هوش مصنوعی هم نمی‌تواند بحران جنگ ایران را خنثی کند

جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای کرده که بسیاری از اقتصاددانان آن را «بزرگ‌ترین شوک نفتی تاریخ» می‌دانند. با حذف روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از بازار بازار انرژی با نوساناتی روبه‌رو شده که هیچ نمونه مشابهی در دهه‌های اخیر ندارد. جهش‌های لحظه‌ای قیمت نفت، آزادسازی بی‌سابقه ذخایر استراتژیک و سقوط ریسک‌پذیری در بازارهای مالی، تنها بخشی از پیامدهای این بحران است.

جهان صنعت نیوز – جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای کرده که بسیاری از اقتصاددانان آن را «بزرگ‌ترین شوک نفتی تاریخ» می‌دانند. با حذف روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از بازار بازار انرژی با نوساناتی روبه‌رو شده که هیچ نمونه مشابهی در دهه‌های اخیر ندارد. جهش‌های لحظه‌ای قیمت نفت، آزادسازی بی‌سابقه ذخایر استراتژیک و سقوط ریسک‌پذیری در بازارهای مالی، تنها بخشی از پیامدهای این بحران است.

برخی تحلیلگران تلاش کرده‌اند این وضعیت را با بحران‌های گذشته مقایسه کنند، اما فایننشال تایمز یادآور می‌شود که تجربه سال ۲۰۲۵ زمانی که تعرفه‌های ناگهانی آمریکا شوک شدیدی به بازارها وارد کرد نمی‌تواند راهنمای امروز باشد. آن زمان، پس از یک دوره آشفتگی، اقتصاد جهانی به‌طور شگفت‌انگیزی احیا شد؛ رشد جهانی افزایش یافت، بازار سهام جهش کرد و آمریکا وارد دوره‌ای از رونق شد. دلیل اصلی این بازگشت، موج عظیم فناوری و هوش مصنوعی بود که اثر منفی تعرفه‌ها را خنثی کرد.

اما بحران ۲۰۲۶ ماهیت کاملاً متفاوتی دارد. برخلاف سال گذشته، تورم انرژی دوباره اوج گرفته و بانک‌های مرکزی دیگر امکان کاهش نرخ بهره برای حمایت از اقتصاد را ندارند. بازارها اکنون افزایش نرخ بهره در اروپا و بریتانیا و توقف چرخه کاهش نرخ‌ها در آمریکا را پیش‌بینی می‌کنند. این یعنی سیاست پولی نه‌تنها حمایتی نیست، بلکه به سمت انقباض بیشتر حرکت می‌کند.

بازارهای مالی نیز نشانه‌های ضعف را آشکار کرده‌اند. دارایی‌های پرریسک از سهام هوش مصنوعی تا رمزارزها و بازار اعتبارات خصوصی در حال عقب‌نشینی‌اند و به تعبیری، «عصر معصومیت» در این بازارها پایان یافته است.

در خلیج فارس نیز وضعیت مشابهی دیده می‌شود. منطقه‌ای که در سال‌های اخیر به یکی از معدود موتورهای رشد جهانی تبدیل شده بود، اکنون با تهدید امنیتی و اقتصادی روبه‌روست. حملات ایران به کشورهای خلیج فارس و اختلال در هرمز، جذابیت این منطقه برای سرمایه و نیروی کار را کاهش داده و اثرات آن به اقتصادهای وابسته مانند هند، کره جنوبی و چین نیز سرایت کرده است.

در غرب، بازار کار نیز تحت فشار قرار گرفته است. افزایش بیکاری در آمریکا و بریتانیا، همراه با شوک جدید هزینه‌های انرژی، خانوارها را  به‌ویژه پس از افزایش ۲۰ درصدی هزینه‌های زندگی از سال ۲۰۲۲ تاکنون در موقعیتی شکننده قرار داده است.

امید به اینکه فناوری بتواند مانند سال گذشته اقتصاد را نجات دهد، این بار با تردید همراه است. هوش مصنوعی یکی از انرژی‌برترین فناوری‌های تاریخ است و افزایش قیمت انرژی می‌تواند سرعت رشد آن را کاهش دهد و این یعنی موتور اصلی رشد جهانی ممکن است برای مدتی از کار بیفتد.

مجموع این عوامل نشان می‌دهد که بحران کنونی نه‌تنها عمیق‌تر، بلکه ماهیتی رکودی–تورمی دارد؛ موج‌هایی که به‌جای خنثی کردن یکدیگر، یکدیگر را تقویت می‌کنند. به همین دلیل، این بار برخلاف ۲۰۲۵، اقتصاد جهانی با بی‌ثباتی، نااطمینانی و فشارهای مالی گسترده روبه‌روست.

اخبار برگزیدهاقتصاد کلان
شناسه : 577355
لینک کوتاه :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *