نیازهای اساسی ایران نباید به تنگه هرمز وابسته باشد/مسیرهای جایگزین زیادی وجود دارد
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه بخش عمدهای از نیازهای اساسی ما از طریق مسیرهای وابسته به تنگه هرمز تأمین میشود، گفت: این وابستگی باید با توجه به تجربه جنگ رمضان و شعار سال، هر چه سریعتر رفع و مسیرهای ورود کالاهای اساسی در مرزهای شرقی، شمالی و غربی، پراکنده و متنوع شود.
جهان صنعت نیوز، سیدطهحسین مدنی با اشاره به اهتمام ایران به تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز طی سالهای متمادی، گفت: ایران طی این سالها با وجود اینکه میتوانست از ترددهای این مسیر برای خود درآمدزایی کند و هزینه این تأمین امنیت را بگیرد؛ اما به جهت حسن همجواری با کشورهای همسایه و در راستای پایداری تجارت و صلح جهانی، از این درآمد چشمپوشی کرده است.
وی افزود: این در حالی است که دشمنان ایران به ویژه آمریکا از همان سالهای نخست انقلاب از اقتصاد به عنوان سلاحی علیه ایران استفاده کرده و با همراهی سایر کشورها، با سختترین تحریمهای تاریخ، به مقابله با مردم ایران پرداختهاند. اما با این وجود ایران از ابزارهای در اختیار خود مانند تنگه هرمز به عنوان سلاح استفاده نکرد.
تنگه هرمز؛ سلاح ایران در برابر تجاوز دشمن
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و به شهادت رساندن رهبر عزیز انقلاب، فرماندهان و غیرنظامیان و هدف گرفتن زیرساختهای کشور، دیگر چارهای برای ایران جهت محدود کردن دشمنان و کشورهای همسو با آنان در خلیج فارس، پیش روی ما باقی نگذاشت.
وی افزود: دشمنان ایران سالهاست که از اقتصاد و ابزار تحریم به عنوان سلاح علیه ما استفاده کردهاند پس طبیعی است که در شرایط حمله آشکار نظامی و رفتاری کاملاً ضدبشری، ما هم برای دفاع از خود، به اقتصاد نگاهی جنگی پیدا کرده و به مدیریت هوشمند تنگه هرمز بپردازیم.
مدنی درباره نحوه مدیریت هوشمند تنگه هرمز و آمادگی ایران برای محدود کردن تردد دشمن و کشورهای همسو با آن، تصریح کرد: ایران با تلاشهای اطلاعاتی، امنیتی و سایبری، به خوبی توانست اطلاعات مختلف از جمله کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را جمعآوری و از آن برای اعمال فشار بر کشورهای متخاصم استفاده کند. این یعنی حاکمیت توانسته از مجموعه دادههای بسیار زیادی که درباره مالکیت کشتیها، مسیرهای تردد آنها، محتویات این کشتیها، تأثیر این کشتیها بر بازار کشورهای مختلف و … وجود دارد؛ به یک سری دیتاهای بر خط و تمیز برسد و بعد با کنار هم قرار دادن این دادهها به سطح اطلاعات دست پیدا کند و سپس با تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده، به دانشی برای تصمیمگیری در قبال عبور یا عدم عبور این کشتیها برسد و با همین روند بر اقتصاد کشورهای متخاصم اثر بگذارد.
وی با بیان اینکه ایران به پشتوانه توان نظامی بسیار بالا و اشراف اطلاعاتی بر عبور و مرور کشتیها و حکمرانی داده، توانسته به مدیریت هوشمند تنگه هرمز بپردازد و مدیریت آن را با وجود تلاشهای بسیار زیاد دشمن حفظ کند، افزود: همین مدیریت هوشمند، به ما این امکان را داده تا هر زمان اراده کنیم به کشتیهای دوست یا بیطرف اجازه عبور دهیم و از عبور کشتیهایی که حرکت آنها در تضاد با اصل عبور بی ضرر است؛ جلوگیری کنیم.
اراده ایران در تنگه هرمز تعیین کننده است
مدنی تصریح کرد: در همین چند روز اخیر هم شاهدیم که با وجود فضاسازی دشمن در مورد تنگه هرمز، باز هم این ما هستیم که تعیین کننده عبور یا عدم عبور کشتیها از این آبراهه حیاتی هستیم و از این اهرم برای فشار بر دشمن و به نفع منافع ملی استفاده میکنیم.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند در ادامه درباره وابستگی اقتصادی ایران به تنگه هرمز و ضرورت کاهش فوری این وابستگی در زمینه کالاهای اساسی گفت: اگرچه رفع وابستگی جریان تجارت به آبهای آزاد بسیار دشوار است اما میتوان وابستگی تأمین نیازهای اساسی را از تنگه هرمز رفع کرد تا در مواقعی که دشمن مردم و زیرساختهای کشور را تهدید میکند؛ نیروهای مسلح بتوانند با فراغ بال و بدون نگرانی نسبت به تأمین مایحتاج مردم، به مدیریت هر چه بهتر تهدیدات بپردازند.
