فرار پول از طلا به بورس؛ تغییر بزرگ در رفتار سرمایه‌گذاران

جهان صنعت نیوز، معاملات روز چهارشنبه در شرایطی آغاز شد که بازار تحت تأثیر درگیری‌های شب قبل میان ایران و آمریکا با افزایش عرضه و احتیاط اولیه معامله‌گران مواجه شده بود. با این حال، این فضای محتاطانه چندان دوام نیاورد و با ورود تقاضای پرقدرت، بازار بار دیگر مسیر صعودی خود را از سر گرفت.

در ساعات ابتدایی معاملات، بخشی از فعالان بازار تلاش کردند آثار احتمالی تشدید تنش‌های سیاسی را در قیمت‌ها لحاظ کنند، اما جریان ورود نقدینگی به سرعت ورق را برگرداند. برتری خریداران بر فروشندگان موجب شد بخش بزرگی از نمادهای بازار به سمت صف خرید حرکت کنند و معاملات در فضایی مثبت به پایان برسد.

این رفتار بازار از آن جهت اهمیت دارد که در گذشته هرگونه تنش نظامی می‌توانست موجی از نگرانی و خروج سرمایه را در بازار سهام ایجاد کند، اما اکنون به نظر می‌رسد بخش مهمی از معامله‌گران نگاه متفاوتی نسبت به ریسک‌های سیاسی پیدا کرده‌اند.

شاخص کل در آستانه فتح کانال جدید

نتیجه این تغییر فضای معاملاتی، ثبت رکوردی تازه در شاخص کل بورس تهران بود. شاخص کل در پایان معاملات با رشد ۵۲ هزار و ۱۷۴ واحدی به سطح ۴ میلیون و ۵۹۳ هزار واحد رسید و تنها فاصله اندکی تا ورود به کانال ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار واحدی پیدا کرد.

در میان نمادهای اثرگذار بر رشد بازار، فملی، شپنا، وبملت و شبندر بیشترین نقش را در افزایش شاخص ایفا کردند. همزمان شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱.۴۳ درصدی به سطح یک میلیون و ۲۳۵ هزار واحد رسید که نشان می‌دهد رشد بازار تنها محدود به چند نماد بزرگ نبوده و بخش گسترده‌ای از سهام در روند صعودی مشارکت داشته‌اند.

رشد همزمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن معمولاً نشانه‌ای از فراگیر بودن تقاضا در بازار تلقی می‌شود و می‌تواند از پایداری نسبی روند صعودی حکایت داشته باشد.

پول حقیقی همچنان در مسیر بورس

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات روز چهارشنبه، ادامه ورود نقدینگی حقیقی به بازار بود. ارزش معاملات سهام به حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان رسید و در پایان روز بیش از ۳ هزار و ۶۳۱ میلیارد تومان خالص سرمایه حقیقی وارد بازار شد.

بیشترین ورود پول حقیقی در نمادهای فملی، وبملت، شپنا و دعبید ثبت شد. این موضوع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد همچنان به ادامه روند صعودی بازار امیدوار هستند و ریسک‌های موجود را مانع ورود سرمایه نمی‌دانند.

بررسی سرانه خرید و فروش نیز همین تصویر را تأیید می‌کند. سرانه خرید حقیقی‌ها به ۹۴.۴ میلیون تومان رسید، در حالی که سرانه فروش حقیقی‌ها حدود ۷۲.۳ میلیون تومان بود. نسبت قدرت خریداران به فروشندگان نیز در سطح ۱.۳۱ قرار گرفت که بیانگر برتری محسوس تقاضا در بازار است.

از سوی دیگر، بیش از ۷۰ درصد خریدهای بازار توسط سرمایه‌گذاران حقیقی انجام شد، در حالی که سهم آنها از فروش تنها اندکی بیش از ۵۵ درصد بود. این تفاوت نشان می‌دهد تمایل به خرید همچنان بر رفتار معامله‌گران غلبه دارد.

صندوق‌های اهرمی؛ مقصد اصلی نقدینگی

یکی از گروه‌هایی که در هفته‌های اخیر بیشترین توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده، صندوق‌های اهرمی بوده‌اند. معاملات این صندوق‌ها در روز چهارشنبه به بیش از هزار و ۲۲۴ میلیارد تومان رسید و بخش عمده این حجم نیز توسط سرمایه‌گذاران حقیقی انجام شد.

استقبال از صندوق‌های اهرمی نشان می‌دهد بخشی از فعالان بازار نه تنها نسبت به آینده بورس خوش‌بین هستند، بلکه حاضرند برای کسب بازدهی بیشتر، سطح بالاتری از ریسک را نیز بپذیرند. نسبت قدرت خریدار در این گروه به ۱.۷۴ رسید که یکی از بالاترین سطوح در میان ابزارهای مالی بازار محسوب می‌شود.

