شکاف فزاینده واشنگتن و تلآویو؛ آیا ترامپ در حال خروج از جنگ است؟
عقبنشینی اخیر و تعلیق موقت حملات به زیرساختهای انرژی ایران از سوی دونالد ترامپ، نشاندهنده شکافی فزاینده میان اهداف جنگی واشنگتن و تلآویو است. در حالی که اسرائیل با تداوم حملات نظامی به دنبال تغییر ساختار سیاسی و خنثی کردن دائمی تهدیدات نظامی و موشکی است، تمرکز اصلی رئیسجمهور آمریکا بر جلوگیری از وقوع یک بحران جهانی انرژی و تلاش برای رسیدن به نوعی توافق دیپلماتیک قرار دارد. اکونومیست در گزارشی به بررسی پیامدهای این تفاوت دیدگاه، وضعیت میدانی نبرد موشکی و چشمانداز مبهم پایان این درگیری پیچیده میپردازد که برخلاف پیشبینیها، نشانه ای از فروپاشی در آن دیده نمیشود.
جهان صنعت نیوز – دونالد ترامپ در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که تمامی حملات نظامی علیه نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران را به مدت پنج روز تعلیق میکند. با این حال، کمتر از یک ساعت بعد، ارتش اسرائیل اعلام کرد که جنگندههایش در حال انجام حملاتی علیه اهدافی در قلب تهران هستند. اگرچه این اقدام ارتش اسرائیل مستقیماً با بیانیه رئیسجمهور آمریکا در تضاد نبود، چرا که تعلیق مد نظر ترامپ تنها شامل اهداف انرژی میشد که پیشتر به دلیل تداوم حملات در تنگه هرمز تهدید به انهدام شده بودند، اما پیامدهای سیاسی خاص خود را به همراه داشت.
حملات اسرائیل همچنان با هماهنگی آمریکاییها انجام میشود و آنها به سوختگیری جنگندههای اسرائیلی ادامه میدهند. با این وجود، ادعای ترامپ مبنی بر انجام مذاکراتی با ایران برای حل و فصل کامل خصومتها، باعث ایجاد نگرانی در میان مقامات ارتش اسرائیل شده است؛ چرا که احساس میکنند شریک اصلی آنها ممکن است در حال خروج از این جنگ باشد.
در حالی که ترامپ در شبکههای تلویزیونی آمریکا از گفتگوهای عالی با ایران سخن میگوید، یک مقام کشورهای حاشیه خلیج فارس تایید کرده است که ایران در عرصه عمومی وجود چنین مذاکراتی را قاطعانه تکذیب کرده و در محافل خصوصی نیز پیشنهادهای آمریکا را رد کرده است. در همین حال، یک واحد اعزامی از تفنگداران دریایی آمریکا همچنان در مسیر خلیج فارس است و ممکن است علیه مواضع مشرف به تنگه هرمز یا جزیره خارگ که قطب اصلی انرژی ایران است، وارد عمل شود. با این اوصاف، اسرائیلیها امیدوارند که تاخیر در حمله به نیروگاههای ایران تنها یک تاکتیک از سوی ترامپ برای خرید زمان و آرام کردن بازارهای انرژی باشد.
اما واقعیت این است که این عقبنشینی میتواند نشاندهنده تفاوت بنیادین در اهداف جنگی دو متحد باشد. اسرائیل این جنگ را گامی حیاتی برای خنثی کردن تهدیدات نظامی، برنامههای موشکی و هستهای و همچنین قطع حمایت از نیروهای نیابتی میداند؛ هدفی که معتقد است تنها از طریق تغییر حاکمیت محقق میشود. اما ترامپ که در ابتدا با این اهداف همسو به نظر میرسید، اکنون بیشتر نگران تداوم جریان نفت از خلیج فارس است تا جایی که تا کنون دو بار پس از بمباران اهداف مرتبط با انرژی توسط جنگندههای اسرائیلی، از این کشور انتقاد کرده است.
