کود، انرژی، حملونقل؛ زنجیره تأمین جهانی در آستانه فروپاشی
جهان صنعت نیوز – جنگ ایران تنها یک بحران ژئوپولیتیک در خاورمیانه نیست و بهسرعت به یک شوک اقتصادی جهانی تبدیل شده که شهروندان آمریکایی نیز آن را در زندگی روزمره خود احساس میکنند. از قیمت بنزین و مواد غذایی گرفته تا نرخ وام مسکن و بهای بلیت هواپیما، پیامدهای این جنگ در حال فشار آوردن بر بودجه خانوارهای آمریکایی است و هرچه جنگ طولانیتر شود، این فشار شدیدتر خواهد شد.
دولت ترامپ ابتدا وعده داد که جنگ «حدود یک ماه» طول میکشد، اما اکنون رئیسجمهور میگوید عملیات ادامه خواهد یافت. این ابهام زمانی، هزینههای نظامی را افزایش داده و بازارها را نگران کرده است. همزمان، تحلیلگران هشدار میدهند که این جنگ میتواند به ضرر جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای تمام شود.
- شوک انرژی: بسته شدن تنگه هرمز مهمترین عامل افزایش قیمتهاست. میانگین قیمت بنزین در آمریکا به ۳.۶۰ دلار رسیده و تنها در یک هفته ۳۵ سنت افزایش یافته است. این افزایش، هزینه حملونقل، بستهبندی و تولید را بالا برده و بهزودی در قیمت کالاهای مصرفی و مواد غذایی منعکس خواهد شد. کارشناسان هشدار میدهند که اگر اختلال در هرمز ادامه یابد، قیمت نفت میتواند از رکورد ۱۴۷ دلار نیز عبور کند. سپاه پاسداران نیز تهدید کرده که اگر حملات ادامه یابد، قیمت نفت بیش از ۲۰۰ دلار خواهد شد.
- زنجیره تأمین جهانی در بحران : تنگه هرمز تنها مسیر نفت نیست؛ بلکه محل عبور کود شیمیایی، گاز مایع، مواد اولیه الکترونیک، دارو، پوشاک و باتری است. مسیرهای جایگزین مانند کانال سوئز نیز به دلیل حملات حوثیها ناامن شدهاند. این یعنی هزینه تولید کالاهای الکترونیکی، خودرو، پلاستیک، لاستیک و حتی دارو افزایش خواهد یافت.
- کشاورزی و مواد غذایی در خطر : خلیج فارس ۴۹ درصد اوره جهان و ۳۰ درصد آمونیاک را تأمین میکند؛ دو ماده حیاتی برای تولید کود. قیمت اوره از آغاز جنگ ۳۵ درصد افزایش یافته است. انجمن کشاورزان آمریکا هشدار داده که کمبود کود میتواند باعث کاهش تولید محصولات و افزایش قیمت مواد غذایی شود. حتی اگر آمریکا مستقیماً از خلیج فارس کود وارد نکند، افزایش قیمت جهانی بهسرعت به بازار داخلی منتقل میشود.
- هزینه سفر و حملونقل هوایی: قیمت سوخت جت ۵۸ درصد افزایش یافته و شرکتهای هواپیمایی از آسیا تا آمریکا در حال افزایش هزینه سوخت یا کاهش پروازها هستند. برخی کشورها حتی به تعلیق پروازهای غیرضروری فکر میکنند.
- فلزات، فناوری و صنایع سنگین: حدود ۸ درصد آلومینیوم جهان در خلیج فارس تولید میشود. توقف صادرات قطر و بحرین قیمت آلومینیوم را به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسانده است؛ افزایشی که بر قیمت خودرو، ساختوساز و هوافضا اثر میگذارد. همچنین، اختلال در صادرات هلیوم که ماده حیاتی برای تولید نیمههادیها، MRI، باتری خودروهای برقی و تجهیزات دفاعی میتواند قیمت لپتاپ، گوشی و خودرو را افزایش دهد.
به گفته کارشناسان، جنگ ایران از روز اول در حال ضربه زدن به اقتصاد آمریکا بوده است. افزایش قیمت انرژی، اختلال در تجارت جهانی، فشار بر کشاورزی و رشد تورم، همگی میتوانند اقتصاد آمریکا را به سمت رکود سوق دهند و این تنها آغاز ماجراست، مگر اینکه مسیر جنگ تغییر کند.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانلینک کوتاه :