رشد تقاضا برای صندوق‌های اهرمی معمولاً زمانی رخ می‌دهد که انتظارات صعودی در بازار تقویت شده باشد و سرمایه‌گذاران به دنبال استفاده حداکثری از روندهای مثبت باشند.

طلا زیر سایه بورس و افت اونس جهانی

در نقطه مقابل، صندوق‌های طلای بورسی روزهای دشواری را پشت سر گذاشتند. معاملات این صندوق‌ها با افت قیمتی در محدوده منفی یک تا دو درصد همراه شد و فشار فروش در این گروه افزایش یافت.

عامل اصلی این وضعیت، افت قیمت جهانی طلا و افزایش نگرانی‌ها درباره ادامه روند نزولی اونس جهانی بود. در شرایطی که بازار جهانی طلا تحت تأثیر انتظارات مربوط به نرخ بهره آمریکا و بازده اوراق خزانه با فشار مواجه شده، سرمایه‌گذاران داخلی نیز نسبت به چشم‌انداز کوتاه‌مدت این بازار محتاط‌تر شده‌اند.

نکته مهم آن است که این اتفاق علی‌رغم رشد نسبی نرخ ارز در داخل کشور رخ داده است. به بیان دیگر، کاهش قیمت جهانی طلا توانسته اثر افزایشی نرخ دلار را خنثی کند و فشار نزولی بیشتری بر صندوق‌های طلا وارد سازد.

همزمان صندوق‌های نقره نیز روزی منفی را پشت سر گذاشتند و همسو با اصلاح قیمت فلزات گرانبها در بازارهای جهانی معامله شدند.

تغییر نگاه بازار به ریسک

شاید مهم‌ترین پیام معاملات روزهای اخیر بورس تهران، تغییر نگرش سرمایه‌گذاران نسبت به ریسک‌های سیاسی و نظامی باشد. بازار سرمایه در هفته گذشته دو بار با اخبار درگیری‌های نظامی غافلگیر شد، اما هیچ‌یک از این رخدادها نتوانست روند کلی ورود نقدینگی و رشد شاخص‌ها را متوقف کند.

این موضوع را می‌توان حاصل دو عامل دانست. نخست، تجربه جنگ رمضان که موجب شده فعالان بازار شناخت دقیق‌تری از پیامدهای اقتصادی و مالی تنش‌های نظامی پیدا کنند. دوم، سیاست‌های حمایتی نهاد ناظر بازار که تا حدی نگرانی سرمایه‌گذاران را کاهش داده است.

در واقع آنچه در گذشته بیش از هر چیز باعث خروج سرمایه از بورس می‌شد، ابهام نسبت به دامنه و پیامدهای یک درگیری گسترده بود. اکنون که بازار بخشی از این تجربه را پشت سر گذاشته، به نظر می‌رسد معامله‌گران تلاش می‌کنند ریسک‌ها را با نگاه تحلیلی‌تری ارزیابی کنند و کمتر تحت تأثیر فضای روانی و اخبار لحظه‌ای قرار گیرند.

پیش بینی بورس

تداوم ورود پول حقیقی، رشد صندوق‌های اهرمی و مقاومت بازار در برابر شوک‌های سیاسی، همگی نشانه‌هایی هستند که از تغییر رفتار معامله‌گران حکایت دارند. در شرایطی که بازارهای رقیب مانند طلا تحت فشار قرار گرفته‌اند، بخشی از سرمایه‌های جدید مسیر خود را به سمت سهام تغییر داده‌اند.

البته این روند به معنای حذف ریسک‌ها نیست. فضای سیاسی و نظامی همچنان با ابهام همراه است و احتمال تداوم تنش‌ها در هفته‌ها و ماه‌های آینده وجود دارد. اما آنچه در معاملات اخیر مشاهده شد نشان می‌دهد بورس تهران دست‌کم در مقطع کنونی توانسته خود را با این شرایط تطبیق دهد و مسیر حرکت خود را بیش از گذشته بر مبنای تحلیل‌های اقتصادی و جریان نقدینگی تنظیم کند.

اگر این روند ادامه پیدا کند، بازار سرمایه می‌تواند همچنان یکی از مهم‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران باقی بماند؛ هرچند پایداری این وضعیت همچنان به متغیرهای کلان اقتصادی، تحولات سیاسی و جریان ورود نقدینگی وابسته خواهد بود.

اخبار برگزیدهبورس