تله نامتقارن در هرمز؛ چگونه پهپادهای ارزانقیمت ناوگان افسانهای آمریکا را فلج کردند؟
نشریه «آتلانتیک» به بررسی تغییر موازنه در درگیریهای اخیر میپردازد. با وجود برتری اولیه و قاطع نظامی آمریکا و متحدانش، مسدود شدن عملی تنگه هرمز توسط ایران با استفاده از تسلیحات ارزانقیمت مانند پهپادها و مینهای دریایی، روند جنگ را تغییر داده است. نویسندگان استدلال میکنند که استراتژی جنگ نامتقارن ایران، نیازی به پیروزی قطعی نظامی در برابر ناوگان پیشرفته آمریکا ندارد؛ بلکه صرف ایجاد اختلال در اقتصاد جهانی و تحمیل هزینههای فرسایشی، برای به چالش کشیدن این ابرقدرت کافی است.
جهان صنعت نیوز – جنگ ایران در ابتدا به عنوان آزمایشی برای توانمندیها و ذخایر نظامی آغاز شد و ایالات متحده و اسرائیل برتری آشکاری در آن داشتند. آمریکا حدود ۲۰ کشتی و زیردریایی (از جمله ۲ ناو هواپیمابر)، ۵۰,۰۰۰ نیروی نظامی و صدها هواپیما و پهپاد را به میدان آورد. دونالد ترامپ با اعلام اینکه زمان پایان جنگ را او تعیین خواهد کرد، تنها پس از چند روز مدعی پیروزی شد. اما با مسدود شدن مؤثر تنگه هرمز توسط ایران، جایی که معمولاً یکپنجم عرضه نفت جهانی از آن عبور میکند، روند این جنگ به شدت تغییر کرده است. واشنگتن با اعزام نیروهای کمکی به این وضعیت واکنش نشان داده است؛ به گفته مقامات دفاعی، ۳ کشتی دوزیست حامل بیش از ۵,۰۰۰ تفنگدار و ملوان از آسیا به سمت خلیج فارس در حرکت هستند و پنتاگون نیز در حال آمادهسازی برای اعزام ۲,۰۰۰ چترباز از لشکر ۸۲ هوابرد است.
با این وجود، ایهود باراک، نخستوزیر پیشین اسرائیل، هشدار داده است که برای بازگشایی تنگه هرمز، آمریکا باید ۲ لشکر (معادل حداقل ۲۰,۰۰۰ نیرو) را در منطقه مستقر کند و برای حضوری طولانیمدت آماده شود. مسئله اینجاست که توانایی ایران برای بسته نگه داشتن این آبراه، نیازی به شکست دادن نیروی اعزامی آمریکا ندارد. صرف تهدید به حمله، یا برخورد تصادفی یک مین یا پهپاد با یک نفتکش، برای رسیدن تهران به اهدافش کافی است. در نتیجه، اهرم فشار برای تعیین چگونگی پایان جنگ از واشنگتن به تهران منتقل شده است.
استراتژی جنگ نامتقارن؛ پهپادها و مینها در برابر تسلیحات پیشرفته
استراتژی کنونی ایران، یعنی جنگ نامتقارن در برابر نیروهای برتر آمریکایی، یادآور روشهایی است که عراق بیش از دو دهه پیش علیه ارتش آمریکا به کار میگرفتند. امروزه، تسلیحات ارزان، متحرک و با قابلیت پنهانسازی آسان، مانند پهپادها و مینهای شناور ایرانی، تهدیدی بزرگ برای تسلیحات بسیار پیشرفته و گرانقیمت آمریکایی محسوب میشوند. مقامات آمریکایی معتقدند که در حال حاضر حدود ۱۲ مین ایرانی در آبراه وجود دارد و حدود ۵,۰۰۰ مین دیگر در انبارها نگهداری میشود.
ارتش آمریکا مدعی است که از آغاز جنگ، بیش از ۹,۰۰۰ هدف را مورد اصابت قرار داده، ۱۴۰ شناور نیروی دریایی ایران را غرق کرده و حدود ۹۰ درصد از توان پهپادی و موشکی ایران را کاهش داده است. با این حال، به نظر میرسد ایران در حال حفظ و مدیریت استراتژیک زرادخانه باقیمانده خود است. تهران موشکهای بالستیک را برای اهداف نمادین یا دوردست (مانند اسرائیل یا پایگاه آمریکا) نگه داشته و برای حملات مکررتر به زیرساختهای اقتصادی (مانند پالایشگاههایی در امارات و کویت) از پهپادها استفاده میکند. این هدفگیری زیرساختها با هدف ایجاد حداکثر خسارت اقتصادی و فشار بر متحدان خلیج فارس برای وادار کردن ترامپ به یافتن راه حلی برای توقف خسارات انجام میشود.
چالشهای پیچیده مینروبی و تکرار تجربیات تلخ گذشته
برای اینکه آمریکا بتواند دست برتر را در این نبرد پیدا کند، باید اهداف متحرک ایران مانند پرتابگرها، پهپادها و قایقهای تندرو مینگذار را هدف قرار دهد که این کار بسیار دشوارتری نسبت به انهدام اهداف ثابت است. تاریخ نظامی آمریکا، به ویژه در جریان عملیات سال ۱۹۸۷ و جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، مملو از نمونههایی است که آسیبپذیری ناوهای پیشرفته در برابر مینهای دریایی را ثابت میکند.
عملیات ضد مین در ارتش آمریکا در حال حاضر در دوره گذار است. در سال ۲۰۲۵، نیروی دریایی طرح خارج کردن نیمی از ناوگان هشتگانه مینروبهای کلاس اونجر را اجرایی کرد و اکنون تنها ۴ فروند از این کشتیها باقی ماندهاند که آنها نیز در ژاپن مستقر هستند. کارشناسان نظامی تاکید میکنند که عملیات پاکسازی مینها تا زمانی که تهدید موشکها و پهپادها کاهش نیابد، اصلاً نمیتواند آغاز شود.
در نهایت، انجام تنها چند حمله محدود با مین یا پهپاد کافی است تا کشتیرانی تجاری را که هماکنون بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است، کاملا فراری دهد. همانطور که در جنگ عراق آمریکا هرگز نتوانست تهدید بمبهای کنار جادهای را کاملاً از بین ببرد و تنها به ساخت تجهیزات مقاومتر روی آورد، در این جنگ نیز ایران نیازی به پیروزی مطلق ندارد؛ صرف مقاومت و ادامه دادن به این نبرد فرسایشی، برای به بنبست کشاندن قدرت برتر نظامی جهان کفایت میکند.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :