نادر معدنی جهان را تولید می‌کند. در چنین سناریویی، جهان ممکن است از وابستگی به نفت خاورمیانه به سمت وابستگی بیشتر به زنجیره‌های تأمین انرژی پاک چین حرکت کند.

به همین دلیل برخی تحلیلگران می‌گویند اگر نفت به ۲۰۰ دلار برسد، جهان وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت خواهد شد؛ مرحله‌ای که می‌تواند ساختار اقتصاد جهانی، توازن قدرت میان قدرت‌های بزرگ و حتی نظام‌های سیاسی کشورها را تغییر دهد. تجربه بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ نشان داد که شوک‌های انرژی می‌توانند تحولات عمیق اقتصادی و سیاسی ایجاد کنند. بحران کنونی نیز ممکن است آغازگر تغییرات مشابهی باشد؛ تغییراتی که پیامدهای کامل آن هنوز قابل پیش‌بینی نیست.

اخبار برگزیدهاقتصاد کلان