مدنی در ادامه گفت: اتفاقاً تجربه جنگ رمضان، به رغم حوادث تلخی که برای ما به دنبال داشت، امروز باعث شده تا ضرورت رفع این وابستگی را به چشم ببینیم و در راستای تحقق هر چه سریعتر آن تلاش کنیم. بنابراین لازم است دستگاههای مرتبط از جمله وزارت امور خارجه، گمرک، سازمان راهداری، سازمان بنادر، وزارت اقتصاد، جهاد کشاورزی، راهآهن و… با یکدیگر همافزایی داشته باشند تا با توجه به پتانسیلهای جغرافیایی و زیرساختی کشور در مسیرهای مستقل از تنگه هرمز و سواحل جنوبی؛ نیازهای اساسی و امنیت غذایی کشور را از تنگه هرمز به سایر مرزهای آبی و خاکی شمالی، شرقی و غربی سوق دهند.
بیش از ۶۵ درصد نیازهای اساسی ما به تنگه هرمز وابسته است/وابستگی باید به صفر برسد
وی درباره وضعیت کنونی ورود کالاهای اساسی به کشور، گفت: در حال حاضر بیش از ۶۵ درصد کالاهای اساسی کشور از دو بندر جنوبی یعنی امام خمینی(ع) و شهید رجایی تأمین میشود و با توجه به تجربه جنگ رمضان و مدیریت هوشمند تنگه هرمز، لازم است هر چه سریعتر این وابستگی کاهش و حتی به صفر برسد.
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند خاطرنشان کرد: این وابستگی واردات کالاهای اساسی به تنگه هرمز در حالی است که حدود ۷۵ درصد مرزهای ما در شمال، شرق و غرب کشور هیچ وابستگی به این آبراهه ندارد. به بیان دیگر از ۱۵ کشور همسایه، ۹ کشور با حدود هفت هزار کیلومتر مرز آبی و خاکی به ما متصل شدهاند و امکان تبادلات و تأمین نیازهای اساسی با توجه به توسعه دهها گذرگاه مرزی مشترک با کشورهای ترکیه، ارمنستان، آذربایجان، ترکمنستان، افغانستان، عراق و پاکستان، فراهم است. این در حالی است که مرز آبی ما در سواحل جنوبی ۱۷۰۰ کیلومتر است.
مدنی تصریح کرد: اگر در سالهای قبل اختلاف قیمت کالاهای اساسی در ایران و کشورهای همسایه منجر به قاچاق معکوس میشد و مانع بزرگی در مسیر تمرکززدایی از بنادر جنوبی برای واردات این کالاها تبدیل شده بود؛ اما با حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی و نزدیک شدن قیمتها به کشورهای همسایه، انگیزه برای قاچاق معکوس هم از بین رفته و این کشورها هم میتوانند از مبادی تأمین کالاهای اساسی باشند.
۸۰ درصد کالاهای اساسی بدون وابستگی به تنگه هرمز قابل تأمین است
رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه ما سالانه حدود ۷۵ میلیون تن کالای اساسی وارد میکنیم، افزود: همانطور که گفته شد، ورود ۶۵ تا ۷۰ درصد این کالاها به تنگه هرمز وابسته است. در صورتی که با توجه به شرایط کنونی، امکان تأمین ۸۰ درصد نیازهای اساسی از سایر گذرگاهها بدون وابستگی به تنگه هرمز وجود دارد.
مدنی در این خصوص توضیح داد: به عنوان مثال ما میتوانیم ۹.۵ میلیون تن گندم، جو، ذرت دامی، دانه سویا، روغن سویا و روغن آفتابگردان را با قیمت مناسبتر از روسیه تامین کنیم ولی در حال حاضر حدود ۲.۸ میلیون تن کالای اساسی از کشور روسیه وارد میشود. همچنین امکان واردات حدود چهار میلیون تن کالای اساسی شامل جو، گندم، ذرت دامی و روغن آفتابگردان از قزاقستان وجود دارد در حالی که اکنون فقط حدود ۸۲ هزار تن کالای اساسی از این کشور وارد میشود.
این تحلیلگر اقتصادی خاطر نشان کرد: ظرفیت تأمین برنج و ذرت دامی از پاکستان هم حدود ۲.۵۸ میلیون تن است ولی ما فقط ۳۴۳ هزار تن کالای اساسی(عمدتاً برنج) از پاکستان وارد میکنیم.
وی گفت: عراق هم به عنوان یکی از بزرگترین شرکای تجاری ما میتواند در رفع وابستگی تجاری ما به تنگه هرمز نقش ویژهای ایفا کند. این کشور طی سالهای اخیر نسبت به عدم تعادل در تراز تجاری خود با ایران انتقاداتی داشته است و برنامهریزی برای واردات بخشی از کالاهای اساسی از سمت این کشور تا حدی میتواند این مسأله را نیز حل کند.
نیروهای مسلح نباید نگران وابستگی امنیت غذایی به تنگه هرمز باشند
مدنی در پایان با بیان اینکه امروز دیگر وقت تعلل در رفع وابستگی تجاری از تنگه هرمز نیست، خاطرنشان کرد: وضعیت این روزهای تنگه هرمز، نشان از وجود عدم قطعیت بسیار بالا در این آبراهه حیاتی دارد و ممکن است هر لحظه با اراده و صلاحدید ایران، عبور و مرور برقرار یا قطع شود. بنابراین برای اینکه نیروهای مسلح بتوانند بدون دغدغه نسبت به معیشت مردم و امنیت غذایی کشور، به مدیریت هوشمند تنگه هرمز بپردازند، باید رفع وابستگی تجاری به این مسیر به عنوان یکی از اولویتهای فوری سال ۱۴۰۵ و در راستای شعار امسال یعنی «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» در دستور کار قرار گیرد و با همکاری و همافزایی نهادها و دستگاههای مرتبط، محقق شود.
منبع: ایرنا
اقتصاد کلانلینک کوتاه :