اشتباه محاسباتی واشنگتن؛ چرا رویارویی همزمان در دو جبهه به شکست استراتژیک میانجامد؟
واشنگتن پست به بررسی اشتباه استراتژیک دولت دونالد ترامپ در گشودن همزمان دو جبهه نبرد پرداخته است. یک جنگ تجاری با اروپا و چین، و یک جنگ نظامی با ایران. اگرچه برای هر یک از این رویاروییها به طور مستقل توجیههای وجود دارد، اما پیگیری همزمان آنها باعث فرسایش شدید ائتلافهای بینالمللی و ایجاد تضاد در اهداف اقتصادی و نظامی شده است. تلاقی تورم ناشی از تعرفههای گمرکی با جهش قیمت انرژی به دلیل تنش در خاورمیانه، در نهایت واشنگتن را مجبور خواهد کرد تا یکی از این دو جبهه را فدای دیگری کند. بر اساس اصول کلاسیک استراتژی نظامی، جنگیدن در دو جبهه همزمان به معنای از دست دادن همه چیز خواهد بود.
جهان صنعت نیوز – ریشه دقیق این اصل بنیادین که «هرگز در دو جبهه نجنگید» در گذر زمان گم شده است؛ قاعدهای که میتوان ردپای آن را در رساله کلاسیک «هنر جنگ» اثر سون تزو در قرن ۵ پیش از میلاد، تا آموزههای ناپلئون بناپارت و فیلد مارشال برنارد لاو مونتگومری، فرمانده ارشد نیروهای بریتانیایی در جنگ جهانی دوم جستجو کرد. با این حال، یک نکته کاملاً روشن است و آن اینکه هیچکس این اصل بدیهی را با دونالد ترامپ در میان نگذاشته است. ایالات متحده اکنون به طور همزمان وارد دو جنگ بزرگ شده است. یک جنگ تجاری با چین و اروپا، و یک جنگ واقعی با ایران. این رویکرد بدون شک یک اشتباه محاسباتی جدی به شمار میرود.
رئیسجمهور آمریکا اشتهای سیریناپذیری برای درگیری دارد. او در کمتر از یک سال گذشته، در روزی که با عبارتی عجیب آن را روز آزادسازی نامید، سیستم تجارت جهانی را پاره کرد و تعرفههای تنبیهی سنگینی بر شرکای تجاری و متحدان ایالات متحده وضع کرد. او در اوایل سال جاری میلادی نیز عملیاتی را برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا آغاز کرد و ماه گذشته یک حمله همهجانبه را با هدف نابودی نیروهای مسلح و تغییر ساختار سیاسی در ایران ترتیب داد. طنز ماجرا اینجاست که دولتی که بسیاری تصور میکردند رویکردی انزواطلبانه خواهد داشت و وعده داده بود که آمریکا در اولویت است، اکنون بیشتر انرژی خود را صرف تلاش برای تغییر شکل بقیه جهان میکند.
منطق مستقل درگیریها و بنبست ائتلافها
باید گفت که میتوان دلایلی برای هر یک از این جنگها به صورت جداگانه ارائه کرد. اما مشکل اصلی، پیگیری هر دو جنگ به صورت همزمان است که دو چالش بزرگ را به همراه دارد. نخستین چالش، کشیده شدن ائتلافها به نقطه فروپاشی است. به عنوان مثال، در خلیج فارس بسیار مفید خواهد بود که آمریکا بتواند روی نیروهای دریایی فرانسه، پشتیبانی هوایی بریتانیا، یا صنایع دفاعی کانادا و آلمان برای تداوم جریان تسلیحات حساب کند. اما وقتی واشنگتن به تازگی تعرفههای تنبیهی علیه همین کشورها وضع کرده و مانع صادرات آنها شده است، جلب این حمایتها بسیار دشوار میشود. مسئله این نیست که اروپاییها همدلی خاصی با تهران دارند، بلکه رایدهندگان اروپایی به طور قابل درکی هیچ حس همراهی با رئیسجمهوری که به صادرکنندگان آنها حمله کرده و خواهان انتقال مشاغل به آن سوی اقیانوس اطلس است، ندارند.
تضاد اهداف و چشمانداز شکست همهجانبه
چالش دوم این است که اهداف این دو جبهه خیلی زود با یکدیگر در تضاد قرار میگیرند. حفظ عوارض و محدودیتهای وارداتی که برای جنگ تجاری ضروری است، در شرایطی که زنجیرههای تامین کالا به دلیل بسته شدن خطوط کشتیرانی در خلیج فارس به هم ریخته، قیمت نفت در حال انفجار است و مواد معدنی و قطعات حیاتی برای پیشبرد جنگ نظامی مورد نیاز است، عملاً غیرممکن میشود. بدتر از آن، حفظ حمایت سیاسی از وضع تعرفهها در صورت بروز جهش تورمی همواره دشوار بوده است.
حال پرسش اینجاست که چرا باید با یک اقدام نظامی در خاورمیانه و افزایش هزینههای انرژی، بر آتش این تورم هیزم ریخت؟
اگر تورم از کنترل خارج شود، رئیسجمهور آمریکا احتمالاً مجبور خواهد شد برای مهار آن، تعرفهها را کاهش دهد که این امر به معنای تسلیم شدن در جنگ تجاری است. در سناریوی جایگزین، او ممکن است تصمیم بگیرد حمله به ایران را متوقف کند تا صرفاً از افزایش قیمتها جلوگیری کرده و بازنده جنگ تجاری نباشد. در هر دو حالت، واشنگتن باید تصمیم بگیرد که کدام جنگ در اولویت قرار دارد. رویکرد بسیار عاقلانهتر این بود که ابتدا در برابر یک جبهه وارد عمل میشد، آن پرونده را به سرانجام میرساند و سپس جبهه دیگر را میگشود.
در هر یک از این حالتها، کاخ سفید میتوانست ۱۰۰ درصد تمرکز خود را معطوف به یک هدف واحد کند. در عوض، تلاش برای دستیابی همزمان به دو هدف غولپیکر باعث شده تا نتایج دردناک آن از هماکنون آشکار شود؛ جنگ نظامی پیروزی در جنگ تجاری را دشوارتر میکند و برعکس. همانطور که استراتژیستهای نظامی متعددی گوشزد کردهاند، تلاش برای جنگیدن در دو جبهه همزمان تنها به این معناست که در نهایت همه چیز را از دست خواهید داد.
لینک کوتاه :