الجزیره: سرنوشت تنگه هرمز برای کشورهای حاشیه خلیج فارس مهم و حیاتی است

جهان صنعت نیوز، الجزیره در گزارشی با اشاره به شکننده بودن آتش‌بس میان ایران و ایالات متحده نوشت: منطقه خلیج فارس اواخر سه‌شنبه، پس از توافق ایران و ایالات متحده بر سر آتش‌بس دو هفته‌ای، نفس راحتی کشید؛ توافقی که به بیش از یک ماه درگیریِ شدید و سخنان تحریک‌آمیز از سوی دو طرف پایان داد.

تنها چند ساعت پیش از آن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از نابودی «تمدن ایران به طور کامل» سخن گفته بود و تهران نیز هشدار داده بود که حملات بیشتری در سراسر خلیج فارس و فراتر از آن رخ خواهد داد. با این حال، ۹۰ دقیقه پیش از پایان ضرب‌الاجلی که ترامپ برای بازگشایی کامل تنگه هرمز تعیین کرده بود (با این تهدید که در غیر این صورت ایران «به عصر حجر بازگردانده خواهد شد»)، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که با توقف حملات به مدت دو هفته موافقت کرده است. این اقدام مشروط به از سرگیری عبور و مرور دریایی در این مسیر حیاتی بود؛ آبراهی که معمولاً ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع طبیعی جهان را جابه‌جا می‌کند. ایران در واکنش به حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، از ۲۸ فوریه عبور و مرور از این گلوگاه استراتژیک را تقریباً متوقف کرده بود.

دونالد ترامپ در پیامی جداگانه، طرح ۱۰ ماده‌ای پیشنهادی ایران را «مبنایی عملی برای مذاکره» خواند. بر اساس گزارش رسانه‌های دولتی ایران، یکی از اهداف تهران، حفظ کنترل و اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز تاکید کرد که عبور و مرور کشتی‌ها در این دو هفته، تنها با «هماهنگی» نیروهای مسلح ایران امکان‌پذیر خواهد بود.

با وجود آنکه مذاکرات قرار است آخر هفته در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان آغاز شود، کارشناسان معتقدند کشورهای خلیج فارس همچنان محتاطند؛ به ویژه از این بابت که آیا آمریکا که به شدت خواهان خروج از این بحران است، با شرایطی توافق خواهد کرد که به ایران قدرتی در کنترل تنگه هرمز بدهد یا خیر.

هشام الغنام، پژوهشگر مستقر در عربستان سعودی در مرکز کارنگی برای صلح بین‌المللی، می‌گوید: «یک نگرانی خاموش اما ملموس وجود دارد؛ نگرانی از اینکه رئیس‌جمهور آمریکا که مشتاق یک پیروزی سیاسی سریع است، ممکن است در ازای یک آتش‌بس شکننده، به باقی ماندن برخی اهرم‌های ایران بر تنگه هرمز رضایت دهد.»

شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) که در بیش از یک ماه گذشته به صحنه رویارویی میان ایران و آمریکا تبدیل شدند، با انتشار بیانیه‌هایی هشدار دادند. آن‌ها با عباراتی متفاوت از آتش‌بس استقبال کردند اما بر این نکته پافشاری کردند که تنگه هرمز باید بازگشایی شود و هرگونه توافق باید به یک صلح دائمی و بلندمدت منجر گردد.

الجزیره در ادامه به نگرانی اشاره می‌کند که در میان کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس البته به شکل غیررسمی بیان می‌شود. به گفته الغنام، سناریوی جایگزینی مبنی بر اینکه ایران به جای آسیب دیدن از این جنگ، همچنان با اقتدار بر تنگه هرمز تسلط داشته باشد یک کابوس برای کشورهای ثروتمند خلیج فارس خواهد بود.

به ادعای وی نگرانی عمده این کشورها این است که مجبور شوند برای مدت نامحدود تحت آنچه فشار استراتژیک ایران می‌خوانند زندگی کنند.

الجزیره در ادامه می‌نویسد که سخنان اخیر رئیس جمهور آمریکا پس از اعلام آتش‌بس برخی از این کشورهای حاشیه خلیج فارس را نگران‌تر هم کرده است.

ترامپ در سخنان چهارشنبه شب گفت که ممکن است یک سرمایه‌گذاری مشترک میان آمریکا و ایران برای اخذ عوارض در تنگه هرمز شکل بگیرد. او گفت: «این راهی برای تامین امنیت تنگه هرمز است.»

کاخ سفید بعداً اعلام کرد که رئیس‌جمهور این ایده را بررسی کرده اما تاکید کرد که اولویت کوتاه‌مدت او «بازگشایی کامل تنگه بدون هیچ‌گونه محدودیتی است؛ چه این محدودیت به شکل عوارض باشد و چه به شکل دیگر.»

منبع: ایرنا

سیاسی