جهش تاریخی نرخ بهره در آمریکا؛ بازارها از آینده جنگ ایران می‌ترسند

جهان صنعت نیوز – بازار اوراق قرضه جهانی روز سه‌شنبه با موجی از فروش مواجه شد؛ موجی که بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا را به سطوحی رساند که از زمان بحران مالی جهانی نزدیک به دو دهه پیش مشاهده نشده بود.

بازده اوراق ۳۰ساله خزانه آمریکا به ۵.۱۸ درصد رسید؛ سطحی که در صورت تثبیت، بالاترین نرخ از سال ۲۰۰۷ محسوب خواهد شد. در بازار اوراق، افزایش بازده به‌معنای افت قیمت اوراق است و معمولا زمانی رخ می‌دهد که سرمایه‌گذاران نسبت به آینده اقتصاد، تورم یا ریسک‌های مالی نگران شوند.

این جهش نرخ بهره اکنون به یکی از حساس‌ترین نقاط فشار برای دولت ترامپ تبدیل شده؛ دولتی که همزمان درگیر جنگ با ایران، بحران انرژی و تلاش برای حفظ رشد اقتصادی آمریکاست.

بازگشت خاطره بحران تعرفه‌ها

آخرین‌بار که ترامپ با چنین آشفتگی در بازار اوراق مواجه شد، به آوریل سال گذشته بازمی‌گردد؛ زمانی که اعلام تعرفه‌های گسترده علیه شرکای تجاری آمریکا موجب جهش نرخ بازده اوراق شد و در نهایت کاخ سفید را مجبور کرد بخشی از سیاست‌های تهاجمی خود را تعدیل کند.

اما این‌بار وضعیت متفاوت است. نگرانی اصلی بازارها دیگر صرفا سیاست تجاری نیست، بلکه پیامدهای جنگ فرسایشی در خاورمیانه است؛ جنگی که باوجود آتش‌بس میان ایران و آمریکا، هنوز چشم‌انداز روشنی برای پایان پایدار آن وجود ندارد.

سرمایه‌گذاران اکنون نگران هستند که بحران انرژی ناشی از اختلال در تنگه هرمز، تورم جهانی را دوباره شعله‌ور کند و بانک‌های مرکزی را وادار به حفظ نرخ‌های بهره بالا کند.

بحران فقط محدود به آمریکا نیست

افزایش نرخ بهره فقط مختص آمریکا نبوده است. بازده اوراق ۳۰ساله در کانادا، آلمان، فرانسه، اسپانیا، پرتغال، هلند و سوئیس همگی به بالاترین سطح ۱۲ ماه اخیر رسیده‌اند. در سایر کشورهای اروپایی و آسیایی نیز نرخ‌های بلندمدت در سطوح بالایی قرار گرفته‌اند.

در بریتانیا، بحران حتی شدیدتر توصیف شده است. بحران سیاسی دولت کی‌یر استارمر باعث شده بازده اوراق ۳۰ساله این کشور به بالاترین سطح خود از سال ۱۹۹۸ برسد.

در ژاپن نیز بازده اوراق ۳۰ساله به ۴.۱۳ درصد رسیده؛ بالاترین سطح تاریخ این کشور. افزایش قیمت انرژی اکنون فشار مضاعفی بر اقتصادی وارد کرده که پیش‌تر نیز با رشد ضعیف و مشکلات ساختاری مواجه بود.

تنگه هرمز؛ مرکز نگرانی بازارها

تمرکز اصلی سرمایه‌گذاران جهانی بر تنگه هرمز است؛ مسیری که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد و بخش عمده‌ای از صادرات انرژی به آسیا و اروپا به آن وابسته بود.

ادامه انسداد عملی این مسیر باعث شده بازارها نسبت به آینده عرضه انرژی بدبین شوند. همین نگرانی اکنون در داده‌های تورمی آمریکا نیز منعکس شده است.

گزارش‌های تورمی هفته گذشته نشان دادند شاخص قیمت مصرف‌کننده و تولیدکننده آمریکا با سریع‌ترین سرعت چند سال اخیر در حال افزایش هستند؛ موضوعی که مستقیما به رشد قیمت نفت و انرژی نسبت داده می‌شود.

شکست نشست ترامپ و شی؛ ناامیدی تازه بازارها

عامل دیگری که به فشار بر بازار اوراق آمریکا دامن زده، ناامیدی از نشست اخیر ترامپ و شی جین‌پینگ است.

بازارها امیدوار بودند چین بتواند نقش میانجی برای پایان جنگ ایران ایفا کند، اما دیدار رهبران دو کشور نتیجه ملموسی در این زمینه نداشت. همین موضوع باعث شد نگرانی‌ها درباره طولانی‌تر شدن بحران تشدید شود.

به‌گفته استراتژیست نرخ بهره بانک BMO، فضای بازار اکنون مملو از ترس و تردید است و بسیاری از سرمایه‌گذاران تمایلی ندارند در برابر موج فروش اوراق قرار بگیرند، زیرا احتمال می‌دهند نرخ‌ها همچنان بالاتر برود.

جنگی که سیاست اقتصادی ترامپ را تهدید می‌کند

برخلاف بحران تعرفه‌ای سال گذشته، این‌بار تحلیلگران معتقدند ترامپ تمایل کمتری به عقب‌نشینی دارد. اقتصاد آمریکا هنوز از رشد هوش مصنوعی، سودهای بالای شرکت‌ها و رونق بازار سهام حمایت می‌شود و بورس آمریکا هفت هفته متوالی رکورد زده است. اما افزایش بازده اوراق می‌تواند دیگر اهداف اقتصادی ترامپ را با مشکل مواجه کند؛ به‌ویژه بازار مسکن.

بازده اوراق ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا که مبنای تعیین نرخ وام مسکن است، از آغاز جنگ ایران حدود ۰.۷۵ واحد درصد افزایش یافته و به ۴.۶۷ درصد رسیده؛ بالاترین سطح از ابتدای سال ۲۰۲۵.

همزمان نرخ متوسط وام مسکن ۳۰ساله آمریکا نیز از کمتر از ۶ درصد پیش از جنگ به ۶.۳۶ درصد افزایش یافته است.این روند می‌تواند رکود بازار مسکن را عمیق‌تر کند و هزینه تامین مالی خانوارها و شرکت‌ها را بالا ببرد.

تغییر انتظارات از فدرال‌رزرو

افزایش بازده اوراق همچنین ناشی از تغییر انتظارات بازار نسبت به سیاست پولی فدرال‌رزرو است. پیش از آغاز جنگ، بازارها انتظار داشتند بانک مرکزی آمریکا تا ژانویه دست‌کم نیم واحد درصد نرخ بهره را کاهش دهد.

اما اکنون بازارهای آتی نرخ بهره نه‌تنها انتظار کاهش نرخ را کنار گذاشته‌اند، بلکه حتی احتمال افزایش یک‌چهارم واحدی نرخ بهره را نیز در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند.

این موضوع حتی با وجود انتصاب کوین وارش به ریاست فدرال‌رزرو رخ داده؛ فردی که ترامپ امیدوار بود با حضور او نرخ‌های بهره کاهش یابد.

به‌گفته مدیر سرمایه‌گذاری شرکت نئوبرگر برمن، بازار اکنون در حال قیمت‌گذاری پریمیوم نااطمینانی است؛ یعنی سرمایه‌گذاران برای پذیرش ریسک‌های ناشی از جنگ، تورم و بی‌ثباتی جهانی بازده بیشتری مطالبه می‌کنند.

اخبار برگزیدهبورس