ارزیابی میدانی نبرد و تابآوری در برابر حملات
تمرکز فزاینده آمریکا بر جلوگیری از بحران انرژی جهانی که مسئولیت آن متوجه واشنگتن خواهد شد، باعث شده تا اسرائیل با این احتمال مواجه شود که جنگ بدون دستیابی به هدف اصلی تعیین شده توسط بنیامین نتانیاهو، یعنی فراهم کردن زمینه برای یک قیام مردمی و تغییر حاکمیت، به پایان برسد. ترور رهبر عالی ایران و سایر مقامات ارشد از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ممکن است روند تصمیمگیری در ایران را مختل کرده باشد، اما دولت اسرائیل از اینکه هیچ نشانهای از فروپاشی سیستماتیک دیده نمیشود، به شدت سرخورده است. علاوه بر این، برنامه موشکهای بالستیک ایران نیز به طور کامل نابود نشده است.
اسرائیل ادعا میکند که حدود سه چهارم پرتابگرهای موشکی ایران را منهدم یا مدفون کرده و خطوط تولید موشک را از بین برده است. با این حال، حتی با وجود کاهش نرخ پرتابها، ایران همچنان روزانه حداقل دهها موشک به سمت اسرائیل شلیک میکند. ارتش اسرائیل مدعی است که بیش از ۹۰ درصد این موشکها را رهگیری میکند که در صورت صحت، آمار قابل توجهی است؛ اما موشکهایی که از این سد دفاعی عبور میکنند آسیبهای واقعی و جدی به همراه دارند. به عنوان نمونه، اصابت مستقیم موشکها به شهرهای دیمونا و عراد باعث مجروح شدن حدود ۱۸۰ غیرنظامی شد.
رویکرد متناقض و چشمانداز مبهم پایان درگیری
طراحان جنگی در آمریکا و اسرائیل از ابتدا انتظار نداشتند که ترامپ برای مدت طولانی در این جنگ باقی بماند. سوابق او نشاندهنده تمایل به عملیاتهای سریع و پر سر و صدا مانند ربودن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا است. همچنین او دستور پایان ناگهانی جنگ قبلی اسرائیل با ایران را در کمتر از دو روز پس از حمله بمبافکنهای آمریکایی به تاسیسات غنیسازی هستهای صادر کرد. به همین دلیل، مهمترین حملات هوایی در جنگ کنونی در همان ۱۰۰ ساعت اول متمرکز شد تا در صورت توقف ناگهانی جنگ توسط رئیسجمهور آمریکا، اهداف کلیدی محقق شده باشد.
با این حال، با پیشرفت جنگ، وزرای اسرائیلی به این باور رسیدند که ترامپ تا زمانی که اسرائیل بخواهد در کنار آنها خواهد ماند. در همین راستا، در روز دوم فروردین ژنرال هرتزی هالوی، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل اعلام کرد که جنگ تنها به نیمه راه خود رسیده و تا پایان عید اوایل اردیبهشت ادامه خواهد داشت.
اگرچه تداوم جنگ تا آن زمان محتمل است، اما تصمیمگیری در مورد آن ممکن است به طور کامل در اختیار ترامپ یا نتانیاهو نباشد. طولانی شدن غیرمنتظره این نبرد در کنار عقبنشینیهای اخیر ترامپ، این ایده را که ساختار حاکمیتی ایران شکننده است و امکان تغییر آن وجود دارد، تضعیف میکند.
در عوض، به نظر میرسد این کارزار با محاسبات اشتباه، یا به صورت فرسایشی ادامه خواهد یافت و یا به شکلی آشفته به پایان میرسد؛ پایانی که در آن ایران با وجود دریافت ضربات سنگین، همچنان قوی باقی مانده و توانایی وارد کردن آسیبهای قابل توجه به منطقه و جهان را حفظ خواهد کرد.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :