فرار بزرگ مرغهای برزیلی از خاورمیانه
تنشهای نظامی در خاورمیانه و درگیری میان ایران، آمریکا و اسرائیل، امواج شوکآوری را به بازارهای جهانی مواد غذایی ارسال کرده است. جهش ناگهانی قیمت انرژی، افزایش هزینههای حملونقل و گرانی نهادههای کشاورزی، زنجیره تامین کالاهای اساسی به ویژه در دو بخش لبنیات و مرغ را با چالشهای بیسابقهای مواجه ساخته است.
جهان صنعت نیوز – آغاز درگیریهای نظامی در منطقه، تبعات اقتصادی گستردهای را به همراه داشته است. یکی از نخستین و مهمترین واکنشهای بازار به این تنشها، جهش چشمگیر قیمت انرژی بود؛ به گونهای که در کمتر از دو هفته، بهای نفت خام برنت با افزایشی در حدود بیست دلار در هر بشکه مواجه شد. این شوک قیمتی در بازار انرژی، به سرعت به سایر بخشهای اقتصادی از جمله هزینههای لجستیک، حملونقل دریایی و تولید نهادههای کشاورزی سرایت کرد. در پی این تحولات، شرکتهای فعال در حوزه صنایع غذایی استراتژیهای خود را تغییر داده و تمرکز اصلی خود را بر تضمین امنیت عرضه و انجام خریدهای فوری معطوف کردهاند.
تلاطم در بازار لبنیات و سایه سنگین خریدهای احتیاطی
بررسی روندهای تجاری نشان میدهد که تاثیر شرایط جنگی بر بازار جهانی لبنیات، بیش از آنکه ناشی از کاهش مستقیم تولیدات باشد، ریشه در اختلالات زنجیره تجارت و رفتارهای احتیاطی خریداران دارد. آمارها نمایانگر این التهاب است؛ در حراج بینالمللی شماره سیصد و نود و نه که در چهارم مارس برگزار شد، شاخص کلی قیمت لبنیات با رشدی معادل پنج و هفت دهم درصد همراه شد و میانگین قیمتها را به ۴۳۰۱ دلار در هر تن رساند که نشاندهنده پنجمین افزایش متوالی قیمتها در این بازار است.
در میان محصولات مختلف، پودر شیر بدون چربی رکورددار افزایش قیمت بود و با یک جهش قابل توجه ۹.۱ درصدی، به رقم ۳۲۴۳ دلار در هر تن رسید. سایر محصولات نیز از این موج در امان نماندند؛ به طوری که پنیر موزارلا ۷.۹ درصد، کره ۶.۱ درصد، چربی شیر بدون آب ۵.۷ درصد، پودر شیر کامل ۴.۵ درصد و پنیر چدار ۴.۳ دهم درصد افزایش قیمت را تجربه کردند. این روند صعودی همهجانبه، سیگنالی از تشدید رفتارهای خرید احتیاطی در سایه نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی است.
بحران تامین خوراک دام و آسیبپذیری کشورهای منطقه
موج افزایش قیمتها به بازار نهادههای دامی نیز کشیده شده است. رشد ۱۰ درصدی قیمت کنجاله سویا در بازارهای جهانی، مستقیما به افزایش ۴ تا ۶ درصدی هزینههای تامین خوراک دام منجر شده است. با در نظر گرفتن این موضوع که حدود ۷۰ درصد از کل هزینههای عملیاتی مزارع به تامین خوراک اختصاص دارد، تداوم روند صعودی قیمت غلات، حاشیه سود تولیدکنندگان را به شدت تهدید میکند.
این بحران برای کشورهای حاشیه خلیج فارس که وابستگی شدیدی به واردات مواد غذایی و نهادههایی چون غلات، ذرت و یونجه دارند، ابعاد نگرانکنندهتری دارد. کشور امارات بین ۸۰ تا ۹۰ درصد از نیاز مصرفی خود را از طریق واردات تامین میکند و عربستان نیز سالانه نیازمند واردات بیش از ۴ تا ۵ میلیون تن غلات است. در شرایط کنونی، ترکیب عواملی نظیر افزایش حق بیمههای دریایی، صعود هزینههای حملونقل و گرانی انرژی، فشارهای مالی سنگینی را بر واردکنندگان این منطقه تحمیل کرده است.
انسداد مسیرهای کشتیرانی و تغییر نقشه تجارت مرغ
تبعات درگیریهای نظامی در بازار تجارت گوشت مرغ بسیار ملموس بوده است. از تاریخ چهارم مارس، پنج خط اصلی کشتیرانی بینالمللی ارسال کانتینرهای یخچالدار به مقاصد کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان، امارات، عمان، قطر، کویت، عراق و بحرین را متوقف کردند. این اقدام، ضربه بزرگی به صادرات برزیل به عنوان بزرگترین صادرکننده مرغ جهان وارد کرد و دسترسی این کشور را به دو بازار کلیدی خود قطع نمود.
در سال ۲۰۲۵، عربستان ۲۵۹ هزار تن، و امارات ۲۴۸ هزار تن مرغ از برزیل وارد کرده بودند. با مسدود شدن این مسیرها، برزیل ناچار شده است محمولههای صادراتی خود را به سمت بازارهای جایگزین نظیر ژاپن، آفریقای جنوبی و فیلیپین هدایت کند؛ تغییری که فرصتهای تازهای را برای واردکنندگان اروپایی فراهم آورده است.
همزمان با این چالشها، رشد قیمت جهانی ذرت، گندم و سویا فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان طیور وارد کرده است. چنانچه این وضعیت برای مدت طولانیتری ادامه یابد، ذخایر استراتژیک خوراک دام در کشورهای وابسته مانند امارات و عربستان با چالشی جدی مواجه خواهد شد و احتمال میرود الگوهای تجارت جهانی در دو بخش حیاتی مرغ و لبنیات برای همیشه دگرگون شود.
اخبار برگزیدهکشاورزی
لینک کوتاه :