جنگ ایران فراتر از روایت رسمی پنتاگون است؛ آسمان عراق برای آمریکا امن نیست
گزارش مجله آتلانتیک تصویری متفاوت از جنگ ایران و آمریکا ارائه میدهد؛ تصویری که برخلاف روایت رسمی پنتاگون، نشان میدهد آسمان عراق نهتنها امن و دوستانه نبوده بلکه مملو از تهدیدات نیروهای نیابتی ایران بوده است. سقوط مرگبار دو هواپیمای سوخترسان آمریکایی که به کشته شدن شش نظامی منجر شد، اکنون به نمادی از شکاف میان روایت عمومی دولت ترامپ و ارزیابیهای اطلاعاتی داخلی تبدیل شده است. در حالی که فرماندهی مرکزی آمریکا اصرار دارد حادثه صرفاً یک خطای قابل پیشگیری در فضای هوایی شلوغ بوده، گزارشهای اطلاعاتی اولیه از احتمال شلیک پدافند گروههای وابسته به ایران و مانور اضطراری خلبانان حکایت داشتهاند. این گزارش در عین حال نشان میدهد برخلاف ادعای برتری کامل هوایی، شبکه نیروهای نیابتی ایران در عراق همچنان یکی از مهمترین تهدیدات علیه آمریکا در منطقه باقی مانده است.
جهان صنعت نیوز، دو هفته پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دو فروند هواپیمای سوخترسان KC-135 آمریکا بر فراز عراق با یکدیگر برخورد کردند. یکی از هواپیماها با دمی آسیبدیده فرود اضطراری انجام داد اما دیگری سقوط کرد و شش نظامی آمریکایی کشته شدند؛ حادثهای که تقریباً نیمی از تلفات آمریکا در جنگ را شامل میشد.
در همان روز، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد این سانحه در فضای هوایی دوستانه رخ داده و هیچ ارتباطی با آتش دشمن نداشته است.
اما بهنوشته آتلانتیک، گزارشهای اطلاعاتی اولیه تصویر متفاوتی ارائه میکردند. این گزارشها نشان میدادند همزمان با برخورد دو هواپیما، نیروهای وابسته به ایران در منطقه غربی استان الانبار عراق اقدام به شلیک پدافندی کرده بودند و احتمال دارد خلبانان برای فرار از تهدید، مانور اضطراری انجام داده باشند.
با این حال، فرماندهان سنتکام با استناد به اطلاعات طبقهبندیشدهتر به این جمعبندی رسیدند که آن گزارشها اشتباه بودهاند و نیروهای نیابتی ایران در آن زمان موشکی شلیک نکرده بودند که توان تهدید هواپیماها را داشته باشد. بهگفته آنها، احتمالاً سامانههای اطلاعاتی، پرتاب موشکهای زمینبهزمین را با تهدید پدافندی اشتباه گرفته بودند.
برتری کامل هوایی یا پنهانسازی واقعیت؟
گزارش آتلانتیک این حادثه را بخشی از الگوی بزرگتری در دولت ترامپ میداند؛ الگویی که طی آن، جزئیات منفی جنگ یا تهدیدات واقعی کمتر در روایتهای رسمی بازتاب یافتهاند.
دو روز پیش از سقوط هواپیماها، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرده بود آمریکا برتری کامل هوایی بر منطقه دارد. اما حادثه برخورد هواپیماها و گزارشهای اطلاعاتی متناقض، این ادعا را زیر سوال بردهاند.
بهگفته نویسندگان گزارش، این تناقضها نشاندهنده آشفتگی در میدان نبرد و همچنین تداوم تهدید جدی نیروهای نیابتی ایران در عراق است؛ تهدیدی که بیش از دو دهه پس از حمله آمریکا به عراق همچنان پابرجاست.
عراق؛ فضای دوستانه یا میدان جنگ؟
یکی از مهمترین محورهای گزارش، رد ادعای پنتاگون درباره امن بودن آسمان عراق است.
گروههای نزدیک به ایران از زمان آغاز جنگ، صدها حمله راکتی و پهپادی علیه پایگاهها و تاسیسات آمریکا در عراق انجام دادهاند؛ حملاتی که حتی به تخلیه تقریباً کامل سفارت آمریکا در بغداد منجر شده است.
طبق گزارش وزارت خارجه آمریکا، این گروهها از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۶۰۰ بار مواضع آمریکا را هدف قرار دادهاند. بهگفته تحلیلگران، عراق عملاً دیگر فضای هوایی دوستانه محسوب نمیشود.
گروههای عراقی مورد حمایت ایران علاوه بر راکت و پهپاد، به موشکهای بالستیک و سامانههای پدافندی پیشرفته نیز دسترسی دارند. حتی برخی گزارشهای اطلاعاتی نشان میدادند پیشتر یک هواپیمای سوخترسان آمریکایی در همان منطقه غرب عراق بهسختی از اصابت موشک نیروهای نیابتی جان سالم به در برده بود؛ هرچند سنتکام این روایت را رد کرده است.
شبکهای که همچنان پابرجاست
گزارش تاکید میکند برخلاف عملیات گسترده آمریکا و اسرائیل علیه حماس، حزبالله و حوثیها، شبکه نیروهای وابسته به ایران در عراق کمتر هدف حملات مستقیم قرار گرفته است.
این موضوع تا حد زیادی ناشی از تمایل واشنگتن برای پرهیز از بازگشت گسترده به عراق پس از دو دهه جنگ بوده است. آمریکا و اسرائیل در طول جنگ اخیر نیز حملات محدودی علیه رهبران اصلی گروههای عراقی انجام دادهاند و همین موضوع باعث شده این گروهها ساختار فرماندهی و توان عملیاتی خود را حفظ کنند.
بهگفته آرون زلین، پژوهشگر موسسه واشنگتن، این گروهها نهتنها تضعیف نشدهاند بلکه در ساختار دولت عراق نفوذ بیشتری پیدا کردهاند.
بخش مهمی از نیروهای این گروهها در قالب حشدالشعبی حقوق رسمی از دولت عراق دریافت میکنند و احزاب وابسته به آنها حدود یکسوم کرسیهای پارلمان عراق را در اختیار دارند.
نگرانی درباره ذخایر تسلیحاتی آمریکا
گزارش آتلانتیک همچنین به نگرانیهای داخلی در واشنگتن درباره فرسایش ذخایر تسلیحاتی آمریکا اشاره میکند. اگرچه مقامهای پنتاگون بارها تاکید کردهاند کمبود مهمات وجود ندارد، اما گزارش میگوید جیدی ونس، معاون ترامپ، در جلسات داخلی بارها درباره صحت این ادعاها سوال کرده است.
نیروهای نیابتی ایران، مشابه خود تهران، تلاش کردهاند آمریکا را وادار به مصرف گسترده موشکهای پدافندی گرانقیمت کنند؛ راهبردی که بهمرور میتواند توان بازدارندگی آمریکا را فرسوده کند.
کتائب حزبالله؛ بازیگر اصلی جنگ سایهها
در میان گروههای عراقی، کتائب حزبالله مهمترین بازیگر توصیف شده است؛ گروهی که آمریکا از سال ۲۰۰۹ آن را سازمانی تروریستی میداند. برخی گزارشهای اطلاعاتی اولیه، همین گروه را مسئول احتمالی تهدید علیه هواپیماهای سوخترسان معرفی کرده بودند.
بهگفته مقامهای عراقی، این گروه اکنون به زرادخانهای از موشکهای بالستیک، پهپادها و سامانههای پیشرفته پدافندی دسترسی دارد و حتی بخشی از این تجهیزات را در داخل عراق تولید میکند.
یکی از مهمترین سلاحهای مورد اشاره در گزارش، موشک پدافندی ۳۵۸ است؛ موشکی که میتواند در ارتفاع حدود ۳۰ هزار پا پرواز کرده و پیش از حمله، مدتی در آسمان پرسه بزند.
اگرچه مقامهای عراقی معتقدند این موشک تاکنون علیه هواپیماهای خارجی استفاده نشده، اما وجود چنین سامانههایی نشان میدهد تهدید علیه نیروی هوایی آمریکا بسیار جدیتر از روایت رسمی پنتاگون است.
جنگی با روایتهای کنترلشده
آتلانتیک همچنین از محدود بودن دسترسی رسانهها به میدان نبرد انتقاد میکند. برخلاف جنگهای پیشین آمریکا که خبرنگاران در کنار نیروهای نظامی حضور داشتند، در جنگ ایران تقریباً تمام اطلاعات از کانال رسمی مقامهای ارشد پنتاگون منتشر شده و عمدتاً بر موفقیتها تمرکز داشته است.
پنتاگون تاکنون از هدف قرار دادن بیش از ۱۳ هزار هدف در داخل ایران سخن گفته، اما همزمان گزارشهای مستقلی مانند ایروارز از صدها مورد احتمالی تلفات غیرنظامی خبر دادهاند.
در همین حال، برخلاف ادعای برتری هوایی کامل، ایران موفق شده چندین جنگنده آمریکایی را هدف قرار دهد؛ از جمله سرنگونی یک F-15 و یک A-10 و آسیب به یک جنگنده F-35 که مجبور به فرود اضطراری شد.
جنگی که هنوز تمام نشده است
گزارش در پایان تاکید میکند گرچه آتشبس فعلی احتمال تلفات جدید آمریکا را کاهش داده، اما گروههای نیابتی ایران اکنون فرصت بازسازی و تجدید سازمان یافتهاند.
بههمین دلیل، حتی اگر تنش مستقیم میان تهران و واشنگتن کاهش یابد، تهدید نیروهای وابسته به ایران در عراق و منطقه همچنان یکی از مهمترین چالشهای امنیتی آمریکا باقی خواهد ماند.
اخبار برگزیدهسیاسی
لینک کوتاه :